از اسلامآباد تا ژنو
در جادههای سنگلاخ توافق
عبور از دههها تنش و بحران میان تهران و واشنگتن، اگرچه سنگلاخی و دشوار مینماید، اما تحولات اخیر دیپلماتیک نشان میدهد که عقلانیت سیاسی میتواند مسیر را برای تفاهم هموار کند. پرسش کلیدی این است که آیا توافق بر سر رفع تحریمها و مدیریت برنامه هستهای، خاورمیانه را در آستانه ورود به دوران پساجنگ و شکوفایی اقتصادی قرار داده است؟
فرارو-صادق ملکی؛ پیمودن مسیر مذاکرات ایران و آمریکا سخت، اما شدنی است. این راه سنگلاخی با اراده سیاسی طرفین هموار خواهد شد. از اسلامآباد تا ژنو و شاید فرداها در واشنگتن و تهران، مذاکرات مستقیم میان ایران و آمریکا به سرانجامی برسد که به پنج دهه چالش و بحران و دو جنگ میان دو کشور پایان داده و آغازگر دورهای جدید میان تهران و واشنگتن گردد.
تحولی که ابعاد وسیع آن، خاورمیانه را نیز تحت تاثیر عمیق قرار میدهد. دو جنگ ۱۲ روزه و رمضان نهتنها نتوانست مشکلات ایران و آمریکا را حل کند، بلکه با خسارات گسترده سبب ایجاد بنبستهایی جدید شد و تنها راه را مذاکرات مستقیم میان ایران و آمریکا نشان داد.
عقلانیت پس از تجربیات تلخ جنگ، سبب شد تهران و واشنگتن با پذیرش آتشبس و مذاکرات، به انتخاب گزینه صلح بیش از جنگ اولویت داده و بر مسیری گام بردارند که کشورهای منطقه و جهان حامی و مشوق آن بوده و خواهند بود. همانگونه که مذاکرات اسلامآباد، تحولی بسیار راهبردی در بحران میان ایران و آمریکا در سالهای اخیر قلمداد شد، نشست ژنو باید حلقه تکمیلی راهی تلقی شود که میتواند در ادامه خود به دستاوردهایی تحقق بخشد که برای بسیاری دور و غیرقابل انتظار است.
تعهد ایران به عدم تلاش برای دستیابی به بمب هستهای و پذیرش درصدی از غنیسازی توسط آمریکا، ستون فقرات تفاهمنامه و در ادامه میتواند توافقنامهای باشد که فضای کشور و خاورمیانه را از فضای جنگی به سوی فضای صلح و دوستی و... رهنمون کند.با وجود اظهارات منفی ترامپ در مذاکرات ژنو، نگاهی به نتایج نشست نشانگر خروجی مثبتی است که با تقویت اراده سیاسی تهران و واشنگتن انتظار میرود در مذاکرات پیشرو شرایط را برای تفاهمات بیشتر فراهم کرده و در روند خود به توافقنامه منجر شود.
در تهران هیچکس موافق جنگ نیست؛ اختلاف در چگونگی رسیدن به صلح است که این اختلافات نیز با توجه به شرایط، ظرفیت و امکان دستیابی میتواند به نقطه تعادل برسد، به شرطی که طرف آمریکایی نیز چون تهران اراده صلح داشته باشد و اولویت اولش باشد.
آتشبس لبنان نیز این کشور را به پروسه صلح پیوند خواهد زد. رفع مسدودیت از بخشی از منابع مالی، رفع تحریمهای نفتی و... و از همه مهمتر، اظهارات مقامات ایرانی برای آمادگی جهت سرمایهگذاری در بخش نفت و گاز و هزاران پروژه تعریفشده، حاکی از عزم ایران برای روزها و سالهای پساجنگ است.
