اخبار جعلی ۸۲ میلیون بار دیده شدند/ تکذیبیه‌ها بیشتر از خبرها دیده شدند
گزارش مرکز ملی فضای مجازی از بازدید شایعات پربازدید در هفته سوم مهرماه نشان می‌دهد تکذیبیه‌ها و اصلاحیه‌ها حدود ۴۰ درصد بیشتر از اخبار جعلی بازدید داشته‌اند.
ستاد رسانه‌ای مرکز ملی فضای مجازی اعلام کرد ۱۰ خبر جعلی پربازدید در هفته سوم مهرماه بیش از ۸۲ میلیون بار دیده شده‌اند؛ این در حالی است که مجموع بازدید تکذیبیه‌ها و اصلاحیه‌های مرتبط با این اخبار از ۱۱۵ میلیون بار فراتر رفته است.
به گزارش ایسنا، ستاد رسانه‌ای مرکز ملی فضای مجازی در گزارشی، وضعیت اخبار جعلی و تکذیب‌شده در بازه زمانی ۱۵ تا ۲۱ مهرماه ۱۴۰۵ را بررسی کرده است.
بر اساس این گزارش، از میان ۱۴۷ خبر جعلی شناسایی‌شده در این بازه، ۴۷ مورد به‌طور رسمی تکذیب شده و در اتاق رصد اخبار جعلی مورد بررسی قرار گرفته‌اند.
بررسی ۱۰ شایعه پربازدید نشان می‌دهد این اخبار در مجموع ۸۲ میلیون و ۳۸۵ هزار بازدید داشته‌اند؛ در مقابل، مجموع بازدید تکذیبیه‌ها و اصلاحیه‌های مرتبط با آن‌ها به ۱۱۵ میلیون و ۶۶۸ هزار رسیده است. به این ترتیب، بازدید تکذیبیه‌ها و اصلاحیه‌ها حدود ۳۳ میلیون و ۲۸۳ هزار بار بیشتر از اخبار جعلی بوده است.
بر اساس این گزارش، میانگین بازدید هر خبر جعلی حدود ۸ میلیون و ۲۳۹ هزار و میانگین بازدید هر تکذیبیه یا اصلاحیه حدود ۱۱ میلیون و ۵۶۷ هزار بوده است. در هر ۱۰ مورد بررسی‌شده نیز بازدید تکذیبیه یا اصلاحیه از خبر جعلی مربوط به آن بیشتر بوده است.
تکذیب شایعات در چند ساعت؛ ماندگاری چندروزه اخبار جعلی
بررسی زمان انتشار تکذیبیه‌ها نشان می‌دهد در هشت مورد از ۱۰ شایعه، تکذیب یا اصلاحیه بین یک تا پنج ساعت پس از انتشار خبر جعلی منتشر شده است. میانه زمان انتشار تکذیبیه‌ها سه ساعت بوده و در دو مورد دیگر، تکذیب یا اصلاحیه یک روز بعد منتشر شده است.
با این حال، اخبار جعلی بین یک تا چهار روز در گردش بوده‌اند و میانگین ماندگاری آن‌ها به ۲.۷ روز رسیده است. از جمله شایعاتی که چهار روز در گردش بوده‌اند، می‌توان به ادعاهای مربوط به واگذاری اراضی چابهار، بازگشت شریفی زارچی به ایران و مهاجرت زینب ابوطالبی اشاره کرد.
طاعون در روسیه؛ پربازدیدترین خبر جعلی
شایعات مربوط به چهره‌های شناخته‌شده و موضوعات سیاسی و بین‌المللی سهم قابل‌توجهی در فهرست اخبار جعلی پربازدید داشته‌اند. ادعاهایی درباره بازگشت یک استاد دانشگاه، مهاجرت یک مجری و درگذشت میرحسین موسوی، در کنار موضوعاتی مانند واگذاری زمین به افغانستان، تعطیلی جلسات مجلس، سخنان منتسب به وزیر خارجه آمریکا درباره تاریخ ایران و یونان و عبور کامل نفت از تنگه هرمز، در این فهرست قرار داشته‌اند.
همچنین شایعه شیوع طاعون در روسیه، پلمب دو مجموعه ورزشی و تحریف سخنان شهید علی لاریجانی از دیگر موارد بررسی‌شده بوده‌اند.
بر اساس گزارش ستاد رسانه‌ای مرکز ملی فضای مجازی، ادعای شیوع طاعون در روسیه با بیش از ۱۳ میلیون و ۱۶۴ هزار بازدید، پربازدیدترین خبر جعلی این فهرست بوده است. در مقابل، تکذیب خبر واگذاری اراضی چابهار با بیش از ۱۵ میلیون و ۴۲۸ هزار بازدید، بیشترین بازدید را در میان تکذیبیه‌ها به خود اختصاص داده است.
سهم خبرگزاری‌ها در تکذیب شایعات
این گزارش همچنین نشان می‌دهد در میان ۴۳ خبر تکذیب‌شده از سوی خبرگزاری‌های رسمی کشور، خبرگزاری‌های تسنیم، فارس، مهر و صداوسیما بیشترین سهم را در انتشار تکذیبیه‌ها داشته‌اند. وزارت امور خارجه و سپاه پاسداران نیز از جمله نهادهایی بوده‌اند که به شایعات و اخبار جعلی مرتبط با حوزه فعالیت خود پاسخ داده‌اند.
