۵۲۰۱ مطلب
با احیای تحریمهای پیش از ۲۰۱۵ توسط سه کشور اروپایی، تنش هستهای ایران و غرب دوباره اوج گرفته است. در واکنش، تهران با شتابی بیشتر بهسوی شرق و تقویت پیوندهای راهبردی با روسیه و چین حرکت میکند. هرچند مسکو طراح اولیه سازوکار بازگشت تحریمها بود، اکنون با اجرای آن سرسختانه مخالفت دارد و بهدنبال تضعیف اثرگذاری تحریمهاست. ایران نیز ضمن حفظ درِ گفتوگو با غرب، راهبرد خود را بر بازدارندگی و همگرایی با مسکو استوار کرده است.
جماعتی رادیکال برجام را تا فرودستترین نقطه تقلیل داده و آن را هم ردیف خسارتبارترین معاهدهها حتی خسارت بارتر از ترکمانچای و گلستان قرار میدهند.
طی ده سال گذشته بسیار در مورد برجام سخن گفته شدهاست اما در پرتو اظهارات نادرست و اتهامات ناروا لازم به یادآوری است که برجام حاصل اجماع کمسابقهای در کل نظام بود.
برجام یک توافق کامل و بینقص نبود، اما توافقی بود که امروز بسیاری در ایران و اروپا رویای رسیدن مجدد به آن را دارند و مفادی داشت که بخش زیادی از مطالبات سیاست خارجی ایران را تامین میکرد.
بحران جدید پیرامون بازگشت تحریمهای ایران، به شکافی عمیق در نظم حقوقی بینالملل انجامیده است. غرب با رد مصالحه و تکیه بر سازوکار «بازگشت خودکار»، نهتنها اجماع جهانی بر سر برجام را فروپاشاند، بلکه اهرمهای نظارتی و سیاسی خود را از دست داد. در مقابل، روسیه و چین این تحریمها را نامشروع دانسته و راه را برای همکاریهای نظامی با ایران گشودهاند. نتیجه، تضعیف اقتدار شورای امنیت و پیدایش نظمی چندپاره و پرمخاطره در روابط بینالملل است.
در خصوص ایران اکنون 3 تحریم وجود دارد: اولین آن تحریمهای سازمان ملل است که براساس قطعنامههای بند هفتم منشور ملل متحد و در خصوص برنامه هستهای ایران وضع و با برجام و قطعنامه 2231 منتفی شد.
امروز که جنگ شد و پرونده هستهای عملاً از روی میز کنار رفت نیز مشخص نیست که چه ابتکار عمل دیپلماتیکی روی میز است. ادبیات وزارت امور خارجه در بیانههای رسمی و سیدعباس عراقچی به عنوان سکاندار این دستگاه نیز به ما نشان نمیدهد دقیقا چه مسیری پیش رو قرار دارد.
صادق زیباکلام، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران درباره بسته شدن پرونده این کنوانسیونها در داخل کشور به هممیهن گفت: پالرمو و CFT و در نهایت حل پرونده FATF قدم مکملی بود که باید پس از برجام برداشته میشد اما این اتفاق نیفتاد. در واقع نشان دادیم که اینجا چیزی تغییر نکرده و تنشزدایی در کار نیست. چراکه برجام توقعاتی به وجود آورده بود.
احمد زیدآبادی به بیانیه وزارت امور خارجه درباره انقضای قطعنامه ۲۲۳۱ واکنش نشان داد.
یخائیل اولیانوف، نماینده دائم روسیه در سازمانهای بینالمللی مستقر در وین روز جمعه تاکید کرد که قطعنامه 2231 شورای امنیت سازمان ملل که مبنای حقوقی توافق هستهای ایران (برجام) بود، شنبه منقضی میشود.
