شکست طرح ۴۰ میلیارد دلاری ترامپ برای بیمه کشتیها در تنگه هرمز
ترامپ پیشتر در شبکههای اجتماعی نوشته بود که به DFC دستور داده است «با قیمتی بسیار مناسب، بیمه ریسک سیاسی و ضمانتهایی برای امنیت مالی تمام تجارت دریایی، به ویژه انرژی، که از خلیج فارس عبور میکنند، ارائه دهد.»
فرارو- دو ماه پس از آنکه دونالد ترامپ اعلام کرد ایالات متحده کشتیهای عبوری از تنگه هرمز را بیمه خواهد کرد، برنامه بیمه دریایی دولت آمریکا هنوز حتی یک دلار پوشش بیمهای ارائه نکرده است؛ موضوعی که نشانهای از ناکامی واشنگتن در احیای عبور و مرور عادی از یکی از مهمترین آبراههای انرژی جهان تلقی میشود.
به گزارش فرارو به نقل از فایننشال تایمز، ترامپ در ماه مارس و پس از بسته شدن تنگه هرمز توسط تهران در پی آغاز جنگ، اعلام کرده بود که آمریکا بیمه کشتیهایی را که قصد عبور از این منطقه را دارند، «با قیمتی بسیار مناسب» تأمین خواهد کرد. هدف اصلی این طرح، کاهش نگرانی شرکتهای کشتیرانی و کمک به تثبیت بازار جهانی نفت عنوان شده بود؛ چرا که حدود یکپنجم نفت جهان معمولاً از این مسیر عبور میکند.
پس از این اعلام، دولت آمریکا شرکتهای بیمهای چاب و ایآیجی را برای همکاری در ارائه پوشش بیمهای به خدمت گرفت. این برنامه تحت مدیریت شرکت توسعه مالی ایالات متحده (DFC) طراحی شد و سقف آن تا ۴۰ میلیارد دلار تعیین شده بود.
با این حال، دو منبع آگاه از روند اجرای این طرح به فایننشال تایمز گفتهاند که این برنامه تاکنون «اصلاً مورد استفاده قرار نگرفته است»، آن هم در شرایطی که نرخهای بیمه کشتیها همچنان چندین برابر سطح پیش از جنگ باقی مانده است.
به گفته کارگزاران بیمه، دلیل اصلی ناکامی این طرح آن بوده که همه الزامات لازم برای عبور امن کشتیها از تنگه هرمز را پوشش نمیداده و اجرای آن به اسکورت دریایی ایالات متحده وابسته بوده است؛ اسکورتهایی که هنوز برقرار نشدهاند.
فایننشال تایمز در ادامه این گزارش نوشت: ترامپ پیشتر در شبکههای اجتماعی نوشته بود که به DFC دستور داده است «با قیمتی بسیار مناسب، بیمه ریسک سیاسی و ضمانتهایی برای امنیت مالی تمام تجارت دریایی، به ویژه انرژی، که از خلیج فارس عبور میکنند، ارائه دهد.»
اما سخنگوی شرکت چاب تأکید کرده است: «هدف برنامه DFC بیمه کشتیها در حین عبور تحت اسکورت دریایی است و هیچ اسکورتی وجود نداشته است.»
این در حالی است که بخش عمده بیمه دریایی جهان همچنان از طریق بازار لویدز لندن انجام میشود و برخی تحلیلگران معتقد بودند ورود دولت آمریکا به این حوزه میتواند موقعیت سنتی بریتانیا را در بازار بیمه دریایی به چالش بکشد.
مارکوس بیکر، رئیس بخش بیمه دریایی شرکت مارش، بزرگترین کارگزاری بیمه جهان، در این باره گفت: «از سرگیری تجارت کاملاً منوط به این است که صاحبان کشتی احساس کنند شرایط به اندازه کافی امن است که بتوانند داراییها و خدمه خود را از آن عبور دهند.»
الیس مورلی، کارگزار دریایی شرکت هاودن، نیز تأکید کرد که مشکل اصلی صنعت کشتیرانی صرفاً نبود بیمه نبوده است. او گفت: «در دسترس بودن بیمه، مسئله کشتیهایی که از تنگه عبور میکنند، نبوده است.» مورلی افزود: «این تهدید فیزیکی برای خدمه، کشتیها و محمولهها است که عامل بازدارنده برای مالکان کشتی بوده است.»
طبق گزارش سازمان بینالمللی دریانوردی، از زمان آغاز درگیریها تاکنون دستکم ۳۸ کشتی هدف حمله یا اصابت قرار گرفتهاند و ۱۱ دریانورد جان خود را از دست دادهاند.
به گفته بیکر، نرخ فعلی بیمه کشتیها برای عبور از خلیج فارس اکنون بین ۳ تا ۸ درصد ارزش کشتی است؛ رقمی که در مقایسه با سطح پیش از جنگ، که تنها کسری از یک درصد بود، افزایش چشمگیری نشان میدهد. برخی بیمهنامهها حتی شامل پاداش «عدم خسارت» نیز شدهاند.
در همین حال، بیکر معتقد است برنامه بیمه دریایی جداگانهای که دولت هند در حال طراحی آن است، میتواند موفقتر از طرح آمریکا باشد، زیرا «صرفاً بر تأمین سرمایه متمرکز است و به پشتیبانی دریایی وابسته نیست.»
طبق گزارش فایننشال تایمز، در شرایط کنونی، بسیاری از کشتیها یا از طریق توافقات دیپلماتیک دوجانبه با تهران موفق به عبور از تنگه هرمز میشوند، یا با پرداخت عوارضی که سپاه پاسداران درخواست میکند، اجازه عبور دریافت میکنند.
با وجود ناکامی عملی طرح آمریکا، شرکت توسعه مالی ایالات متحده همچنان از آماده بودن این برنامه دفاع میکند. سخنگوی DFC در بیانیهای اعلام کرد: «DFC در هماهنگی نزدیک با کاخ سفید و شرکای بینسازمانی است. در صورت نیاز، تأسیسات بیمه اتکایی دریایی DFC، چهل میلیارد دلار پوشش بیمهای برای اجرای دستورالعمل رئیسجمهور ترامپ برای کمک به احیای تجارت دریایی از طریق تنگه هرمز ارائه خواهد داد.»
