میدل ایست آی:
همکاری چین و مصر در سایه جنگ؛ کانال سوئز محور توافق تازه
یکی از محورهای اصلی توافقهای قاهره و پکن، اعلام مرحله سوم «منطقه اقتصادی کانال سوئز» توسط السیسی بود.
فرارو- شی جینپینگ و عبدالفتاح السیسی، رؤسای جمهور چین و مصر، روز گذشته در قاهره با یکدیگر دیدار و گفتگو کردند؛ دیداری که با امضای چندین توافقنامه، یادداشت تفاهم و صدور بیانیهای مشترک درباره روابط دوجانبه، به نخستین سفر شی به مصر پس از یک دهه پایان داد.
به گزارش فرارو به نقل از میدلایستآی، این سفر که همزمان با هفتادمین سالگرد برقراری روابط دیپلماتیک میان دو کشور انجام شد، با رزمایش هوایی مشترک مصر و چین موسوم به «عقابهای تمدن» (Eagles of Civilisation) - که با هدف تقویت پیوندهای نظامی میان نیروی هوایی دو کشور از ۲۲ اوت آغاز شده بود - همزمان بود.
این رویداد همچنین پس از انتشار گزارشی مبنی بر پیشنهاد شرکت غولپیکر فناوری چینی «هوآوی» برای تأمین بیش از ۲۰۰۰ تراشه پردازشی هوش مصنوعی جهت استفاده در یک مرکز داده در مصر، صورت گرفت.
شی روز سهشنبه وارد قاهره شد و مورد استقبال السیسی و گروهی از رقصندگان محلی و جوانان مصری قرار گرفت؛ جوانانی که پرچمهای هر دو کشور را در دست داشتند و پیراهنهایی با تصویر رهبر چین بر تن کرده بودند. مقامات مسئول به عنوان اقدامی امنیتی برای بازدید شی از کاخ «الاتحادیه» و «موزه بزرگ مصر»، چندین خیابان اصلی پایتخت را بهطور موقت مسدود کردند.
یکی از محورهای اصلی این توافقها، اعلام مرحله سوم «منطقه اقتصادی کانال سوئز» (SCZone) توسط السیسی بود؛ طرحی که موجب گسترش پروژهای میشود که هماکنون میزبان حدود ۲۰۰ شرکت و ۴ میلیارد دلار سرمایهگذاری است.
این توافقنامهها فراتر از حوزه تجارت، همکاریها در زمینههای انرژیهای تجدیدپذیر، هوش مصنوعی و تحول دیجیتال مصر را گسترش دادند و بر تعهد به همراستا کردن «چشمانداز ۲۰۳۰ مصر» با ابتکار «کمربند و جاده» چین تأکید مجدد کردند.
رافائل آنجیری، مدیرعامل و یکی از بنیانگذاران پروژه «سینو-آرابیکا» (Sino-Arabica)، گفت: چین در حال ایجاد این مناطق اقتصادی به عنوان راهی برای گسترش الگوی توسعه چینی است.
آنجیری افزود که این مناطق اقتصادی، علاوه بر تسهیل صادرات، به چین امکان میدهند تا با گسترش ظرفیت تولید در خارج از مرزهای خود، تحریمها و سایر موانع تجاری را دور بزند.
این برنامهها در مقطعی حساس برای مصر مطرح میشوند. در پی حملات حوثیهای یمن به کشتیهای باری در دریای سرخ که همزمان با جنگ غزه شرکتهای کشتیرانی را مجبور به تغییر مسیر و دور زدن قاره آفریقا کرد، درآمد حاصل از عوارض کانال سوئز در سال ۲۰۲۴ به کمتر از ۴ میلیارد دلار سقوط کرد؛ رقمی که در مقایسه با رکورد ۱۰.۳ میلیارد دلاری سال پیش از آن، کاهشی چشمگیر را نشان میدهد.
اکنون، بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران در پی جنگ آمریکا و اسرائیل، شمار فزایندهای از نفتکشها را دوباره به سمت مسیرهای کشتیرانی دریای سرخ سوق میدهد.
آنجیری گفت که برای مصر، این خوشههای صنعتی بسیار کارآمدتر هستند و با توجه به پیشبینی قاهره مبنی بر افزایش تردد در کانال سوئز، امکان ایجاد ظرفیتهای بیشتر را فراهم میکنند.
اسلام الحلوانی، مدیر ارشد شرکت مشاوره QFLA و متخصص روابط آسیا و خاورمیانه، افزود که «سرمایهگذاری چین در منطقه اقتصادی کانال سوئز (SCZone) با طرحهای منطقهای موجود که به دنبال دور زدن تنگه هرمز هستند مانند کریدور اروپا - مصر - نئوم - شورای همکاری خلیج فارس همسو و یکپارچه خواهد شد».
مسیر ترکیبی زمینی - دریایی که با حمایت عربستان سعودی از طریق مصر و بندر نئوم ایجاد شده، بازارهای اروپا و خلیج فارس را بدون نیاز به عبور از تنگه هرمز به یکدیگر متصل میکند.
مصر در بیانیه مشترک، ضمن تأکید مجدد بر اصل «چین واحد» و توصیف تایوان به عنوان «بخشی جداییناپذیر از قلمرو جمهوری خلق چین»، حمایت خود را از ریاست چین بر گروه بریکس در سال ۲۰۲۷ اعلام کرد. مصر همچنین متعهد شد که در «امور داخلی چین» دخالت نکند.
چین نیز به نوبه خود به موضوع حقابه مصر از رود نیل پرداخت؛ مسئلهای که محور اصلی مناقشه طولانیمدت قاهره با آدیسآبابا بر سر «سد بزرگ رنسانس اتیوپی» است (سدی که به گفته مصر، جریان آب به مناطق پاییندست را تهدید میکند). چین در این زمینه بر «آگاهی خود از اهمیت حیاتی رود نیل برای مصر به عنوان شریان اصلی حیات» تأکید کرد.
الحلوانی تأکید کرد که با توجه به عضویت همزمان مصر و اتیوپی در گروه بریکس، چین فرصتی عالی برای میانجیگری و تضمین دستیابی به توافق بر سر آب رود نیل در اختیار دارد.
وی افزود که این میانجیگری میتواند به سایر مناقشات در منطقه شاخ آفریقا نیز گسترش یابد.
