بدترین خوراکی سالم برای سیستم قلبی‌عروقی

فرارو- گرانولا سال‌هاست به‌عنوان گزینه‌ای سالم برای صبحانه و میان‌وعده معرفی می‌شود؛ اما متخصصان قلب می‌گویند آنچه روی بسته‌بندی این محصول با عباراتی مانند «طبیعی» و «غلات کامل» تبلیغ می‌شود، همیشه با واقعیت ترکیبات آن مطابقت ندارد.

به گزارش فرارو به نقل از «پرید»، وقتی صحبت از تغذیه سالم به میان می‌آید، گرانولا معمولاً یکی از نخستین گزینه‌هایی است که به ذهن می‌رسد؛ ترکیبی از جو دوسر، مغزها و دانه‌ها که در نگاه اول انتخابی مغذی و مفید برای قلب به نظر می‌رسد. با این حال، متخصصان قلب معتقدند برخی انواع گرانولا، به‌ویژه محصولات صنعتی و فرآوری‌شده مانند گرانولا بارها، می‌توانند حاوی مقدار قابل توجهی از موادی باشند که برای سلامت قلب مناسب نیستند.

دکتر مجید باسیت، متخصص قلب، می‌گوید بسیاری از مواد غذایی از «هاله سلامت» برخوردارند؛ یعنی ظاهر، تبلیغات و عباراتی که روی بسته‌بندی آن‌ها نوشته شده، تصویری سالم‌تر از واقعیت ایجاد می‌کند. به گفته او، مصرف‌کنندگان آگاه باید بتوانند از زبان تبلیغاتی و هیاهوی شبکه‌های اجتماعی عبور کنند و بر اساس ترکیبات واقعی محصول درباره آن تصمیم بگیرند.

دکتر شیلا ساهنی، متخصص قلب مداخله‌ای، حتی برخی گرانولاهای آماده موجود در فروشگاه‌ها را به «کلوچه‌های خردشده در لباس مبدل» تشبیه می‌کند؛ محصولاتی که به‌دلیل قند افزوده، چربی اشباع و کالری بالا، ممکن است فاصله زیادی با تصور رایج از یک غذای سالم داشته باشند.

قند افزوده؛ نخستین مشکل

یکی از مهم‌ترین نگرانی‌ها درباره گرانولا، میزان قند موجود در آن است. برای ایجاد بافتی ترد و خوش‌طعم و همچنین چسباندن مواد به یکدیگر، بسیاری از تولیدکنندگان از شربت‌هایی مانند شربت افرا، ذرت یا آگاو استفاده می‌کنند.

یک فنجان گرانولا ممکن است حدود ۲۴.۲ گرم قند داشته باشد؛ البته میزان قند افزوده در محصولات مختلف متفاوت است. انجمن قلب آمریکا توصیه می‌کند زنان میزان قند افزوده روزانه خود را به حداکثر ۲۵ گرم و مردان به ۳۶ گرم محدود کنند. بنابراین، یک وعده نسبتاً بزرگ گرانولا می‌تواند بخش عمده سهم روزانه قند افزوده را به خود اختصاص دهد.

دکتر پاتریک کی، متخصص قلب، هشدار می‌دهد مصرف زیاد قند با التهاب مزمن و افزایش تری‌گلیسیرید ارتباط دارد؛ عواملی که می‌توانند روند تشکیل پلاک در عروق را تسریع کنند. مصرف زیاد قند همچنین در افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ می‌تواند شرایط بیماری را بدتر کند و در افراد سالم نیز خطر ابتلا به آن را افزایش دهد. دیابت نیز یکی از عوامل خطر مهم بیماری‌های قلبی است.

چربی اشباع؛ مشکل پنهان دیگر

قند تنها مسئله نیست. برای ایجاد طعم بهتر و تردی بیشتر، برخی برندهای گرانولا از روغن نارگیل یا روغن پالم استفاده می‌کنند. این روغن‌ها حاوی مقدار زیادی چربی اشباع هستند و مصرف زیاد آن‌ها می‌تواند سطح کلسترول LDL، یا همان «کلسترول بد»، را افزایش دهد.

یک فنجان گرانولا به‌طور متوسط حدود ۱.۵ گرم چربی اشباع دارد، هرچند این میزان در انواع مختلف محصول می‌تواند بیشتر باشد. انجمن قلب آمریکا توصیه می‌کند مصرف روزانه چربی اشباع به ۱۳ گرم یا کمتر محدود شود تا کنترل سطح کلسترول آسان‌تر باشد.

نمک؛ افزودنی پنهان

گرانولا ممکن است شیرین باشد، اما این به معنای کم‌نمک‌بودن آن نیست. به گفته دکتر ساهنی، برخی انواع گرانولا مقدار قابل توجهی «سدیم پنهان» دارند. تولیدکنندگان برای متعادل‌کردن شیرینی محصول، گاهی نمک بیشتری از آنچه انتظار می‌رود به ترکیب اضافه می‌کنند.

مصرف بیش از حد سدیم می‌تواند فشار خون را افزایش دهد و فشار خون بالا نیز یکی از مهم‌ترین عوامل خطر سکته مغزی و حمله قلبی است.

کالری بالا؛ حتی در یک وعده کوچک

گرانولا غذایی نسبتاً پرکالری است و ترکیب روغن‌ها و شیرین‌کننده‌های افزوده می‌تواند کالری آن را به شکل محسوسی افزایش دهد. به گفته دکتر باسیت، حتی مقدار نه‌چندان زیادی از برخی انواع گرانولا می‌تواند تا حدود ۳۰۰ کالری داشته باشد.

مصرف بیش از اندازه چنین محصولی، به‌ویژه بدون توجه به اندازه وعده، می‌تواند به افزایش وزن و چاقی منجر شود؛ مشکلاتی که خود با بیماری‌هایی مانند دیابت، فشار خون بالا و کلسترول بالا ارتباط دارند.

آیا باید گرانولا را کنار بگذاریم؟

خبر خوب برای علاقه‌مندان به گرانولا این است که متخصصان قلب نمی‌گویند این ماده غذایی را کاملاً از رژیم غذایی حذف کنید. مسئله اصلی، انتخاب نوع مناسب و توجه به مقدار مصرف است.

دکتر ساهنی توصیه می‌کند به‌جای اعتماد به ادعاهای تبلیغاتی روی بسته‌بندی، برچسب ارزش غذایی محصول را با دقت بررسی کنید.

برای انتخاب گرانولای مناسب‌تر، این نکات را در نظر بگیرید:

• قند افزوده را بررسی کنید: بهتر است محصولی انتخاب شود که در هر وعده حدود ۵ تا ۷ گرم یا کمتر قند افزوده داشته باشد. اگر شکر یا موادی مانند شربت برنج قهوه‌ای در میان سه ترکیب نخست محصول قرار دارند، بهتر است گزینه دیگری انتخاب شود.
• به دنبال جو دوسر کامل باشید: جو دوسر حاوی بتاگلوکان است؛ نوعی فیبر که می‌تواند به کاهش کلسترول LDL کمک کند. متخصصان پیشنهاد می‌کنند گرانولایی انتخاب شود که دست‌کم ۵ گرم فیبر در هر وعده داشته باشد.
• مغزها و دانه‌ها را جدی بگیرید: وجود مغزها و دانه‌ها می‌تواند فیبر، چربی‌های غیراشباع و آنتی‌اکسیدان بیشتری به محصول اضافه کند؛ ترکیبی که برای کاهش التهاب و بهبود عملکرد عروق مفید است.
• نوع روغن را بررسی کنید: بهتر است گرانولاهایی که از روغن پالم یا نارگیل استفاده می‌کنند، محدود شوند و محصولاتی انتخاب شوند که حاوی چربی‌های مفیدتر، مانند روغن زیتون یا چربی طبیعی موجود در مغزها و دانه‌ها هستند.
• اندازه وعده را فراموش نکنید: حتی یک گرانولای باکیفیت نیز نباید بدون محدودیت مصرف شود. ترکیب مقدار مناسبی از گرانولا با ماست، شیر یا جو دوسر می‌تواند آن را به بخشی از یک وعده متعادل تبدیل کند.

در نهایت، گرانولا لزوماً دشمن سلامت قلب نیست؛ مشکل زمانی ایجاد می‌شود که تصویر یک محصول «سالم» در ذهن ما باعث شود میزان قند، چربی، نمک و کالری آن را نادیده بگیریم. بنابراین، پیش از آن‌که گرانولا را به‌عنوان غذای سالم وارد برنامه روزانه خود کنیم، بهتر است برچسب تغذیه‌ای آن را بخوانیم، اندازه وعده را کنترل کنیم و محصولی را انتخاب کنیم که واقعاً با هدف حفظ سلامت قلب سازگار باشد.