حمید حاج اسماعیلی در گفتگو با فرارو تحلیل کرد
تبعات قطع اینترنت؛ آسیبی که کسب و کارها میبینند؟
بیش از ۱۰ روز از قطعی اینترنت گذشته و ادامه یافتن این وضعیت از نظر کارشناسان میتواند وجهه اقتصادی ایران با را چالشی جدی مواجه کرده و خطراتی پرهزینه برای بازار دیجیتال ایران داشته باشد.
فرارو- ۲۵۰ ساعت خاموشی ارتباطات سهم ایران پس از وقایع اخیر است؛ اگرچه به شکل پلهای تماس تلفنی، اینترنت ملی و بعد پیامک فعال شد اما بخش قابل توجهی از فعالیتهای اقتصادی همچنان روی زمین مانده. صدرنشین لیست افرادی که بیشترین آسیب را میبینند قابل حدس و البته نگرانکننده است.
به گزارش فرارو، به عقیده حمید حاج اسماعیلی، کارشناس حوزه کار، در گفتوگو با فرارو در شرایط فعلی، قطع اینترنت یعنی فاجعه چون مساله تنها بحث کسب و کار نیست. امروز تمام امور مردم وابسته به اینترنت است. تقریبا تمامی خانوادهها، کسبوکارها و امورات مردم دچار چالش است. این واقعیتی است ملموس که منجر به سردرگمی مردم شده.
حمایتی از کسبوکارهای اینترنتی برای دلگرمی نیست
حمید حاج اسماعیلی در مصاحبهای با فرارو میگوید: «علاوه بر تمامی کسبوکارها، ارتباطات سازمانی نیز به صورت سنتی و غیرسنتی نیازمند استفاده از اینترنت هستند. درست است که دولت ادعای داشتن شبکه اینترنت ملی را دارد اما این بستر مدام با اختلال مواجه است. از سویی امکان حل و فصل مشکلات در آن فضا امکانپذیر نیست. بعلاوه سالهاست بخش قابل توجهی از جوانان و کسبوکارها به صورت اینترنتی و بر روی پلتفرمهای اینترنتی فعالیت میکند. در حال حاضر مردمی که در این فضا بودهاند و زندگیشان از این راه میگذشت دچار مشکل شدند. تصور کنید نزدیک به ۱۱ روز است که اینترنت قطع است. بدون اینکه کسی پاسخگو باشد یا برای آنها حمایت خاصی در نظر گرفته شود تا از نگرانی آنان بکاهد.»
دولت در فضای بدون اینترنت صدرنشین مشکلات است
او میافزاید: «با وجود تمام مشکلاتی که برای مردم در نبود اینترنت ایجاد میشود، خود دولت صدرنشین مشکلاتی است که در فضای بدون اینترنت با آن درگیر است. وقتی بخش بزرگی از کسبوکارها که معمولا کوچک هستند فعالیتشان مختل شده باقی بخشها هم دچار مشکل میشوند؛ بنابراین تاثیر بسیار منفی بر توقف کسبوکارها در فضای مجازی دارد آن هم در حالی که مشخص نیست این مسائل تا چه زمانی میخواهد ادامه داشته باشد و چشمانداز روشنی ندارد؛ این مساله دقیقا اقتصاد کشور را هدف قرار میدهد به این دلیل که اقتصاد دنیای امروز اقتصاد دیجیتال است و بدون ابزار و فناوریای تی و سکوهای اینترنتی امکان فعالیت اقتصادی مثل گذشته وجود ندارد چون هزینهبر بوده بهرهوری و سرعت آن پایین است. از سویی دیگر بسیاری از مشکلات اجتماعی را به وجود میاورد که جملگی موانعی برای کسب و کار است. به همین خاطر است که باید گفت ادامه یافتن قطعی اینترنت مشکلات اجتماعی را در کنار مشکلات اقتصادی در جامعه ایجاد میکند.»
این کارشناس حوزه کار میگوید: «برای افرادی که پیشتر در فضایی همچون اینستاگرام فعالیت داشتند، سکوهای داخلی در نظر گرفته شد اما موفق نبود و حالا باید برای آنان فکری کرد. واقعیت این است که اولین بار نیست که قطعی اینترنت را تجربه میکنیم. دولت پیشتر نیز افراد را برای دسترسی و کسب و کار به سکوهای داخلی ارجاع میداد اما مشخص شد که این سکوها ظرفیت ندارند. در روزهای گذشته نیز مجددا عیان گشت که ظرفیتها به روزرسانی نشده و در مقایسه با سکوهای خارجی شکست میخورند. به قولی ظرفیتشان ۳۰ درصد نسبت به سکوهای خارجی است.»
او میافزاید: «نمیتوان کتمان کرد ظرفیتهای فعلی گامی مثبت برای بومیسازی است اما برای اینکه بتواند ظرفیتها را برای فعالیت احیا کند راه دشواری پیش رو دارد. ما حتی برای دسترسی سایتهای دولتی و امورات روزمره دچار مشکل هستیم. تصور کنید ورود به یک سایت معمولی برای ثبت نام در جایی. اما کسانی که به صورت حرفهای کسب و کار خود را بر این بستر تعریف کردهاند نمیتوانند در کوتاه مدت در فضای اینترنت ملی بتوانند کار کنند چراکه این ظرفیت مهیا نیست. افرادی که تبلیغ این سکوها را میکنند هم به این موضوع اعتراف میکنند.»
بسیاری از کسبوکارها از گردونه فعالیت اقتصادی خارج شدند
حاج اسماعیلی میگوید: «اگر دولت اصرار به حفظ این شرایط دارد باید بداند بخش زیادی از کسب و کارها تعطیل شده و جوانان، فارغ التحصیلان و زنانی که تمایل بیشتری برای کسب و کار در فضای اینترنت دارند و حتی در این فضا کارآفرین هستند از گردونه فعالیت کسب و کار و بازار خارج شدهاند. به همین نسبت تبعات منفی اقتصادی و اجتماعی برای آنها ایجاد شده. دولت در این موضوع پاسخ نداده و تعیین نکرده که چه زمانی قرار است وضعیت مثل قبل شود. از سویی دیگر اولویتبندی نشده که مشخص شود چه کسانی وضعیت حیاتیتری دارند تا برای آنان خط اتصالی فراهم کند. در حال حاضر هیچ پاسخ شفافی شنیده نشده و این ناامیدکننده است.»
او میافزاید: «در این وضعیت برخی از شرکتها در حال خارج کرده نیروی خود از ایران هستند تا نیروهای آنها در کشوری دیگر بتوانند به اینترنت دسترسی داشته باشند. این مساله وجه اقتصادی ایران را در فضای بینالمللی تحت شعاع قرار میدهد به خصوص برای شرکتهایی که شعبهای در ایران داشتند.»
در حوزه اقتصاد دیجیتال دچار عقبماندگی بودیم؛ الان وضع تشدید شده
این کارشناس حوزه کار میگوید: «باید این طور به مساله نگاه کرد که اقتصاد امروز دنیا متمرکز بر اقتصاد دیجیتال است و ما در این بخشها دچار عقب ماندگی بودیم و مشکلات زیادی داشتیم. دلیل هم این بود که تعامل خوبی با اقتصاد دنیا نداشتیم، ضعفی که از لحاظ زیرساختی در اینترنت وجود داشت را هم نتوانستیم برطرف کنیم و پس از وقایع اخیر این مساله تشدید شده.»
او میافزاید: «نکته این است بسیاری از افرادی که در حوزه آموزشی فعالیت میکنند هم وابسته به سکوهای اینترنتی و فضای مجازی هستند. این در حالی است که حتی مدارس معمولی ما در این مدت که تعطیل بود نتوانستند به راحتی از سکوهای داخلی استفاده کنند چراکه ظرفیت نداشت. این شرایط برای دانشجویان سختتر بود. وقتی که ارتباط آنان با اساتید و مراکز آموزشی قطع شده است. به همین نسبت هم کسانی که در این حوزهها سرمایهگذاری کرده و فعالیتهای پژوهشی داشتند نیز دچار مشکل شدهاند. بنابراین دانشجوها ناامید میشود و رو به سوی مهاجرت میاورند؛ همان موجی که از گذشته شکل گرفته و الان ممکن است تشدید شود. به جز آن حتی فعالیتهای مدنی و اجتماعی دچار مشکل شده چراکه دسترسی مردم برای خدمات عمومی با چالش روبه روست.»
سرمایهگذاران باعدم دسترسی به اینترنت سرمایه خود را خارج میکنند
حاج اسماعیلی میگوید: «از سویی وقتی سرمایهگذاران کسب و کارشان دچار مشکل شود در این شرایط دچار یاس میشوند و ممکن سرمایه خود را از کشور خارج کنند به واسطه این رفتن بخشی از افرادی که با این سرمایهگذراران در ایران کار میکردند بیکار شده و برخی دیگر از کشور همراه با این شرکت خواهند رفت؛ افرادی که توانمندند و نبودنشان آسیب جدی به اقتصاد و امنیت ملی میزند.»
او در نهایت میافزاید: «به واسطه فرازونشیبهای ارز برخی افراد در سالهای گذشته به شغلهای فریلنسری روی آوردند که شرکتهایشان خارج از ایران بود. اما در حال حاضر آنان نیز ارتباطشان قطع شده و شغل خود را از دست داده به تبع آن اعتبارشان از دست رفته است. در درجه اول هم افراد دچار ناامیدی میشوند و در نهایت به انزوای اقتصادی ایران منجر خواهد شد و کسبوکارهایی که بر این بستر شکل میگیرند روی گردان از ایران شوند و جبران آن هزینهای زیادی دارد.»
