از هدف قرار گرفتن ۳ نفتکش اماراتی در تنگه هرمز چه می‌دانیم؟

فرارو- شرکت «ادنوک» (ADNOC) امارات در بیانیه‌ای اعلام کرد: سه فروند شناور متعلق به این شرکت، شامگاه پنج‌شنبه و جمعه، ۱۳ و ۱۴ اوت/ ۲۲ و ۲۳ مردادماه هنگام عبور از تنگه هرمز مورد حمله قرار گرفتند؛ این حادثه هیچ‌گونه تلفات جانی در پی نداشت. 

به گزارش فرارو به نقل از الجزیره، امارات ایران را مسئول این حملات دانست و کشورهای حوزه خلیج فارس نیز ضمن هشدار درباره تهدید علیه آزادی کشتیرانی و عرضه انرژی، این اقدام را محکوم کردند. 

شرکت ادنوک - شرکت نفت دولتی ابوظبی - یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان انرژی در جهان است که نفت خام، گاز طبیعی و فرآورده‌های پالایش‌شده را به سراسر دنیا صادر می‌کند. 

اگرچه ادنوک نامی از شناورهای هدف‌قرارگرفته نبرد، اما شرکت امنیت دریایی «ونگارد تک» (Vanguard Tech) - به نقل از نشریه تخصصی اخبار کشتیرانی و صنعت دریایی «سی‌ترید مریتایم» (Seatrade Maritime) - آن‌ها را شامل کشتی «NAVIG8 MESSI» با پرچم سنگاپور و کشتی «TARIF» با پرچم لیبریا شناسایی کرد. 

این نام‌ها با فهرست رسمی ناوگان شرکت «خدمات و لجستیک ادنوک» (ADNOC Logistics & Services) - که در ژانویه ۲۰۲۶ به‌روزرسانی شده و شامل هر دو کشتی «NAVIG8 MESSI» و «TARIF» است - مطابقت دارند. 

زمان‌بندی حمله

بیانیه‌های رسمی امارات زمان دقیق هدف قرار گرفتن این دو شناور را مشخص نمی‌کنند؛ شرکت «ادنوک» - تنها اعلام کرد که این حمله شامگاه پنج‌شنبه، ۱۳ اوت، رخ داده است. 

در مقابل، دو گزارش منتشرشده از سوی «عملیات تجارت دریایی بریتانیا» (UKMTO) به زمان یکسانی اشاره دارند - ساعت ۱۹:۵۲ (به وقت امارات و عمان) - و خاطرنشان می‌کنند که در آن لحظه، این دو نفتکش در حال خروج از خلیج [فارس] و عبور از تنگه هرمز بودند. 

اگرچه این دقیق‌ترین زمان‌بندیِ در دسترسِ عموم برای این حوادث محسوب می‌شود، اما نشان‌دهنده زمانی است که گزارش‌ها در سامانه UKMTO ثبت شده‌اند؛ این امر لزوماً تأیید نمی‌کند که شناورها دقیقاً در همان دقیقه هدف قرار گرفته باشند. 

به گزارش «سیترید مریتایم» (Seatrade Maritime)، این دو نفتکش دچار آسیب جزئی شدند و با نیروی پیشران خود به مسیرشان ادامه دادند؛ به خدمه آسیبی نرسید و هیچ‌گونه خسارت زیست‌محیطی نیز گزارش نشد. علاوه بر این، سامانه‌های شناسایی خودکار (AIS) - که کشتی‌ها از آن‌ها برای مخابره موقعیت، سرعت و مسیر حرکت خود استفاده می‌کنند - در زمان حمله در هر دو نفتکش خاموش بودند. 

وقفه در ردیابی مسیر نفت‌کش

حدود سه هفته پیش از آنکه نفت‌کش «Navig8 Messy» در تنگه هرمز هدف قرار گیرد، ردیابی عمومی آن در «سامانه شناسایی خودکار» (AIS) متوقف شد؛ آخرین سیگنالِ در دسترسِ این کشتی در تاریخ ۲۴ ژوئیه در نزدیکی فجیره ثبت گردید، هرچند داده‌های تجاریِ بعدی حاکی از تداوم فعالیت آن میان امارات و عمان است. 

این نفت‌کش پس از سفری که در اواسط ماه ژوئن از بندر یئوسو در کره جنوبی آغاز شده بود، در تاریخ ۱۹ ژوئیه به منطقه انتظار در آب‌های فجیره رسید؛ با این حال، ارسال سیگنال‌های عمومی آن که در پلتفرم «MarineTraffic» قابل مشاهده بود، پس از ۲۴ ژوئیه متوقف شد. 

با این حال، عدم ردیابی عمومی این نفت‌کش به معنای توقف عملیات آن نبود. بر اساس داده‌های «کپلر» (Kpler)، نفت‌کش «Navig8 Messi» در تاریخ ۲۴ ژوئیه در بندر «رویس» (Ruwais) حدود ۵۱۱ هزار بشکه گازوئیل کم‌سولفور بارگیری کرد و محموله خود را در تاریخ ۹ اوت - یعنی چهار روز پیش از وقوع حمله - در بندر «صحار» (Sohar) تخلیه نمود. 

کشتی Navig8 Messi، یک نفت‌کشِ فرآورده‌های نفتی با پرچم سنگاپور و ظرفیت حمل بار (Deadweight Tonnage) تقریبی ۷۵.۶۰۰ تن، دارای شماره شناسایی IMO ۹۴۸۲۸۵۹ است. این کشتی بخشی از ناوگان شرکت «ادنوک لجستیک و خدمات» (ADNOC Logistics & Services) محسوب می‌شود و داده‌های «مارین‌ترافیک» (MarineTraffic) نیز وابستگی آن به این شرکت را تأیید می‌کنند. 

در ژانویه ۲۰۲۵، شرکت «ادنوک لجستیک و خدمات» ۸۰ درصد از سهام گروه «Navig8» را خریداری کرد و متعهد شد که باقی‌مانده سهام آن را نیز در سال ۲۰۲۷ خریداری کند. 

بازگشت نفتکش «طریف» به صحار

در خصوص دومین نفتکش، یعنی «طریف» (Tarif) - که دارای شماره IMO ۹۸۲۸۳۹۰ است و با پرچم لیبریا تردد می‌کند - داده‌های «کپلر» (Kpler) نشان می‌دهد که این کشتی در تاریخ ۳۱ ژوئیه در پالایشگاه «رویس» (Ruwais) اقدام به بارگیری حدود ۷۲۶ هزار بشکه فرآورده‌های میان‌تقطیر کرده و سپس در تاریخ ۶ اوت محموله خود را در بندر صحار تخلیه نموده است. 

داده‌های ردیابی «مارین‌ترافیک» (MarineTraffic) نشان می‌دهد که این نفتکش در تاریخ ۹ اوت، ساعت ۰۲:۱۶ (به وقت عمان)، منطقه توقف «صحار» را ترک کرد و پس از سفری که این سامانه مسافت آن را حدود ۱۷۵۳ مایل دریایی (تقریباً ۳۲۴۷ کیلومتر) ثبت کرده است، در تاریخ ۱۵ اوت، ساعت ۱۶:۱۳ به همان منطقه بازگشت. 

در نتیجه، سفر کشتی «طریف» (Tarif) با بازه زمانیِ حمله اعلام‌شده در شامگاه ۱۳ اوت هم‌پوشانی دارد. با این حال، غیرفعال بودن «سامانه شناسایی خودکار» (AIS) در زمان وقوع حمله، مانع از آن می‌شود که بتوان با استفاده از داده‌های ردیابی موجود، موقعیت دقیق محل اصابت را مشخص کرد. 

تا صبح روز ۱۶ اوت، کشتی «طریف» مجدداً در سامانه AIS ظاهر شد و در نزدیکی صحار لنگر انداخت؛ وضعیتی که تضاد آشکاری با کشتی «Navig8 Messy» داشت، چرا که آن کشتی تا آن زمان هنوز پخش عمومی اطلاعات خود را که در «مارین‌ترافیک» قابل مشاهده باشد، از سر نگرفته بود. 

سومین شناور

شبی پس از آنکه شناورهای «Navig8 Messy» و «Tarif» هدف قرار گرفتند، سومین شناور فعال برای شرکت «ادنوک» (ADNOC) نیز شامگاه جمعه ۱۴ اوت، هنگام عبور از تنگه هرمز مورد حمله قرار گرفت.

به گزارش خبرگزاری رسمی امارات و به نقل از این شرکت، هیچ‌گونه تلفات جانی گزارش نشده است؛ بدین ترتیب، شمار کل شناورهای این شرکت که ظرف دو روز هدف حمله قرار گرفته‌اند، به سه فروند رسید. 

برخلاف دو شناوری که شامگاه پنج‌شنبه هدف قرار گرفتند، در زمان نگارش این گزارش هیچ‌گونه اطلاعات شناسایی درباره شناور سوم در دسترس نبود؛ نام، شماره شناسایی دریایی و نوع این شناور فاش نشد و همین امر مانع از آن گردید که این حادثه به کشتی خاصی منتسب شود یا مسیر آن از طریق داده‌های ناوبری قابل ردیابی باشد. 

در همان روز، سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) گزارش جداگانه‌ای را ثبت کرد که بر اساس آن، یک کشتی فله‌بر در نیمه‌شب ۱۵ اوت (به وقت عمان) در تنگه هرمز هدف اصابت یک پرتابه ناشناس قرار گرفته بود؛ خدمه این کشتی آسیبی ندیدند.