۹۰۵ مطلب
دکترین معاملهمحور ترامپ، رویکردی واقعگرایانه و غیرایدئولوژیک به سیاست خارجی است که بر منافع اقتصادی مشترک و مذاکره با هر کشوری حتی دشمن تأکید دارد. ترامپ در سفرش به خاورمیانه با لغو تحریم سوریه و تلاش برای توافق هستهای با ایران، این دکترین را آزمود. اما بیتوجهی او به ارزشهای سنتی آمریکا و حمله به رؤسایجمهور پیشین، خطر تکرار اشتباهات تاریخی مانند نیکسون را بههمراه دارد.
در پایان سفر پرهیاهوی ترامپ به خلیج فارس، نه «معامله بزرگ»، بلکه مجموعهای از توافقهای اقتصادی و نظامی حاصل شد. همزمان، ترامپ با تغییراتی آشکار در سیاستهای خاورمیانهای خود، از گفتوگو با ایران، لغو تحریم سوریه و آتشبس با حوثیها سخن گفت؛ تحولاتی که با بیتوجهی به اسرائیل و دوری روزافزون از نتانیاهو همراه بود. شکاف راهبردی میان واشنگتن و تلآویو اکنون بهوضوح در حال گسترش است.
رئیس جمهور آمریکا با اشاره به کسب بیش از دو تریلیون دلار سرمایهگذاری در سفر خود به خاورمیانه، از رکورد زدن در این زمینه سخن گفت.
در سفر چهارروزه دونالد ترامپ به عربستان، قطر و امارات، تمرکز اصلی بر امضای قراردادهای اقتصادی عظیم و نمایش اتحاد با رهبران اقتدارگرای منطقه بود. در فضایی آکنده از تشریفات سلطنتی و اغراقهای سیاسی، توافقاتی به ارزش صدها میلیارد دلار اعلام شد، اگرچه جزئیات بسیاری از آنها مبهم ماند. همزمان، نگرانیها درباره تعارض منافع ترامپ و نادیدهگرفتن بحران غزه، سایهای بر این سفر پرزرقوبرق انداخت.
با حضور ترامپ در خاورمیانه، نفوذ اسرائیل در واشنگتن کاهش یافته است. تصمیمات ترامپ مانند لغو تحریمها علیه سوریه و شروع مذاکرات با ایران، نشاندهنده فاصلهگیری از نتانیاهو است. ترامپ همچنین از تلاشهای اسرائیل در غزه حمایت نکرده و به روابط با کشورهای خلیج فارس اولویت داده است. این تغییرات باعث شکلگیری شکافهای جدید در سیاست خارجی اسرائیل و آمریکا شده و نتانیاهو را در وضعیت دشواری قرار داده است.
دونالد ترامپ در سفر چهارروزهاش به خاورمیانه، با امضای قراردادهای کلان اقتصادی با عربستان، لغو تحریمهای سوریه، اولتیماتوم به ایران و پیگیری عادیسازی روابط ریاض با اسرائیل، تلاش کرد نقش خود را بهعنوان معمار نظم جدید منطقهای تثبیت کند. در حالیکه چالشهایی چون جنگ غزه، بنبست مذاکرات با ایران و رقابت با چین در بازسازی سوریه سایهافکن بودند، ترامپ بر «معاملهمحوری» و منافع راهبردی آمریکا تأکید داشت.
سفر اخیر ترامپ به خاورمیانه تفاوت زیادی با سفرهای گذشته دارد. تمرکز اصلی این سفر بر سرمایهگذاریهای عظیم کشورهای خلیج فارس در اقتصاد آمریکا است. ترامپ موفقیت خود را با توانایی در سبقتگرفتن از چین در رقابت فناوری و جذب این سرمایهها میسنجد. همچنین، لغو محدودیتهای صادرات فناوری پیشرفته به کشورهای خلیج فارس و تغییر سیاستهای فناوری آمریکا از دیگر نکات مهم این سفر است.
گفته میشود یکی از پیشنهاداتی که ایران برای حل اختلاف هستهای خود با آمریکا داده، تشکیل کنسرسیومی مشترک با کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس است.
نشریه بریتانیایی گاردین از طرح ایران برای غنیسازی مشترک اورانیوم به همراه عربستان سعودی و امارات خبر داد.
دونالد ترامپ در دومین دوره ریاستجمهوریاش بار دیگر به خلیج فارس بازگشته، اما اینبار در میانه نظمی تازه و بحرانی منطقهای. سفر او با محوریت قراردادهای اقتصادی، فناوری، تسلیحات و مذاکرات امنیتی انجام میشود؛ در حالیکه جنگ غزه، احیای نقش قطر و چرخش عملگرایانه کشورهای عربی بر فضای سفر سایه انداخته است. این نمایش دیپلماتیک پرزرقوبرق، با پرسشهایی درباره شفافیت، تضاد منافع و دستاوردهای واقعی همراه شده است.
