پرونده هفت اکتبر در قلب انتخابات اسرائیل
سفر محرمانه به ابوظبی برای «رد گزارش»
کمتر از یک ماه مانده به انتخابات اسرائیل، گزارشهای تازه درباره هشدارهای مصر و امارات به بنیامین نتانیاهو پیش از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳، بار دیگر مسئولیت سیاسی او را زیر سؤال برده است. نتانیاهو دریافت هشدار مشخص را رد و ناکامی را متوجه نهادهای امنیتی میداند. مخالفان خواستار کمیسیون مستقل تحقیق هستند و این پرونده به محور مهم رقابت انتخاباتی تبدیل شده است.
فرارو– ریچل چاسون، خبرنگار بخش بین الملل روزنامه واشنگتن پست
به گزارش فرارو به نقل از روزنامه واشنگتن پست، کمتر از یک ماه مانده به انتخابات سرنوشتساز اسرائیل، گزارشهای تازه درباره هشدارهای مقامهای عرب به بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل درباره احتمال وقوع یک حمله بزرگ از سوی حماس، بار دیگر مسئولیت او در قبال حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ را به موضوع اصلی فضای سیاسی این کشور تبدیل کرده است. نتانیاهو همواره تأکید کرده که هیچ اطلاع قبلی از زمان و ابعاد حمله نداشته و شکست اطلاعاتی و امنیتی آن روز نتیجه ناکامی مجموعه نهادهای امنیتی اسرائیل بوده است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، مقامهایی از مصر و امارات متحده عربی در روزها یا هفتههای منتهی به حمله، درباره خطر تشدید اوضاع در نوار غزه به نتانیاهو هشدار داده بودند. این ادعاها در حالی مطرح شده که دولت نتانیاهو تاکنون از تشکیل یک کمیسیون مستقل برای بررسی عملکرد سیاسی و امنیتی دولت در جریان حمله ۷ اکتبر خودداری کرده است؛ در مقابل، ارتش و سازمان امنیت داخلی اسرائیل تحقیقات داخلی درباره شکستهای خود انجام دادهاند.
هشدار امارات درباره طرح یحیی سنوار
نخستین گزارش مهم در اوایل سپتامبر منتشر شد؛ زمانی که روزنامه اسرائیلی «هاآرتص» بخشی از کتابی درباره گروگانهای اسرائیلی را منتشر کرد. بر اساس این گزارش، محمد بن زاید، رئیس امارات، کمتر از دو هفته پیش از حمله ۷ اکتبر در یک تماس رمزگذاریشده به نتانیاهو هشدار داده بود که یحیی سنوار، رهبر وقت حماس در حال آمادهسازی عملیاتی بزرگ است.
نتانیاهو این هشدار را به مسئولان امنیتی خود منتقل نکرده است. وزارت خارجه امارات این گزارش را بهطور مستقیم رد نکرد.
در روزهای اخیر، انتشار گزارشهایی از سوی نشریه «آتلانتیک» و «والاستریت ژورنال» دامنه این جنجال را افزایش داده است. بر اساس این گزارشها، عباس کامل، رئیس وقت دستگاه اطلاعاتی مصر، نیز در روزهای پیش از حمله درباره تحولات نگرانکننده در غزه به نتانیاهو هشدار داده بود.
نتانیاهو مسئولیت را متوجه دستگاه امنیتی میداند
نتانیاهو و دفتر او تمامی گزارشهای مربوط به دریافت هشدار مشخص درباره حمله ۷ اکتبر را رد کردهاند. نخستوزیر اسرائیل طی سه سال گذشته بارها گفته است که نهادهای امنیتی نتوانستند تهدید حماس را بهدرستی شناسایی کنند و حتی برخی مسئولان امنیتی را متهم کرده که او را از شدت خطر آگاه نکردهاند. در همین چارچوب، رونن بار، رئیس پیشین سازمان امنیت داخلی اسرائیل، روز دوشنبه از نتانیاهو به دلیل اظهاراتش شکایت کرد و او را به افترا متهم کرد.
رونن بار گفته است که نخستوزیر با متهم کردن مسئولان امنیتی تلاش میکند مسئولیت سیاسی خود را از خود دور کند. در مقابل، شماری از مسئولان ارشد امنیتی و نظامی اسرائیل، از جمله فرمانده سابق ارتش و رئیس پیشین اطلاعات نظامی، پس از حمله ۷ اکتبر مسئولیت ناکامی نهادهای خود را پذیرفته و از سمتهایشان کنارهگیری کردهاند.
روایت تازه درباره پیام سنوار
یکی از منابع مطرح در این پرونده، صوفیان ابوزیدة، مقام سابق فلسطینی است که گفته پیام مربوط به تهدید سنوار را پیش از حمله منتقل کرده است. او مدعی شده در سپتامبر ۲۰۲۳ با سنوار در دفتر او در غزه دیدار کرده و سنوار پیشنهاد آزادی چهار گروگان اسرائیلی در برابر آزادی زندانیان فلسطینی و کاهش محدودیتهای اعمالشده بر غزه را مطرح کرده بود.
به گفته ابوزیدة، سنوار هشدار داده بود که در صورت بینتیجه ماندن مذاکرات، «زلزلهای» رخ خواهد داد. این پیام از طریق چند واسطه فلسطینی به مقامهای امنیتی اسرائیل و همچنین به محمد بن زاید منتقل شد. با این حال، ابوزیدة تأکید کرده است که واسطهها از زمان و ابعاد اقدام احتمالی سنوار اطلاعی نداشتند و خود او نیز تصور میکرد تهدید ممکن است به ربودن یک سرباز اسرائیلی برای استفاده در مذاکرات تبادل اسرا مربوط باشد.
امارات در برابر فشار سیاسی نتانیاهو
اهمیت موضع امارات از آن جهت بیشتر شده که این کشور طی سالهای اخیر یکی از نزدیکترین کشورهای عربی به اسرائیل بوده است. ابوظبی و تلآویو در سال ۲۰۲۰ روابط دیپلماتیک خود را در چارچوب توافق ابراهیم عادی کردند و امارات در مقایسه با برخی کشورهای عربی، موضع محتاطانهتری در قبال اقدامات اسرائیل در غزه اتخاذ کرده است.
نتانیاهو روز یکشنبه به ابوظبی سفر کرد و بر اساس گزارش یک منبع مطلع، از محمد بن زاید خواست بهطور صریح گزارش مربوط به تماس هشداردهنده پیش از ۷ اکتبر را رد کند. دفتر نخستوزیر اسرائیل این ادعا را «خبر جعلی» خواند.
وزارت خارجه امارات نیز درباره محتوای دیدار توضیح بیشتری ارائه نکرد. برخی تحلیلگران معتقدند امارات در شرایط کنونی تمایلی ندارد برای نتانیاهو هزینه سیاسی ایجاد کند یا با رد صریح گزارشها از او حمایت کند؛ با این حال، این مسئله لزوماً به معنای فاصله گرفتن ابوظبی از روابط خود با اسرائیل نیست.
تبدیل پرونده ۷ اکتبر به موضوع اصلی انتخابات
انتشار این گزارشها اکنون به یکی از مهمترین موضوعات مبارزات انتخاباتی اسرائیل تبدیل شده است. رقبای نتانیاهو از جمله گادی آیزنکوت، فرمانده سابق ارتش وعده دادهاند در صورت پیروزی، کمیسیون مستقل تحقیق درباره حمله ۷ اکتبر تشکیل دهند. در مقابل، حزب لیکود و حامیان نتانیاهو گزارشهای اخیر را بخشی از تلاش مخالفان برای تضعیف نخستوزیر پیش از انتخابات میدانند. حزب لیکود رسانهها و مقامهای جریان چپ را به انتشار گزارشهای نادرست برای کنار زدن جناح راست متهم کرده است.
در شرایطی که نظرسنجیهای اخیر تغییرات محدودی داشتهاند، این پرونده به مسئلهای مهم در رقابت انتخاباتی تبدیل شده است. در عین حال، میزان تأثیر آن بر رأیدهندگان هنوز مشخص نیست. برخی تحلیلگران معتقدند برای تغییر گسترده موضع افکار عمومی، شواهد مستقیم و غیرقابلانکاری درباره دریافت هشدارها از سوی نتانیاهو لازم خواهد بود.
انتخابات ۲۷ اکتبر، بنابراین در شرایطی برگزار میشود که مسئولیت سیاسی و امنیتی ۷ اکتبر بار دیگر در مرکز مناظرات قرار گرفته است؛ موضوعی که میتواند بحث درباره عملکرد دولت نتانیاهو، ناکامی دستگاههای امنیتی و نحوه مدیریت جنگ پس از حمله حماس را به یکی از محورهای اصلی رقابت سیاسی اسرائیل تبدیل کند.
