در قسمت جدید برنامه «زوم» فرارو، طی گفتگویی با سفیر پیشین ایران در آلبانی و از دیپلماتهای ارشد درگیر در مذاکرات برجام، به تحلیل ابعاد مختلف یادداشت تفاهم ایران - آمریکا و مسیرهای پیش رو پرداختیم.
۵۲۲۹ مطلب
در قسمت جدید برنامه «زوم» فرارو، طی گفتگویی با سفیر پیشین ایران در آلبانی و از دیپلماتهای ارشد درگیر در مذاکرات برجام، به تحلیل ابعاد مختلف یادداشت تفاهم ایران - آمریکا و مسیرهای پیش رو پرداختیم.
توافق ترامپ با ایران از نگاه منتقدان، نه نسخهای از طرح مارشال، بلکه نماد عقبنشینی راهبردی واشنگتن است. متن یادداشت تفاهم، امتیازهای اقتصادی فوری از جمله معافیت نفتی، آزادسازی داراییها و احتمال تأمین ۳۰۰ میلیارد دلار برای بازسازی ایران را پیشبینی میکند، اما تعهدات تهران روشن نیست. جنگ، اهرمهای ایران را تقویت کرد، اراده امنیتی آمریکا را کاهش داد و پرسش خروج از خاورمیانه را جدیتر ساخت.
نماینده پیشین آمریکا در امور ایران اعلام کرد: «تفاهمنامه (MOU) و برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در بسترها و شرایط کاملاً متفاوتی شکل گرفتهاند و به همین دلیل مقایسه آنها ارزش چندانی ندارد.»
رییس جمهور پیشین آمریکا گفت: «ایده تحمیل راهحلها با زور یا بمب ممکن است گاهی جذاب به نظر برسد.»
این تحلیل میگوید حذف اروپا از روند دیپلماسی ایران، نتیجه همزمان بیاعتنایی ترامپ، فوریت امنیتی کشورهای منطقه و فرسایش اعتبار خود اروپا است. اروپا پس از ناتوانی در حفظ برجام، شکست اینستکس، همراهی با فشارهای آمریکا و نگاه امنیتی پس از جنگ اوکراین، اعتماد تهران را از دست داد. نویسنده معتقد است اروپا برای بازگشت به خاورمیانه باید از زبان نظامی فاصله بگیرد و بر دیپلماسی، بازسازی، تجارت، زیرساخت و محیطزیست تکیه کند.
نماینده مجلس با انتشار پیامی نوشت: «از سرنوشت قطعنامهی شورای امنیت در تضمین برجام عبرت بگیریم.»
روند مذاکرات ایران و آمریکا وارد مرحلهای حساس شده است؛ جایی که پیشنویس تفاهم احتمالی، بحران تنگه هرمز، میانجیگری پاکستان و اختلافات داخلی واشنگتن همزمان بر مسیر دیپلماسی اثر گذاشتهاند. گزارشها نشان میدهد آمریکا زیر فشار اقتصادی و نظامی جنگ، به توافقی مرحلهای نیاز دارد، در حالی که ایران با اتکا به اهرم هرمز و توان تحمل هزینه، امتیاز فوری نمیدهد. تحلیلگران غربی این وضعیت را نشانه شکست راهبرد جنگ سریع و ضعف مذاکرهای ترامپ میدانند.
این گزارش، توافق احتمالی ایران و آمریکا را پروندهای پیچیده و پرهزینه برای ترامپ میداند؛ توافقی که میان تنگه هرمز، پرونده هستهای، فشار اسرائیل و اعتراض جمهوریخواهان گرفتار شده است. واشنگتن میخواهد ایران را از سلاح هستهای دور کند، اما تهران تنگه هرمز را به اهرم فشار تبدیل کرده است. اسرائیل از توافق ناقص نگران است و تحلیلگران میگویند آمریکا توان بیثباتسازی ایران را دارد، اما هزینه تغییر نظام را نمیخواهد بپردازد.
نماینده اصفهان در مجلس مذاکرات فعلی تهران ـ واشنگتن را خسرانی بدتر از برجام دانست.
رابرت مالی در ادامه با انتقاد از رویکرد و سیاستهای تهاجمی دونالد ترامپ گفت: «سپس دولت ترامپ نه یک بار، بلکه دو بار تصمیم به بمباران ایران در میانه مذاکرات گرفت که این شرایط ما را بدتر کرده است. بنابراین، میدانید ما در موقعیتی بسیار ناگوار هستیم.»
