پذیرهنویسی صندوق سرمایهگذاری ارزی؛ دلارهای خانگی به بورس میروند؟
دولت با وعده سود سالانه ۸ تا ۱۲ درصدی به سراغ ارزهای خانگی آمده است و قصد دارد با معرفی ابزاری تازه در بورس رفتار سرمایهگذاران را به چالش بکشد
فرارو- پذیره نویسی نخستین صندوق سرمایهگذاری ارزی طبق وعده وزیر اقتصاد و رئیس کل بانک مرکزی در هفته پیش رو انجام میشود تا بازار سرمایه میزبان ابزاری جدید برای جذب اسکناسهای دلار و یورو خانگی باشد.
به گزارش فرارو؛ دولت قصد دارد با ایجاد بستری امن، نقدینگی سرگردان ارزی را به سمت بخشهای مولد هدایت کند. سود سالانه ۸ تا ۱۲ درصدی این صندوقها روی کاغذ جذاب به نظر میرسد و فراتر از نرخهای بینالمللی است اما تجربههای تلخ گذشته در مورد حسابهای سپرده ارزی، ممکن است سرمایهگذاران را با تردید روبهرو کند. بهنظر شما آیا این ابزار تازه میتواند به بهترین صندوق سرمایهگذاری با سود ماهانه تبدیل شود یا نهایتا پیچیدگیهای اجرایی مانع از استقبال عموم خواهد شد؟
پذیره نویسی صندوق ارزی چیست و چه شرایطی دارد؟
پذیره نویسی در واقع فرآیند تامین سرمایه اولیه برای تاسیس یک صندوق یا شرکت است؛ جایی که سرمایهگذاران خرد و بزرگ منابع خود را در ازای دریافت واحدهای سرمایهگذاری (یونیت) در اختیار صندوق قرار میدهند. سیدعلی مدنیزاده، وزیر اقتصاد و عبدالناصر همتی، رئیسکل بانک مرکزی در روزهای گذشته گفتهاند نخستین صندوق سرمایهگذاری ارزی در روزهای آینده وارد مرحله پذیره نویسی میشود.
هدفگذاری اولیه بر اساس اطلاعات منتشرشده توسط سازمان بورس، جذب ۵۰۰ میلیون دلار منابع ارزی است و برنامهریزی شده تا پایان سال حداقل چهار صندوق ارزی تاسیس و فعال شوند. عملکرد این ابزارهای مالی شباهت زیادی به صندوقهای درآمد ثابت دارد با این تفاوت که تمام تعهدات، وجوه پرداختی و سود پرداختی آنها بر پایه «ارز» تعریف شده است.
همچنین محدودیتی برای میزان سرمایهگذاری وجود ندارد و عموم مردم و حتی ایرانیان مقیم خارج از کشور میتوانند بدون محدودیت ارزهای خانگی یا سپردههای خود را وارد این بازار کنند.
علیاکبر ایرانشاهی، رئیس مرکز نظارت بر صندوقهای سرمایهگذاری سازمان بورس و اوراق بهادار نیز با تایید این هدفگذاری تاکید کرده است که برنامهریزیها برای تاسیس حداقل ۴ صندوق ارزی تا پایان سال انجام شده و سازمان بورس آمادگی کامل دارد مجوزهای لازم را پس از تایید نهایی بانک مرکزی صادر کند.
محاسبه سود صندوق ارزی؛ بازدهی واقعی ۸ تا ۱۲ درصد چقدر است؟
وزیر اقتصاد بهمن سال گذشته گفته بود نرخ سود پیشبینیشده برای این صندوقها بین ۸ تا ۱۲ درصد سالانه و بهصورت ارزی خواهد بود. قیمت دلار امروز شنبه ۲۱ شهریور ۱۴۰۵، در بازار آزاد بین ۲۳۴ هزار و ۴۶۰ تومان تا ۲۳۷ هزار و ۲۰ تومان بود.
فرض کنید فردی ۱۰۰۰ دلار در این صندوق سرمایهگذاری کند. به این فرد (با نرخ ۱۰ درصد سالانه) ماهانه حدود ۸.۳۳ دلار سود تعلق میگیرد که معادل ریالی حدود یک میلیون و ۹۵۷ هزار تومان است. در صورت خویشتنداری سرمایهگذار و ذخیره سود، سرمایه او پس از یک سال به ۱۱۰۰ دلار (اصل سرمایه بهاضافه ۱۰۰ دلار سود سالانه) میرسد.
سود سالانه ۸ تا ۱۲ درصدی صندوق سرمایهگذاری ارزی روی کاغذ جذاب بهنظر میرسد و فراتر از نرخهای بینالمللی است
چالشها و ریسکهای سرمایهگذاری در صندوق ارزی چیست؟
نرخ سود ۸ تا ۱۲ درصد ارزی از منظر اقتصادی عددی قابلتوجه است. اگر این نرخ را با نرخ بهره اوراق قرضه بینالمللی مانند اوراق خزانه آمریکا (که معمولا بین ۳ تا ۴ درصد است) مقایسه کنیم، وعده پرداخت سود ۲ تا ۳ برابری اهمیت بیشتری پیدا میکند:
- پروژههای دارای درآمد دلاری: این صندوقها زمانی موفق خواهند بود که منابع جذبشده را در پروژههای صادراتمحور و شرکتهایی با درآمد واقعی دلاری (مانند پتروشیمیها یا پروژههای توسعه نفت و گاز) سرمایهگذاری کنند تا توان پرداخت سود ارزی را داشته باشند.
- ریسک نقدشوندگی و تضمین بانک مرکزی: بزرگترین دغدغه مردم و سرمایهگذاران، نحوه بازگشت اصل و دریافت سود سرمایه است. آیا سرمایهگذار میتواند هر زمان که خواست عین سرمایه خود را در قالب ارز (اسکناس یا حواله) تحویل بگیرد یا معادل ریالی آن محاسبه میشود؟ تجربههای قبلی نشان داده که شفافنبودن فرآیند ورود و خروج سرمایه میتواند بهسرعت استقبال عمومی را کاهش دهد.
آیا سرمایهگذاری در صندوق ارزی بهتر از خرید دلار است؟
برای سرمایهگذاران خرد، مقایسه این ابزار با شیوه سنتی نگهداری اسکناس در خانه اهمیت بالایی دارد.
- مزایای صندوق نسبت به بازار آزاد: حذف کامل ریسک سرقت یا خرید اسکناس تقلبی و همچنین دریافت سود مرکب ارزی روی اصل دارایی (برعکس اسکناس خانگی که سود سالانه ندارد)
- چالش اصلی در برابر بازار آزاد: در بازار آزاد نقدشوندگی آنی است. اگر صندوقها نتوانند فرایند بازگشت اصل سرمایه به صورت اسکناس ارزی را بدون بوروکراسی پیچیده تضمین کنند، خریداران همچنان بازار آزاد را ترجیح خواهند داد.
آیا پذیره نویسی صندوق ارزی میتواند قیمت دلار را کنترل کند؟
هدف اصلی راهاندازی این ابزار قطعا جمعآوری ارزهای خانگی، هدایت نقدینگی سرگردان به سمت بخش تولید و پاسخ به تقاضای سرمایهگذاری ارزی در بازاری رسمی و تحت نظارت است.
اگر اعتماد عمومی جلب شود و نقدینگی قابلتوجهی به این صندوقها راه پیدا کند، میتوان امیدوار بود که بخشی از فشار خرید هیجانی در بازار آزاد کم شود اما اگر فرایند ورود و خروج سرمایهگذاران دارای پیچیدگیهای اداری و محدودیتهای نظارتی سختگیرانه باشد، ممکن است استقبال از پذیره نویسی این صندوقها با سرعتی آهسته پیش برود و نقش آنها در مهار بازار آزاد کمرنگ شود.
پیشبینی میشود رفتار سرمایهگذاران در دو فاز شکل بگیرد. یکی استقبال محتاطانه است؛ به این معنی که اکثر خریداران ابتدا عملکرد صندوقها را در پرداخت اولین دورههای سود زیر نظر میگیرند. تنها در صورت پایبندی سیستم بانکی و بورس به تعهدات ارزی وارد فاز دوم میشویم که با ورود حجم اصلی سرمایههای خرد و خانگی همراه خواهد شد.
