کشف شواهد جدیدی از تأثیر آسپرین بر کاهش خطر زوال عقل
پژوهشگران استرالیایی در یک تحلیل ژنتیکی، مزیت احتمالی آسپرین را در کاهش خطر زوال عقل آشکار کردند.
تحلیل جدیدی از دانشگاه موناش نشان میدهد که مصرف دوز پایین آسپرین با کاهش ۷۰ درصدی خطر ابتلا به زوال عقل در سالمندانی با یک پروفایل ژنتیکی خاص مرتبط است؛ یافتهای که احتمال اتخاذ رویکردی شخصیسازیشدهتر برای پیشگیری از زوال عقل را مطرح میکند.
به گزارش فرارو به نقل از وبسایت رسمی دانشگاه مانش (Monash University)، این پژوهش دادههای ژنتیکی حاصل از کارآزمایی مهم ASPREE (آسپرین برای کاهش رویدادهای پزشکی در سالمندان) را مورد بررسی قرار داد. در این مطالعه، امتیازات ژنتیکی بیش از ۱۳.۵۰۰ نفر ارزیابی شد تا مشخص شود آیا ژنهای افراد بر تأثیر آسپرین در کاهش خطر زوال عقل نقش دارند یا خیر.
بارزترین یافته این پژوهش به عوامل ژنتیکی مؤثر بر تعداد پلاکتهای خون مربوط میشد.
پژوهشگران شرکتکنندگان را بر اساس امتیاز ژنتیکی مرتبط با تعداد پلاکتها ردهبندی کردند.
در میان شرکتکنندگانی که در بالاترین رده (۲۰ درصدِ برتر) از نظر امتیاز ژنتیکی تعداد پلاکت قرار داشتند، تنها ۱ درصد از مصرفکنندگان آسپرین به زوال عقل مبتلا شدند؛ این در حالی است که این رقم برای دریافتکنندگان دارونما (پلاسبو) ۳.۳ درصد بود.
این تفاوت نشاندهنده کاهش نسبی حدود ۷۰ درصدی خطر ابتلا در ارتباط با مصرف آسپرین است.
با این حال، مصرف آسپرین در این گروه خطر خونریزیهای جدی را نیز افزایش داد.
وقوع خونریزی شدید در ۴.۴ درصد از مصرفکنندگان آسپرین مشاهده شد، در حالی که این میزان در گروه دریافتکننده دارونما ۲.۱ درصد بود.
پیتر فرانسکت، نویسنده اصلی مقاله و پژوهشگر دانشکده بهداشت عمومی و پزشکی پیشگیرانه دانشگاه موناش، اظهار داشت که این یافتهها میتواند راه را برای رویکردی شخصیسازیشدهتر در پیشگیری از زوال عقل هموار کند.
فرانسکت گفت: مطالعات پیشین نشان داده بودند که وقتی همه افراد بهطور کلی در نظر گرفته شوند، آسپرین مانع از بروز زوال عقل نمیشود. یافتههای ما حاکی از آن است که ممکن است جنبههای دیگری نیز در این ماجرا دخیل باشد. در افرادی که دارای این پروفایل ژنتیکی خاص هستند، ما شاهد موارد بهمراتب کمتری از زوال عقل در میان مصرفکنندگان آسپرین بودیم. این موضوع این احتمال را مطرح میکند که ژنتیک روزی بتواند به ما کمک کند تا بهجای اتخاذ رویکردی یکسان برای همه، تشخیص دهیم چه کسانی ممکن است از درمان پیشگیرانه سود ببرند.
سازمان «دمنشیا استرالیا» (Dementia Australia) برآورد میکند که در سال ۲۰۲۶، ۴۴۶ هزار و ۵۰۰ استرالیایی با بیماری زوال عقل زندگی خواهند کرد. پیشبینی میشود که این رقم تا سال ۲۰۶۵ به بیش از یک میلیون نفر افزایش یابد.
اگرچه دانشمندان پیشتر ارتباطی میان فعالسازی و تجمع پلاکتها با زوال عقل یافته بودند، اما نقش تعداد کلی پلاکتهای فرد کمتر روشن بوده است.
فرانسکه گفت: نکته بهویژه جالب این است که این نشانه (سیگنال) با عوامل خطر ژنتیکی شناختهشده برای بیماری آلزایمر و زوال عقل ارتباطی نداشت. در عوض، این یافته ما را به سمت زیستشناسی پلاکتها سوق میدهد و مسیر جدیدی برای تحقیقات پیش روی ما میگذارد. اکنون باید این یافته را در مطالعات دیگر تأیید کنیم و در نهایت آن را در کارآزمایی بالینی که بهطور خاص برای افراد دارای این پروفایل ژنتیکی طراحی شده است، بیازماییم.
وی افزود: افراد نباید صرفاً بر اساس این مطالعه و بدون مشورت با پزشک خود، مصرف آسپرین را برای پیشگیری از زوال عقل آغاز کنند؛ بهویژه با توجه به خطر افزایشیافته خونریزیهای جدی. اگر این یافته تأیید شود، ارزان و در دسترس بودن آسپرین میتواند پیشگیری شخصیسازیشده از زوال عقل را به امری کاملاً عملی تبدیل کند.
