تعز؛ قلب تازه نبرد یمن
عربستان دوباره وارد جنگ یمن شد؛ این بار هدف چیست؟
جنگ یمن با آغاز عملیات گسترده نیروهای دولت مورد حمایت عربستان علیه حوثی‌ها وارد مرحله تازه‌ای شده است. همزمان، حملات هوایی و موشکی افزایش یافته و کنترل حوثی‌ها بر بخش‌هایی از ساحل دریای سرخ و تهدید باب‌المندب، نگرانی درباره امنیت کشتیرانی و انرژی را بیشتر کرده است. درگیری‌ها در تعز و الجوف نیز تشدید شده و همزمان با افزایش آوارگی و گرسنگی، خطر وخیم‌تر شدن بحران انسانی یمن افزایش یافته است.
فرارو- محمد توفیق، خبرنگار بخش بین الملل شبکه سی ان ان
به گزارش فرارو به نقل از شبکه سی ان ان، جنگ یمن وارد مرحله‌ای تازه شده است؛ دولت یمن تحت حمایت عربستان سعودی، عملیات نظامی گسترده‌ای را برای بازپس‌گیری مناطق تحت کنترل جنبش حوثی‌ها آغاز کرده و ائتلاف به رهبری عربستان نیز از حمایت کامل عملیاتی از این عملیات خبر داده است. این تحول پس از پیشروی‌های اخیر حوثی‌ها در سواحل دریای سرخ و افزایش حملات متقابل، می‌تواند بار دیگر موازنه قدرت در یمن را تغییر دهد و همزمان بحران انسانی این کشور را تشدید کند.
آغاز «نبرد آزادسازی»
رشاد العلیمی، رئیس شورای ریاستی یمن، روز یکشنبه اعلام کرد عملیات نظامی با هدف بازپس‌گیری مناطق باقی‌مانده تحت کنترل حوثی‌ها و بازگرداندن حاکمیت دولت در سراسر کشور آغاز شده است. او علت آغاز عملیات را «ادامه بسیج نیروها، تشدید تنش و حملات حوثی‌ها» و همچنین تهدید غیرنظامیان، تأسیسات، کشورهای همسایه و مسیرهای کشتیرانی بین‌المللی عنوان کرد. ائتلاف به رهبری عربستان اعلام کرده است که همچنان حمایت کامل عملیاتی خود را از نیروهای دولت یمن ادامه خواهد داد.
افزایش حملات هوایی و موشکی
همزمان با آغاز عملیات دولت یمن، حوثی‌ها اعلام کردند عربستان طی ۲۴ ساعت، ۱۰۶ حمله هوایی و موشکی علیه صنعا و مناطق دیگر یمن انجام داده است. این گروه جزئیاتی درباره میزان تلفات یا خسارت‌های ناشی از این حملات ارائه نکرد. حوثی‌ها همچنین در واکنش به حملات هوایی، مدعی شدند تأسیسات انرژی عربستان را هدف قرار داده‌اند. بر اساس بیانیه نظامی این گروه، دو حمله علیه تأسیسات آرامکو در ریاض و منطقه خریص انجام شده و موجب آتش‌سوزی شده است. در مقاله حاضر، مقام‌های سعودی درباره این ادعاها اظهارنظری نکرده‌اند. تصاویر منتشرشده نیز از خسارت در برخی مناطق صنعا حکایت دارد و حوثی‌ها اعلام کرده‌اند حمله‌ای به یک کارخانه تولید اسفنج در پایتخت، سه زخمی بر جای گذاشته است.
باب‌المندب؛ نقطه حساس نبرد
یکی از مهم‌ترین تحولات اخیر، پیشروی حوثی‌ها در امتداد ساحل دریای سرخ است. بر اساس این گزارش، حوثی‌ها در اوایل سپتامبر بخش قابل‌توجهی از این نوار ساحلی را تا نزدیکی تنگه باب‌المندب به کنترل خود درآوردند؛ گذرگاهی راهبردی که مسیر کشتی‌های تجاری به سوی اقیانوس هند محسوب می‌شود. حوثی‌ها همچنین اعلام کرده‌اند کشتی‌های سعودی که قصد عبور از این تنگه را داشته باشند هدف قرار خواهند گرفت. چنین تهدیدی می‌تواند فشار بیشتری بر تجارت جهانی و مسیرهای انتقال انرژی وارد کند. از اواخر ژوئیه نیز حوثی‌ها حملات موشکی و پهپادی متعددی را علیه اهدافی در عربستان انجام داده‌اند که بنا بر این گزارش، برخی زیرساخت‌های صنعتی و انرژی را دربر گرفته است.
نبرد در تعز و الجوف
درگیری‌های اخیر عمدتاً در منطقه تعز متمرکز بوده است؛ جایی که حوثی‌ها تلاش کرده‌اند مسیر ارتباطی نیروهای دولتی با مرکز منطقه را قطع کنند. حوثی‌ها روز یکشنبه مدعی شدند یک بزرگراه مهم میان تعز و عدن، محل استقرار دولت یمن، را تصرف کرده‌اند. تعز سومین شهر بزرگ یمن است و صدها هزار نفر جمعیت دارد. همچنین هزاران نیروی دولتی در این منطقه مستقر هستند. در شرق یمن و منطقه الجوف نیز حوثی‌ها مدعی شدند هنگام جابه‌جایی نیروهای دولتی برای آغاز عملیات جدید، با استفاده از موشک و پهپاد تلفات سنگینی به آنها وارد کرده‌اند.
بازگشت بحران انسانی
تشدید درگیری‌ها در شرایطی رخ می‌دهد که یمن همچنان با یکی از طولانی‌ترین بحران‌های انسانی جهان مواجه است. بر اساس اعلام برنامه جهانی غذا، در برخی مناطق این کشور از هر چهار خانواده، سه خانواده به دلیل افزایش درگیری‌ها با گرسنگی مواجه هستند. عملیات جدید همچنین ده‌ها هزار نفر را مجبور به ترک خانه‌هایشان کرده است؛ موضوعی که نگرانی‌ها درباره تشدید بحران انسانی را افزایش داده است.
جنگ یمن که از مارس ۲۰۱۵ آغاز شد، تا پایان سال ۲۰۲۱ حدود ۳۷۷ هزار قربانی بر جای گذاشته بود؛ رقمی که سازمان ملل آن را شامل تلفات مستقیم و غیرمستقیم جنگ می‌داند. بیش از ۱۵۰ هزار نفر مستقیماً در نتیجه درگیری‌ها جان باختند و شمار دیگری نیز به دلیل گرسنگی و بیماری ناشی از بحران انسانی جان خود را از دست دادند. آتش‌بس مورد حمایت سازمان ملل در سال ۲۰۲۲ برای مدتی سطح درگیری‌ها را کاهش داد، اما از ماه اوت بار دیگر خشونت‌ها افزایش یافته است.
یمن در میانه ترتیبات امنیتی جدید منطقه
همزمان با تشدید جنگ، قرار است مقام‌های عربستان، ترکیه و پاکستان در ریاض درباره تحولات منطقه گفت‌وگو کنند. این نشست در چارچوب «کمیته راهبردی و دفاعی سیاسی» برگزار می‌شود؛ سازوکاری که در ماه اوت ایجاد شده و هدف آن تقویت همکاری‌های امنیتی و نظامی میان اعضاست. وزارت خارجه عربستان تأکید کرده است که این سازوکار به معنای تلاش برای تشکیل یک محور نظامی یا بلوک فرقه‌ای نیست.
با این حال، تحولات میدانی یمن نشان می‌دهد این کشور بار دیگر به یکی از کانون‌های مهم رقابت امنیتی منطقه تبدیل شده است. آغاز عملیات گسترده نیروهای دولتی با حمایت عربستان، در کنار کنترل بخش‌هایی از ساحل دریای سرخ و باب‌المندب توسط حوثی‌ها، می‌تواند مرحله‌ای تازه از درگیری را رقم بزند؛ مرحله‌ای که پیامدهای آن تنها به یمن محدود نخواهد ماند و امنیت کشتیرانی، تجارت و وضعیت انسانی این کشور را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.
