ادعای ماسک از بازگرداندن بینایی تا «دید فراانسانی»
به گفته ماسک، «نورالینک» (Neuralink) قصد دارد نخستین دستگاه بینایی خود را طی ۶ تا ۱۲ ماه آینده در بدن فردی بکارد. او مدعی شد که حتی افراد مادرزاد نابینا نیز ممکن است بتوانند قدرت بینایی خود را بازیابند.
فرارو- ایلان ماسک، مالک اسپیس ایکس و میلیاردر آمریکایی، پیشبینی جسورانه درباره آینده رابطهای مغز و رایانه مطرح کرده و مدعی شده است که ایمپلنت مغزیِ در دستِ ساختِ شرکت «نورالینک» میتواند بینایی را به افراد کاملاً نابینا بازگرداند و در نهایت، با امکانپذیر ساختنِ درکِ طیفهای مادون قرمز، فرابنفش و حتی سیگنالهای راداری، بینایی «فوقبشری» برای انسانها به ارمغان آورد.
به گزارش فرارو به نقل از تایمز ناو، اگرچه این خبر در سراسر جهان شور و هیجان برانگیخته است، اما متخصصان پزشکی تأکید میکنند که باید میان توانمندیهای علمیِ کنونی و آرمانهای آینده تمایز قائل شد.
ماسک چه گفت؟
به گفته ماسک، «نورالینک» (Neuralink) قصد دارد نخستین دستگاه بینایی خود را طی ۶ تا ۱۲ ماه آینده در بدن فردی بکارد. او مدعی شد که حتی افراد مادرزاد نابینا نیز ممکن است بتوانند قدرت بینایی خود را بازیابند؛ زیرا این ایمپلنت با دور زدن چشمها و عصبهای بیناییِ آسیبدیده، اطلاعات بصری را مستقیماً به «قشر بینایی» (بخشی از مغز که مسئول پردازش بینایی است) ارسال میکند.
ماسک همچنین اشاره کرد که نسخههای آتی این فناوری میتوانند بینایی با کیفیت «فوقالعاده بالا» (Ultra-HD) ارائه دهند و به کاربران امکان دهند طولموجهایی فراتر از محدوده بینایی عادی انسان، از جمله نور مادون قرمز و فرابنفش را درک کنند.
نورالینک چگونه میتواند بینایی را بازگرداند؟
این فناوری مبتنی بر «رابط مغز و رایانه» (BCI) است؛ دستگاهی که با استفاده از الکترودهای بسیار ریزِ کاشتهشده، مستقیماً به مغز متصل میشود. این پروتز بینایی، بهجای ترمیم خودِ چشم، مراحل زیر را انجام میدهد:
-ثبت تصاویر با استفاده از یک دوربین خارجی
-تبدیل آن تصاویر به سیگنالهای الکتریکی
-انتقال سیگنالها به الکترودهای کاشتهشده در قشر بینایی
-تحریک سلولهای مغزی بهگونهای که مغز آنها را به عنوان اطلاعات بصری تفسیر کند
این ایده کاملاً جدید نیست. پژوهشگران دهههاست که در حال مطالعه بر روی تحریک قشر بینایی برای افراد دچار نابینایی شدید هستند. با این حال، ایجاد بینایی دقیق و طبیعی همچنان یکی از بزرگترین چالشهای علوم اعصاب محسوب میشود.
آیا افراد مادرزاد نابینا واقعاً میتوانند ببینند؟
اینجاست که کارشناسان بر لزوم احتیاط تأکید میکنند.
اینکه آیا کسی که کاملاً نابینا به دنیا آمده میتواند بینایی معناداری را درک کند یا خیر، به دلیل نابینایی او بستگی دارد. اگر قشر بینایی به طور طبیعی رشد کرده باشد اما بینایی به دلیل آسیب به چشم یا اعصاب بینایی از بین رفته باشد، ایمپلنت مغزی ممکن است پتانسیل لازم را داشته باشد.
با این حال، اگر مسیرهای بینایی مغز هرگز در دوران کودکی به درستی رشد نکرده باشند، بازگرداندن بینایی مفید میتواند بسیار دشوارتر باشد. دانشمندان هنوز در حال بررسی میزان سازگاری مغز بزرگسالان در چنین موقعیتهایی هستند.
در مورد «بینایی فوق بشری» چطور؟
ایده دیدن نور مادون قرمز یا ماوراء بنفش از نظر علمی جذاب است. دوربینهای دیجیتال و حسگرهای تخصصی میتوانند طول موجهای نامرئی برای چشم انسان را تشخیص دهند. در تئوری، یک ایمپلنت مغزی میتواند آن اطلاعات را به سیگنالهایی تبدیل کند که مغز یاد میگیرد تفسیر کند. با این حال، این موضوع همچنان در حد یک آزمایش باقی مانده است. در حال حاضر هیچ مدرک بالینی وجود ندارد که نشان دهد انسانها میتوانند با خیال راحت از طریق دستگاههای مغزی کاشته شده به ادراک حسی پیشرفته دست یابند.
نورالینک پیش از این تراشههای مغزی را در تعداد کمی از شرکتکنندگان انسانی به عنوان بخشی از آزمایشهای بالینی اولیه که عمدتاً بر کمک به افراد مبتلا به فلج شدید برای کنترل رایانهها با استفاده از افکارشان متمرکز است، کاشته است.
این شرکت تأییدیه نظارتی را برای انجام مطالعات انسانی محدود دریافت کرده است، اما فناوری بازیابی بینایی آن هنوز اثربخشی خود را در انسان نشان نداده است. قبل از اینکه هر ایمپلنت بینایی به طور گسترده در دسترس قرار گیرد، باید سالها آزمایش بالینی را پشت سر بگذارد تا ایمنی، اثربخشی، دوام و قابلیت اطمینان طولانی مدت آن اثبات شود.
چشمانداز ماسک برای نورالینک یکی از بلندپروازانهترین اهداف در علوم اعصاب مدرن است. در صورت موفقیت این فناوری، بازگرداندن بینایی به افراد نابینا میتواند زندگی میلیونها نفر را متحول کند. با این حال، ادعاهای مربوط به بازگرداندن بینایی به همه افراد نابینای مادرزادی یا ارائه تواناییهای «فوق بشری» مانند دید مادون قرمز یا ماوراء بنفش باید به عنوان احتمالات آینده و نه حقایق پزشکی اثبات شده در نظر گرفته شوند. در حال حاضر، این علم همچنان امیدوارکننده است - اما هنوز در مراحل اولیه خود است.
