روایت واحد فعالان حوزه فناوری از خسارتهای قطع اینترنت
خسارت پیدا و پنهان قطعی اینترنت؛ از تعطیلی دیجیتال مارکتینگ تا حذف از گوگل
قطع اینترنت فقط یک اختلال فنی نیست، توقف ناگهانی چرخهای است که هزاران کسبوکار آنلاین به آن وابستهاند. از درگاههای پرداختی که وصل نمیشوند تا سایتهایی که از نتایج گوگل حذف شدند و اقتصاد دیجیتال در سکوت آسیب دید.
در روزهایی که اعتراضات خیابانی جریان داشت، یکی از عمیقترین آسیبها نه در کف خیابان، بلکه در لایههای زیرین اقتصاد رخ داد؛ جایی که اینترنت، ستون فقرات فعالیت اقتصادی است.
به گزارش اقتصادنیوز، قطع یا اختلال اینترنت، برای هزاران کسبوکار آنلاین بهمعنای توقف ناگهانی حیات بود؛ توقفی که فقط به کاهش فروش محدود نشد و امنیت، زیرساخت و اعتبار این کسبوکارها را نیز هدف گرفت.
گفتوگو با دو فعال حوزه فناوری نشان میدهد که قطعی اینترنت، یک بحران مقطعی نبود؛ بلکه زنجیرهای از خسارتها را فعال کرد که اثرات آن همچنان ادامه دارد.
اینترنت ملی، پاسخگوی نیاز کسبوکارهای حوزه آیتی نیست
پویا احمدی، مدیرعامل یک شرکت ارائهدهنده نرمافزارهای سازمانی، میگوید: «از روز بعدِ قطعی اینترنت، عملاً هیچ کاری نتوانستیم انجام دهیم. ارتباط ما با مشتریان کاملاً آنلاین است. وقتی اینترنت قطع شد، همه ابزارهای ارتباطی از کار افتاد.»
احمدی تأکید میکند که اینترنت داخلی جایگزین ارتباط جهانی نیست: «برای عیبیابی، توسعه نرمافزار یا حتی حل مشکلات شبکه داخلی مشتری، نیاز به اینترنت بینالمللی داریم. متخصص آیتی بدون اینترنت فلج است. من برای پیدا کردن پاسخ، باید به دانش بیرون از ایران دسترسی داشته باشم. اینترنت ملی هیچکدام از این نیازها را پوشش نمیدهد.»
به گفته احمدی، مسئله فقط ابزار کار نیست: «ماموریت ما این است که دانش جهانی را بگیریم و به مصرفکننده داخلی منتقل کنیم. وقتی ارتباط با بیرون قطع میشود، نه فقط ابزار کار، بلکه اصل شغل ما منتفی میشود.»
دیجیتال مارکتینگ تعطیل شد، مشاغل معلق ماندند
او درباره اثرات جانبی قطعی اینترنت میگوید: «علاوه بر مشکلاتب که عنوان کردم، بخش دیجیتال مارکتینگ شرکت ما و بسیاری از شرکتها عملاً تعطیل شد. نه گوگل بود، نه اینستاگرام، نه تلگرام و نه لینکدین. همکارانی که در این حوزه کار میکردند، عملاً بیکار شدند. حتی اگر سایت باز باشد، بدون ورودی هیچ ارزشی ندارد.»
اولین ضربه: فروش آنلاین یکباره متوقف شد
محسن نخجوانی، فعال حوزه تکنولوژی، هم به اقتصادنیوز میگوید اولین اثر قطعی اینترنت، از کار افتادن کامل خردهفروشیهای آنلاین بود: «اینترنت که قطع شد، سایتهای فروش آنلاین عملاً از نفس افتادند. دوستانی دارم که کتاب کودک یا لوازم آنلاین میفروشند؛ هنوز هم درگاههای پرداختشان وصل نمیشود. تماس میگیرند با بانک، اما جواب روشنی نمیگیرند که سیستم قطع است یا نه.»
به گفته او، این بلاتکلیفی فقط فروشنده را معطل نکرده، بلکه اعتماد مشتری را هم از بین برده است: «وقتی مشتری نتواند پرداخت کند، دیگر برنمیگردد. این ضرر، فوری نیست؛ اما عمیق است.»
نخجوانی توضیح میدهد که قطعی اینترنت، چگونه لایههای فنی کسبوکارها را هم مختل کرد: «خیلی از سایتها نیاز به تمدید گواهی SSL دارند؛ گواهیای که اطلاعات کاربران را رمزگذاری میکند. در این مدت، امکان تمدید این گواهیها نبود. اگر SSL منقضی شود، سایت عملاً ناامن یا از دسترس خارج میشود.»
و آن طور که او میگوید همه اینها یعنی نه فقط فروش قطع شده، بلکه امنیت کاربران هم به خطر افتاده است.
دامنهها از دست میروند؟
به گفته این فعال حوزه فناوری، دامنهها هم ممکن است در این میان قربانی شوند: «برخی دامنهها دقیقاً در همین بازه باید تمدید میشدند. بعضی نتوانستند تمدید کنند و دامنهشان را از دست دادند. وقتی دامنه اکسپایر میشود، اگر بخواهی دوباره بخری، باید چند برابر قیمت پول بدهی و این اتفاق یعنی نابودی هویت آنلاین یک کسبوکار که شاید سالها برایش زحمت کشیده باشد.»
حذف از گوگل؛ ضربهای که دیرتر اما عمیق است
او به یکی از مهمترین پیامدهای بلندمدت اشاره میکند: «ورودی خیلی از سایتها از گوگل تقریباً صفر شده است. بعضی سایتها از نتایج جستوجو حذف شدند و هنوز هم معلوم نیست برمیگردند یا نه. این یعنی سالها کار سئو و تولید محتوا و میلیونها تومان سرمایه ممکن است در چند روز از بین رفته باشد.»
به گفته نخجوانی، سایتهای محتوایی و دایرکتوریها بیشترین آسیب را دیدند؛ سایتهایی که درآمدشان مستقیماً به بازدید وابسته است.
وقتی اینترنت قطع شد، این شرکتها هم تعطیل شدند
در طول زمان قطع اینترنت بینالملل این تصویر در سطح شرکتهای نرمافزاری، شکل شدیدتری به خود گرفته است.
اینترنت، شرط بقا مشاغل آنلاین است نه ابزار جانبی یا ارتباطی
روایت این دو فعال حوزه فناوری، دو سطح متفاوت از یک بحران واحد را نشان میدهد؛ از خردهفروشیهای کوچک آنلاین تا شرکتهای نرمافزاری سازمانی.
قطع اینترنت، فقط فروش روزانه را متوقف نکرد؛ امنیت، زیرساخت، سرمایهگذاری بلندمدت و حتی فلسفه وجودی بسیاری از کسبوکارها را هدف گرفت.
اقتصاد دیجیتال با اختلالهای مقطعی و تصمیمهای کوتاهمدت زنده نمیماند؛ اینترنت برای این بخش، نه یک امتیاز، بلکه شرط بقا است.
