بله! واقعاً شبکه خبر «مهم نیست»/ این صداوسیما ربطی به ملت ندارد
«شبکه خبر مهم نیست ما کار خودمان را میکنیم». اما مشکل اینجاست که رویکرد و فعالیتهای غیرحرفهای صداوسیما برای کشور و مردم و دولت، هزینه ساز است. دولت نمیتواند با نادیده گرفتن رفتارهای صداوسیما، به کار خود ادامه دهد. رفتارهای صداوسیما برای مردم، کشور و حتی دولت، هزینه ساز است.
رضا غبیشاوی در عصر ایران نوشت: پزشکیان در واکنش به تذکر صداوسیما درباره تمام شدن وقت شبکه خبر۲ برای پخش زنده سخنان رئیس جمهوری در مراسم «بهره برداری از ۷۵۰ مگاوات انرژی خورشیدی» گفته است: «شبکه خبر مهم نیست ما کار خودمان را میکنیم. شبکه خبر به جای آنکه حرفای بیربط را بزند این حرفا را پخش کند تا مردم هم در جریان قرار بگیرند».
۱- واقعا ناراحت کننده است. شبکه خبر که روزی با حضور شماری از مدیران و خبرنگاران زبده، جوان و علاقمند، رسانهای دیدنی و قابل استناد بود هم اکنون به جایی رسیده که عملکرد آن قابل دفاع نیست.
سخن پزشکیان درباره صداوسیما، صحیح است. اینکه پزشکیان بعد از یک سال ریاست جمهوری به این نتیجه رسیده که «شبکه خبر مهم نیست و ما کار خودمان را میکنیم» اتفاق خوبی است. بسیاری ۴ سال و ۸ سال و سالها میگذرد اما به این نتیجه نمیرسند.
صداوسیما دیگر نه مثل گذشته جایگاه قابل قبولی در اطلاعرسانی دارد نه اعتباری در میان مخاطبان دارد و نه بخشهای مهمی از مردم، اعتمادی به صداوسیما دارند. صداوسیما به سازمان ورشکسته تبلیغات سیاسی تبدیل شده است.
اگر قرار بود صداوسیما و شبکه خبر مهم باشند نه پزشکیان در انتخابات پیروز میشد و امروز بر کرسی ریاست جمهوری نشسته بود نه روایتهای صداوسیما از سوی اکثریت مردم رد میشد.
امروز میتوان با نادیده گرفتن صداوسیما و شبکههای آن، روند اطلاعرسانی تاثیرگذار در کشور را دنبال کرد.
پزشکیان باید در عمل این سخن خود را که «شبکه خبر مهم نیست ما کار خودمان را میکنیم» را اجرایی کند. شبکه تلویزیون اینترنتی ریاست جمهوری را راه اندازی کند؛ پخش زنده سخنرانی رئیس جمهوری و دیگر مقامات دولت در شبکههای اجتماعی پرمخاطب دیده شود؛ به دنبال پایان انحصار رادیو تلویزیون در صداوسیما باشد که نه حقوقی است و نه حرفهای و نه به سود منافع کشور و مردم است و نه حتی به سود خود صداوسیما.
علاوه بر این، ریاست جمهوری و سایر وزارتخانهها و بخشهای دولت نیز باید به انحصار صداوسیما در دسترسی به مقامات و خبرها پایان دهند و راه را برای فعالیت سایر خبرنگاران و رسانهها به ویژه خبرنگاران مستقل و معتبر و رسانههای حرفهای بخش خصوصی باز کنند. شیفتگی به صداوسیما در دولت باید پایان یابد.
۲- صداوسیما برای سخنرانی پزشکیان که رئیس کشور، رئیسِ «جمهوری اسلامی ایران» و عالیترین مقام کشور بعد از رهبری است نه «شبکه یک» و نه «شبکه خبر» بلکه «شبکه خبر ۲» را اختصاص داده که یکی از حاشیهایترین و کم اهمیتترین شبکه هاست. شبکهای صرفا برای رفع تکلیف صداوسیما در پخش زنده برخی برنامهها و البته احتمالا پخش رپوتاژی و تبلیغاتی برخی مراسمها و سخنرانی ها.
تازه در چنین شبکهای هم برای رئیس جمهوری تعیین تکلیف زمانی میکند که سخنرانی و برنامهاش را کوتاهتر کند تا از زمان اختصاص داده شده مدیران صداوسیما برای رئیس جمهوری بیشتر نشود.
این از اتفاقات عجیب و غریب است که رئیس جمهوری باید در زمان تعیین شده مدیران صداوسیما سخنان خود را خلاصه و محدود کند. لابد میخواستند وسط سخنان رئیس جمهوری، برنامه پخش زنده را قطع کنند که البته وسط برنامه، قطع کردند.
شاید انتظار دارند رئیس جمهوری التماس شبکه خبر و صداوسیما را کند تا چند دقیقهای بیشتر برای او اختصاص دهند؟
نکته اینکه وقتی رئیس جمهوری سخنرانی دارد خلاف آداب و پروتکلهای تشریفاتی است که سخنرانی او را قطع کنند. در سازمان ملل متحد و دیگر نشستهای بین المللی، وقتی رئیس یک کشور سخنرانی میکند حتی اگر بیش از زمان تعیین شده باشد کسی سخنرانی او را قطع نمیکند.
۳- ایران نه مثل اکثریت کشورهای جهان، دولت حداقل یک شبکه تلویزیون دولتی دارد که رئیس جمهوری یا نخست وزیر و سایر مقامات کشور بتوانند از طریق آن مطالب خود را مطرح کنند نه مانند کشورهایی است که شبکههای تلویزیونی مستقل دولتی، عمومی و خصوصی دارند. در این کشورها هم شبکهها با رعایت اصول حرفهای، مواضع رئیس جمهوری و مقامات دولت را پوشش میدهند.
صداوسیما را نمیتوان تلویزیون دولتی نامید چون زیرمجموعه دولت نیست؛ تلویزیون حکومتی هم نیست چون هم مواضع حکومت را پوشش نمیدهد. در برخی دولتها هم علیه دولت نیز هست.
صداوسیما شبکه تلویزیون مستقل بیطرف هم نیست. خصوصی هم نیست چون از بودجه دولتی استفاده میکند. به مانند شبکههای عمومی که حرفهای فعالیت میکنند و متعهد به فعالیت مستقل و بیطرفانه باشند نیز نیست.
وضعیت ایران در شبکههای تلویزیونی و رادیویی، عجیبترین در جهان است. حتی افغانستان با وجود دولت طالبان هم شبکههای تلویزیونی خصوصی دارد اما ایران ندارد.
۴- آری. «شبکه خبر مهم نیست ما کار خودمان را میکنیم». اما مشکل اینجاست که رویکرد و فعالیتهای غیرحرفهای صداوسیما برای کشور و مردم و دولت، هزینه ساز است. دولت نمیتواند با نادیده گرفتن رفتارهای صداوسیما، به کار خود ادامه دهد. رفتارهای صداوسیما برای مردم، کشور و حتی دولت، هزینه ساز است.
پزشکیان همچنین گفته است: «شبکه خبر به جای آنکه حرفای بیربط را بزند این حرفا را پخش کند تا مردم هم در جریان قرار بگیرند». منظورش این است که برنامه بهره برداری از ۷۵۰ مگاوات انرژی خورشیدی را پخش کند.
اولا بخشهای مهمی از مردم یا صداوسیما را دنبال نمیکنند یا اگر هم دنبال کنند تاثیرگذاری زیادی ندارد یا تاثیر معکوس و ضدآگاهی دارد.
ثانیا مشکل نه در پخش زنده سخنان رئیس جمهوری است نه در برنامههای بیربط صداوسیما بلکه مشکل در رویکرد صداوسیماست که خارج از همه چارچوبهای حرفه ای، هم مردم و کارشناسان را عصبانی کرده هم صدای «پزشکیان وفاقی» را هم درآورده است.