صالحی: ایران کلید تصمیماتش را به هیچ پایتختی نمی‌سپارد
رئیس بنیاد ایران‌شناسی گفت: ایران از استقلال سیاسی برخوردار است و رأی ایران در هر مجمعی، رأی خود ایران است، نه رایی که در پایتختی دیگر برایش نوشته شده باشد.
علی‌اکبر صالحی، رئیس بنیاد ایران‌شناسی و وزیرخارجه پیشین، در نشست «تبیین استقلال ملی در سیره حکمرانی رهبر شهید» توضیح داد: از نگاه رهبر شهید استقلال به معنای بریدن از دیگران نیست بلکه یعنی ملت ایران روی پای خود بایستد و تکیه‌گاهش را بیرون خود نجوید، خودش تشخیص دهد، تصمیم بگیرد و اقدام کند. همچنین "حق" و "توان" دو واژه‌ای است که در بیانات ایشان مشخص است.
به گزارش فرارو، وی افزود: توان لزوماً به معنای قدرت سخت نیست و می‌توان برای آن دو بُعد در نظر گرفت؛ نخست، توان تشخیص؛ به این معنا که یک ملت منافع خود را به‌درستی و با دقت بشناسد و تصمیماتش برخاسته از اراده خود باشد، نه آنکه دیگران برایش تصمیم بگیرند. بُعد دوم نیز اقتدار ملی است؛ یعنی برخورداری از پشتوانه اقتصادی و علمی که امکان اجرای تصمیمات مستقل را فراهم می‌کند.
صالحی در ادامه تصریح کرد: «حقِ بی‌توان، شعارِ بی‌پشتوانه است و اقتدار بی‌حق، سلطه‌گری است.»
ماجرای کوبا؛ نمونه‌ای از حقِ بی‌توان
رئیس بنیاد ایران‌شناسی برای تشریح این مفهوم به قطعنامه‌های مجمع عمومی سازمان ملل درباره پایان دادن به محاصره اقتصادی کوبا اشاره کرد و گفت: بیش از سه دهه است که مجمع عمومی هر سال قطعنامه‌ای در ضرورت پایان دادن به محاصره اقتصادی کوبا تصویب می‌کند. تا دو سال پیش، ۱۷۸ کشور به این قطعنامه رأی مثبت داده بودند و جز آمریکا و رژیم صهیونیستی، کشوری با آن مخالفت نکرده بود.
وی ادامه داد: امسال آمریکا با اعمال فشار بر کشورها، آنها را به تغییر موضع وادار کرد و شمار آرای موافق به ۱۳۰ رأی کاهش یافت و تعداد مخالفان نیز دو برابر شد. این همان نمونه «حقِ بی‌توان» است؛ آنچه در این میان کم داشتند، سلب شدن توان تشخیص مستقل بود.
صالحی با مقایسه این وضعیت با جایگاه ایران در عرصه بین‌المللی خاطرنشان کرد: ایران از استقلال سیاسی برخوردار است و رأی ایران در هر مجمعی، رأی خود ایران است، نه رایی که در پایتختی دیگر برایش نوشته شده باشد. این موضوع از گران‌مایه‌ترین میراث امام شهید است.
وی گفت: ایشان می‌فرمودند استقلال بی‌پشتوانه، علم را شکننده می‌کند و اقتدار نیز اگر از توان تشخیص مستقل جدا شود، سرانجام در خدمت دیگران قرار می‌گیرد.
«نه شرقی و نه غربی»؛ نفی سلطه، نه جدایی جغرافیایی
صالحی در بخش دیگری از سخنان خود اظهار کرد: شعار «نه شرقی و نه غربی» از دل انقلاب برآمد و امام راحل آن را به اصل راهنمای سیاست خارجی جمهوری اسلامی تبدیل کردند.
وی افزود: اندیشه رهبر شهید در این زمینه را می‌توان در چهار گزاره خلاصه کرد. نخستین گزاره، معیار بودن سلطه و نه جغرافیاست. «نه شرقی و نه غربی» در منظومه فکری ایشان، نام دیگر نفی سلطه بود. تعبیر رهبر شهید از این شعار، خط جدایی از ابرقدرت‌ها و قدرت‌های دخالت‌کننده بود.
رئیس بنیاد ایران‌شناسی ادامه داد: پرسش اصلی این نیست که طرف مقابل در کدام نیمکره قرار دارد، بلکه مسئله این است که آیا می‌خواهد اراده خود را بر ایران تحمیل کند یا خیر؟
وی با اشاره به مفهوم استقلال در این منظومه فکری تصریح کرد: رهبر شهید هشدار دادند که استقلال نباید به معنای زندانی کردن سیاست و اقتصاد کشور در مرزهای خود تلقی شود. ایران کلید تصمیم را به هیچ پایتختی نمی‌سپارد.
صالحی: آنچه با افتخار انجام دادیم، ترویج اندیشه استقلال بود
صالحی در ادامه با اشاره به برداشت‌های مطرح‌شده از سیاست خارجی ایران گفت: این گفتمان از سوی برخی به شکل دیگری روایت شده است. بسیاری از سیاستمداران غربی ایران را به دخالت در امور داخلی سایر کشورها متهم کرده‌اند؛ در حالی که ما دخالت نکردیم، بلکه هرچه انجام دادیم و با افتخار هم انجام دادیم، ترویج اندیشه «استقلال» بوده است.
وی همچنین با اشاره به پرونده هسته‌ای کشور اظهار کرد: در خصوص پرونده هسته‌ای نیز باید گفت هیچ پرونده‌ای به اندازه پرونده هسته‌ای، معنای توان را در تعریف استقلال آشکار نکرده است.
رئیس بنیاد ایران‌شناسی در بخش پایانی سخنان خود خاطرنشان کرد: استقلال، توانایی‌ای است که هر روز باید بازتولید شود. ما منادی استقلال سیاسی واقعی و عملی کشورهای عضو سازمان ملل هستیم و این سرمایه‌ای است که دیپلماسی ما باید با شجاعت در افکار عمومی جهان به کار گیرد.
