تاثیر توافق ایران و آمریکا بر قیمت نفت و مواد غذایی
کارشناسان بر این باورند حتی با توقف درگیریها، آثار جنگ بر تردد نفتکشها، بازار انرژی و بازار مواد غذایی تا ماهها ادامه خواهد داشت.
بیش از سه ماه پس از آغاز درگیری میان ایران و ائتلاف آمریکا و اسرائیل، تهران و واشنگتن بر سر چارچوبی برای کاهش تنشها و پایان دادن به خصومتها به توافق رسیدهاند.
به گزارش فرارو به نقل از بیبیسی جهانی، کارشناسان معتقدند بازگشت شرایط تردد و تجارت انرژی در تنگه هرمز به وضعیت پیش از جنگ زمانبر خواهد بود. محدودیتهای ایجادشده در این آبراه راهبردی طی ماههای گذشته، زنجیره تأمین انرژی را با اختلال مواجه کرد و به افزایش قیمت نفت در بازارهای جهانی انجامید.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پس از اعلام توافق از بازگشایی تنگه هرمز برای کشتیرانی تجاری خبر داد. او گفت: «کشتیهای حامل نفت بار دیگر در حال عبور از این آبراه هستند. دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد حجم تردد همچنان فاصله زیادی با شرایط عادی دارد.»
بر اساس دادههای وبسایت MarineTraffic، از زمان اعلام توافق تنها تعداد محدودی کشتی از این مسیر عبور کردهاند. در مقابل، صدها کشتی همچنان در خلیج فارس متوقف ماندهاند.
نیل شیرینگ، اقتصاددان ارشد مؤسسه Capital Economics، معتقد است هنوز مشخص نیست توافق اخیر به صلحی پایدار منجر خواهد شد یا صرفا یک آتشبس شکننده است.
به گفته او: «حتی در صورت تأمین امنیت مسیر، بازگشت صادرات نفت به سطح پیش از جنگ زمان میبرد.» بسیاری از کشتیها در موقعیتهای نامناسب قرار دارند و تأسیسات تولید و پالایش نیز باید به ظرفیت کامل بازگردند.
شرکتهای بزرگ کشتیرانی نیز با احتیاط تحولات اخیر را دنبال میکنند. شرکت دانمارکی مرسک اعلام کرده هنوز برای ارزیابی تأثیر توافق بر عملیات خود زود است.
در مقابل، شرکت آلمانی هاپاگ-لوید امیدوار است پس از پاکسازی مسیرهای دریایی، کشتیهای متوقفشده خود را از منطقه خارج کند.
بازار نفت نیز به اخبار توافق واکنش نشان داده است. قیمت نفت خام برنت که در اوج درگیریها به حدود ۱۲۰ دلار در هر بشکه رسیده بود، پس از انتشار خبر توافق به حدود ۸۳ دلار کاهش یافت.
فلورانس اشمیت، استراتژیست ارشد انرژی در بانک رابوبانک، میگوید: «بازار همچنان با عدم قطعیت روبهرو است. به اعتقاد او، تا زمان امضای نهایی توافق، نوسانات قیمت ادامه خواهد داشت.»
وی تأکید کرد: «هنوز مشخص نیست توافق فعلی تا چه اندازه پایدار خواهد بود و پس از پایان دوره اولیه اجرای آن چه تحولاتی رخ خواهد داد.»
به گفته این کارشناس، اگر آتشبس تثبیت شود و تردد نفتکشها بهطور کامل به تنگه هرمز بازگردد، بازار انرژی میتواند تا پایان سال به شرایط عادی نزدیک شود. با این حال، عوامل ژئوپلیتیکی همچنان یکی از مهمترین متغیرهای تعیینکننده قیمت نفت خواهند بود.
تأثیر توافق بر قیمت مواد غذایی چه میتواند باشد؟
کارشناسان معتقدند توافق ایران و آمریکا میتواند به کاهش فشار بر بازار مواد غذایی کمک کند؛ زیرا با عادی شدن عرضه کودهای شیمیایی، هزینه تولید محصولات کشاورزی نیز کاهش خواهد یافت.
تحلیلگران میگویند: «آتشبس فشار بر بازار کود و انرژی را کاهش میدهد، اما بازگشت کامل بازارها به شرایط عادی زمانبر خواهد بود.» به گفته آنها، اختلال در تردد از تنگه هرمز و آسیب به زیرساختهای انرژی همچنان بر زنجیره تأمین جهانی اثرگذار است.
بازار سوخت نیز به این تحولات واکنش نشان داده و قیمت سوخت جت نسبت به اوج بحران کاهش یافته است. کارشناسان همچنین معتقدند کاهش تنشها میتواند از فشارهای تورمی بکاهد و به بهبود شرایط اقتصادی در کشورهای مختلف کمک کند.
