طرح خام نتانیاهو و موساد برای شورش در ایران با هدف براندازی
در حالی که آمریکا و اسرائیل خود را برای جنگ با ایران آماده میکردند، طرح جسورانه رئیس موساد برای شعلهور کردن شورش داخلی در ایران مطرح شد؛ طرحی که با تردیدهای جدی در آمریکا و حتی برخی نهادهای اطلاعاتی اسرائیل روبرو بود اما با چراغ سبز نتانیاهو، امید به فروپاشی سریع نظام را زنده نگه داشت
در حالی که آمریکا و اسرائیل برای جنگ با ایران آماده میشدند، دیوید بارنیا، رئیس موساد با طرحی نزد بنیامین نتانیاهو رفت. بارنیا مدعی شد که ظرف چند روز پس از آغاز جنگ، سرویس او احتمالا قادر خواهد بود مخالفان ایرانی را تحریک و سایر اقدامات شورشی را شعلهور کند که حتی میتواند منجر به فروپاشی نظام ایران شود. بارنیا حتی این پیشنهاد را در جریان سفری به واشنگتن (اواسط ژانویه) به مقامات ارشد دولت ترامپ هم ارائه کرده بود. علیرغم تردیدهایی که درباره این طرح میان مقامات ارشد آمریکایی و برخی از مقامات سایر آژانسهای اطلاعاتی اسرائیل وجود داشت، نتانیاهو آن را پذیرفت.
به گزارش مهر به نقل از نیویورک تایمز، ترامپ و نتانیاهو تصور میکردند که ترور مقامات ایران در آغاز جنگ و مجموعهای از عملیات اطلاعاتی با هدف تشویق به تغییرنظام میتواند منجر به شورشی گسترده شود و احتمالا به سرعت جنگ را پایان دهد. ترامپ نیز در سخنرانی اولیه خود در آغاز جنگ، پس از اینکه به ایرانیان گفت ابتدا باید از بمباران به پناهگاه بروند، خطاب به آنها گفت: «حکومت خود را به دست بگیرید. این حکومت از آن شما خواهد بود و آن را به دست بگیرید.»
ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل به این نتیجه رسیدها که نظام ایران همچنان پابرجاست و ترس گسترده از اقتدار نیروهای نظامی و انتظامی ایران، چشمانداز شورشدر کشور و همچنین تهاجم شبهنظامیان تجزیه طلب خارج از ایران به مرزها را کاهش داده است.
اگرچه لفاظیهای نتانیاهو ملایمتر شده اما او هنوز میگوید که حملات هوایی آمریکا و اسرائیل با ورود نیروهای زمینی تکمیل خواهد شد؛ با این حال، در پشت صحنه، نتانیاهو از عملی نشدن وعدههای موساد برای برانگیختن شورش در ایران ابراز ناامیدی کرده است. او در یک جلسه امنیتی چند روز پس از شروع جنگ اظهار داشته که ترامپ ممکن است هر لحظه تصمیم به پایان جنگ بگیرد و عملیات موساد هنوز به نتیجه نرسیده است.
مقامات فعلی و سابق آمریکایی و اسرائیلی گفتهاند که در آستانه جنگ نتانیاهو از خوشبینی موساد درباره احتمال شورش ایرانیان استفاده کرد تا ترامپ را متقاعد کند که سرنگونی نظام ایران یک هدف واقعبینانه است. این در شرایطی بود که بسیاری از مقامات ارشد آمریکایی و همچنین تحلیلگران اطلاعاتی در آژانس اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل (آمان)، با تردید به طرح اسرائیل برای شورش و ناارامی در طول درگیری نگاه میکردند.
در یک جلسه توجیهی تلفنی در ۴ مارس، از سخنگوی ارتش اسرائیل پرسیده شد که آیا اسرائیل برای کمک به حمله کردها، بمبارانهای شدیدی را در غرب ایران انجام میدهد یا خیر؟ سرهنگ دوم ناداو شوشانی، سخنگوی ارتش گفت: «ما در غرب ایران عملیات بسیار سنگینی انجام دادهایم تا قابلیتهای رژیم ایران را تضعیف و راه را به تهران باز کنیم. تمرکز ما در آنجا همین بوده است.» اما مقامات آمریکایی دیگر به ایده خود که مدتها قبل از جنگ مطرح بود، یعنی استفاده از گروه های کرد به عنوان نیروی نیابتی، علاقهای ندارند؛ تغییری که باعث ایجاد تنش با همتایان اسرائیلی آنها شده است.
مقامات آمریکایی که پیش از جنگ در جریان ارزیابیهای اطلاعاتی قرار گرفته بودند، گفتند که سازمان سیا پس از شروع درگیری، انواع تحولات احتمالی در داخل ایران را ارزیابی کرده. سازمانهای اطلاعاتی، فروپاشی نظام ایران را نتیجهای نسبتا بعید میدانستند. در همین حال، سازمانهای اطلاعاتی اسرائیل مدتهاست که احتمال تحریک شورش در داخل ایران را به عنوان عملیات خود یا اندکی پس از آغاز یک عملیات نظامی بررسی کردهاند اما تا همین اواخر این احتمال را رد میکردند. موساد به عنوان سرویس اصلی اسرائیل که مسئول عملیات خارجی است، مسئول برنامهریزی بود.
شاهار کویفمن، رئیس سابق میز ایران در بخش تحقیقات اطلاعات نظامی ارتش اسرائیل گفت که اسرائیل ایدههای مختلفی را برای تلاش برای تضعیف یا سرنگونی حکومت ایران بررسی کرده اما به نظر او این ایدهها از همان ابتدا محکوم به شکست بودهاند. او گفت که معتقد نیست سرنگونی نظام ایران هدف قابل دستیابی در درگیری فعلی باشد. یوسی کوهن، رئیس پیشین موساد نیز قبل از بارنیا تصمیم گرفت که تلاش برای دامن زدن به شورش در داخل ایران اتلاف وقت است و دستور داد منابع اختصاص داده شده به این موضوع به حداقل کاهش یابد.
