۸۵۷ مطلب
مذاکرات ایران و آمریکا در شرایطی ادامه دارد که دیپلماسی، فشار اقتصادی، تهدید نظامی و بازدارندگی همزمان در معادلات دو طرف نقش دارند. تهران ضمن حفظ کانال‌های ارتباطی و استفاده از میانجی‌گری منطقه‌ای، بر ظرفیت‌های دفاعی و اهرم تنگه هرمز تکیه دارد. در مقابل، واشنگتن چهار محور هسته‌ای، موشکی، منطقه‌ای و هرمز را دنبال می‌کند؛ در حالی که بی‌اعتمادی عمیق، توافق را دشوار کرده است.
رویارویی ایران و آمریکا وارد مرحله‌ای چندلایه شده که جنگ، فشار اقتصادی و دیپلماسی همزمان دنبال می‌شوند. تهران بر حفظ تنگه هرمز به‌عنوان اهرم چانه‌زنی و محدود نگه‌داشتن موضوع مذاکرات تأکید دارد، در حالی که واشنگتن خواهان گسترش گفت‌وگوها به پرونده هسته‌ای و احتمالاً مسائل موشکی و منطقه‌ای است. در این میان، زمان، تحریم‌ها و تهدید نظامی نیز بر محاسبات دو طرف اثرگذارند.
دونالد ترامپ درباره توافق با ایران ادعا کرد: «موضوع هسته‌ای با احتمال ۹۹.۹ درصد بخشی از آن خواهد بود، اما مسائل بسیار دیگری نیز روی میز قرار خواهد داشت.»
توافق همکاری هسته‌ای آمریکا و عربستان، فراتر از تأمین انرژی، بخشی از رقابت واشنگتن برای حفظ نفوذ در خاورمیانه و مهار چین و روسیه است. با این حال، احتمال پذیرش محدودیت‌های کمتر بر غنی‌سازی عربستان نگرانی‌های جدی درباره اشاعه هسته‌ای ایجاد کرده است. ترامپ نیز اجرای توافق را به عادی‌سازی روابط ریاض و تل‌آویو گره زده؛ شرطی که با مواضع عربستان درباره فلسطین در تضاد است.
دولت ترامپ با تشدید فشار اقتصادی بر ایران و وعده اعمال تحریم‌های بی‌سابقه، تلاش دارد تهران را به بازگشایی تنگه هرمز وادار کند؛ در مقابل، ایران امیدوار است اختلال در جریان انرژی، آمریکا را به عقب‌نشینی وادار کند.
توافق هسته‌ای آمریکا و عربستان، از نگاه منتقدان، می‌تواند یکی از پرمخاطره‌ترین تصمیم‌های دولت ترامپ در حوزه منع اشاعه باشد. اعطای امکان کنترل چرخه سوخت هسته‌ای به ریاض، ابهام درباره غنی‌سازی اورانیوم و گره‌زدن دیرهنگام توافق به عادی‌سازی روابط عربستان با اسرائیل، این پرونده را به نمادی از آشفتگی دیپلماتیک واشنگتن تبدیل کرده است.
مقام‌های سعودی معتقدند سند نهایی توافق هسته‌ای آمریکا و عربستان امضا شده و باید وارد مرحله اجرا شود، اما ترامپ پس از امضای توافق، شرط تازه‌ای مطرح کرد که در صورت تحقق نیافتن آن، روند ارسال توافق‌نامه به کنگره و آغاز فرآیند اجرایی متوقف خواهد شد.
کارشناسان بر این باورند حتی با توقف درگیری‌ها، آثار جنگ بر تردد نفتکش‌ها، بازار انرژی و بازار مواد غذایی تا ماه‌ها ادامه خواهد داشت.
وزیر خارجه چین بر ضرورت نقش‌آفرینی بیشتر شورای امنیت بر حمایت از مذاکرات میان ایران و آمریکا تاکید کرد.
در پی انتشار گزارش‌هایی درباره توافق اخیر آمریکا و ایران، درخواست اسرائیل برای مشاهده متن تفاهم‌نامه با مخالفت واشنگتن روبه‌رو شد.
