فرارو | (تصاویر) کودتای ۲۸ مرداد
تعداد نظرات: ۱۴۰ نظر
کد خبر: ۲۰۳۲۱۰
روز "۲۸ مرداد ۱۳۳۲" در تهران چه خبر بود؟
در این تاریخ مصدق که به دنبال تصویب قانون ملی شدن صنعت نفت، بیش از دو سال پیش به نخست وزیری رسیده بود در مذاکرات پی در پی با دولت بریتانیا حاضر به سازش نشد و حتی شکایت انگلیس به دیوان لاهه و شورای امنیت سازمان ملل متحد را نیز بی نتیجه گذاشت؛ پس از آن دولت انگلیس چاره را در برکناری نخست وزیر از سمت خود دید.
تاریخ انتشار: ۱۱:۵۵ - ۲۸ مرداد ۱۳۹۸

(تصاویر) کودتای ۲۸ مرداد

فرارو- در روز ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ در پی موفقیت کودتا و سقوط کابینه دوم دولت ملی دکتر مصدق، سرلشکر فضل‌الله زاهدی عهده‌دار تشکیل کابینه جدید شد.

کودتای ۲۸ مرداد یکی از حوادث سرنوشت‌ساز در تاریخ معاصر ایران بود که در دوازدهمین سال حکومت پهلوی دوم به وقوع پیوست و سبب تثبیت حاکمیت او تا ربع قرن دیگر شد. تابستان سال ۱۳۲۰ در میانه جنگ جهانی دوم، نیروهای بریتانیا و شوروی وارد ایران شدند. رضاشاه پهلوی عملاً از کشور تبعید شد و محمدرضا به جای پدر بر تخت سلطنت نشست. عدم اقتدار نسبی شاه جوان، بویژه در سال‌های ابتدایی، به تنش میان نیروهای سیاسی و تزلزل نهادهای قدرت دامن می‌‌زد.

در فاصله سال‌های ۱۳۲۰ تا ۱۳۳۰، یعنی دهه اول سلطنت محمدرضا شاه، حدود پانزده بار نخست‌وزیر عوض شد؛ افرادی چون احمد قوام‌السلطنه، علی سهیلی، محمد ساعد، ابراهیم حکیم‌الممالک و عبدالحسین هژیر در این دوران به مقام نخست‌وزیری رسیدند.

از سوی دیگر، با پایان جنگ دوم جهانی جنبش‌های استقلال‌طلب در دنیا رو به گسترش بودند و در ایران نیز نگاه ملی‌گرایانه جایگاه ویژه‌ای در سیاست پیدا می‌‌کرد. در همین شرایط بود که جبهه ملی ایران در سال ۱۳۲۷، با ائتلاف طیف گسترده‌ای از نیروهای سیاسی که شاید تنها در نگاه ملی‌گرایانه خویش مشترک بودند، تأسیس شد. یکی از پایه‌های اصلی این جبهه دکتر محمد مصدق بود. رویارویی دکتر مصدق با بریتانیا در آغاز دهه ۳۰ خورشیدی موضوع تازه‌ای نبود. سال ۱۳۰۲، در دوره تصدی وزارت امورخارجه در کابینه مشیرالدوله نیز مصدق با آنچه بریتانیا منافع خود در ایران می‌‌دانست، به مخالفت پرداخته بود. بلافاصله پس از مشیرالدوله، رضاخان سردار سپه به نخست‌وزیری رسید و مصدق از قدرت فاصله گرفت.

ظهور مجدد و مؤثر مصدق در عرصه سیاست ایران تنها پس از اشغال کشور و برکناری رضاشاه از سلطنت ممکن شد. در اولین انتخابات پس از رضاشاه (دوره چهاردهم مجلس شورای ملی)، مصدق بیشترین رأی را در تهران کسب کرد و با تلاش او طرحی در مجلس تصویب شد که به دولت اجازه نمی‌داد در حین اشغال در مورد نفت با خارجی‌ها مذاکره کند. یکی از نقاط مهم حیات سیاسی مصدق انتخابات دوره شانزدهم مجلس شورای ملی بود که اعتراض به وقوع تقلب‌های گسترده در آن، برخی ملی‌گرایان و مخالفان دربار را بیش از پیش به هم نزدیک کرد. جبهه ملی نیز به کمک معترضانی چون محمد مصدق، حسین مکی و مظفر بقایی تأسیس شد که ورودشان به مجلس شانزدهم (در دور دوم انتخابات) راه را برای تصویب طرح ملی شدن صنعت نفت هموار کرد و سرانجام به رهبری مصدق، ملی‌ شدن نفت ایران از طرح به قانون بدل شد. جو میهن‌پرستی و بیگانه‌ستیزی در ایران بالا گرفته بود و ترور نخست‌وزیر وقت، سپهبد حاجعلی رزم‌آرا توسط فدائیان اسلام زنگ خطر دیگری بود هم برای شاه، هم برای کسانی که «خائن» و «مزدور بیگانه» نامیده می‌‌شدند. حسین علاء هم که به جای نخست‌وزیر مقتول نشست، چاره‌ای جز برخاستن زود هنگام و سپردن کرسی وزارت به مصدق نیافت.

دغدغه و برنامه اصلی دولت مصدق به اجرا درآوردن قانون ملی شدن صنعت نفت بود. از آن پس مذاکرات پی در پی بریتانیایی‌ها و میانجی‌گری امریکایی‌ها بی‌نتیجه ماند و حتی شکایت انگلیس به دیوان لاهه و شورای امنیت سازمان ملل متحد نیز تأثیری بر روند ملی شدن نفت ایران نگذاشت. مصدق در لاهه و نیویورک به دفاع از حق مالکیت مردم بر منابع سرزمین خود پرداخت.

پس از تصویب قانون ملی شدن صنعت نفت در ایران دکتر مصدق به نخست‌وزیری رسید. او برنامه خود را اجرای این قانون (و نیز اصلاح قانون انتخابات) اعلام کرد. مذاکرات با شرکت نفت ایران و انگلیس شروع شد. شرکت نفت آماده پذیرش ملی شدن نفت ایران نبود و همچنان بر ادامه قرارداد ۱۹۳۳ اصرار داشت. دکتر مصدق از شرکت نفت ایران و انگلیس خلع ید کرد و کار‌شناسان و مدیران این شرکت ناچار از ترک ایران شدند. دولت بریتانیا از ایران به شورای امنیت شکایت کرد. شورا رسیدگی به این شکایت را به دیوان بین‌المللی لاهه ارجاع کرد. دکتر مصدق دادگاه بین‌المللی را برای رسیدگی به این مساله که امری مربوط به حق حاکمیت ایران بود صالح ندانست. دیوان نیز بالاخره به عدم صلاحیت خود رای داد. بدین ترتیب بریتانیا و شرکت نفت نتوانستند از مجراهای قانونی بین‌المللی با ملی شدن نفت ایران مقابله کنند.

پس از برگزاری انتخابات دوره هفدهم و افتتاح مجلس شورای ملی و بازگشت دکتر مصدق از دادگاه لاهه و در بحبوحه مبارزات نهضت ملی شدن نفت‌، با وجود اظهار تمایل اکثریت نمایندگان مجلس جدید به نخست‌وزیری مجدد دکتر مصدق‌، ناگهان وی از سمت خود استعفا داد. علت این امر کارشکنی‌های اقلیت مجلس‌، تحت رهبری سیدحسن امامی‌، عدم ابراز تمایل مجلس سنا به زمامداری دکتر مصدق و اختلاف بر سر درخواست اختیارات بیشتر برای نخست‌وزیر بود.

مصدق مصمم بود اختیار تعیین وزیر جنگ را از شاه بگیرد «تا دخالت دربار در آن کم شود و کار‌ها در جهت صلاح کشور پیشرفت کند....» واکنش شاه در برابر این پیشنهاد چنین بود: «پس بگویید من چمدان خود را ببندم و از این مملکت بروم.» مصدق در پاسخ فوراً گفت که در این صورت استعفا خواهد داد. شاه از دادن مقام وزارت جنگ به نخست‌وزیر امتناع کرد، دکتر مصدق استعفا داد و احمد قوام به نخست‌وزیری رسید. این وضعیت اما پایدار نماند چرا که قیام مردم در ۳۰ تیر ۱۳۳۱ زمینه‌های لازم برای نخست‌وزیری مجدد دکتر محمد مصدق را فراهم ساخت. این دومین دوره حکومت مصدق بود. وی در ‌طی ۱۵ ماه از اردیبهشت ۱۳۳۰ تا ۲۵ تیرماه ۱۳۳۱ توانسته بود حقانیت ایران را در مجامع بین‌المللی در خصوص ملی شدن صنعت نفت اثبات نماید،‌ اما در‌‌ همان مقطع با توطئه‌های بزرگی از جانب دولت‌هایی که دستشان از منابع نفتی و سرمایه‌های مردم ایران کوتاه شده بود مواجه گردید.

دکتر مصدق توانست در مقابل این فشار‌ها نیز مقاومت کند. با رفراندم و انحلال مجلس دیگر معلوم بود که مخالفان باید دست از اقدامات قانونی بردارند و رودررو مصدق را ساقط کند. اما در همین مورد هم آنان سعی در حفظ ظاهری قانونی داشتند و با همراه کردن شاه، دستخط‌هایی از او برای عزل دکتر مصدق و نصب سرلشکر زاهدی به نخست‌وزیری گرفتند. دکتر مصدق که صدور فرمان عزل را خلاف روح قانون اساسی و حکومت مشروطه می‌دانست از قبول آن سرباز زد و مخالفان دست به کودتا زدند.

در روز ۲۵ مرداد با ناکام ماندن کودتای نظامیان، شاه به خارج از کشور فرار کرد. با این رویداد مصدق و اطرافیانش تصور کردند خطر برطرف شده است. یک روز قبل از وقوع کودتای دوم یعنی در ۲۷ مرداد ۱۳۳۲ آیت‌الله کاشانی ‌در نامه‌ای به مصدق از قطعی بودن کودتایی دیگر خبر داد.

آنچنان که بعدها در اسناد سازمان جاسوسی آمریکا منتشر شد طرح کودتا که به نام رمز «آژاکس» خوانده شد، پس از انتخاب چرچیل به نخست‌وزیری انگلیس در مهر ۱۳۳۱ تهیه شد و انتخاب آیزنهاور به ریاست جمهوری امریکا در ماه آبان‌‌ همان سال به پیشبرد این طرح در ایران کمک شایانی کرد. این طرح مشترک با کمک عواملی در داخل ایران از جمله برادران رشیدیان، ذوالفقاری‌ها و دیگر جریان‌های وابسته به انگلیس و امریکا که از مرتبطین فعال دربار محمد‌رضا پهلوی بودند به اجرا گذاشته شد. تا پیش از انتخابات آمریکا مقامات انگلیسی طرح آژاکس را به یاری دو تن از بلندپایگان سازمان «سیا» از جمله کرمیت (کیم) روزولت و ‌آلن دالس به پیش برده بودند، اما ‌آن را تا آغاز دوران ریاست جمهوری آیزنهاور مسکوت گذارده بودند. طرح مزبور، دو هفته پس از آغاز ریاست‌جمهوری آیزنهاور یعنی از روز ۱۴ بهمن ۱۳۳۱ که یک هیأت انگلیسی برای اجرایی کردن طرح به ملاقات جان فوستر دالس وزیر خارجه آمریکا و برادرش آلن دالس رئیس سازمان «سیا» به واشنگتن رفت، لازم‌الاجرا شد.

در خرداد ۱۳۳۲ مصدق در نامه‌ای به آیزنهاور رئیس‌جمهور آمریکا از همراهی آن کشور با سیاست‌های خصمانه انگلستان گلایه کرد. غافل از آنکه این نامه ۴ روز پس از تشکیل جلسه‌ای در وزارت خارجه آمریکا برای تهیه مقدمات کودتا و براندازی حکومت مصدق به دست آیزنهاور رسید. آیزنهاور نیز پاسخ نامه را تعمداً یک ماه به تأخیر انداخت تا عملیات آ‌ژاکس، روال برنامه‌ریزی شده خود را طی کند.

کودتای دوم بدون مقاومت مردمی و دخالت احزابی چون حزب توده که از قدرت نظامی سازمان افسرانش بهره می‌برد، در عرض چند ساعت به پیروزی رسید و سرلشکر زاهدی نخست‌وزیر شد. از جمله بازوهای اجرای کودتا و کانون‌های مهم مخالفت و توطئه علیه دولت مصدق، نظامیان بودند که در کانون افسران بازنشسته به رهبری فضل‌الله زاهدی هدایت می‌شدند.

سرتیپ نادر باتمانقیلچ، سرتیپ حسین آزموده، سرتیپ عباس فرزانگان، سرگرد پرویز خسروانی، هدایت‌الله گیلانشاه، منصورپور، سرتیپ عباس گرزن، سرهنگ عزیز امیررحیمی، سرهنگ نعمت‌الله نصیری و سرهنگ امیری از نظامیانی بودند که نقش بسیار تعیین‌کننده‌ای در کودتا داشتند.

بیشتر عناصر نظامی و انتظامی که در دستگاه دولت مصدق بودند، دوطرفه بازی می‌کردند؛ ازجمله سرهنگ اشرفی فرماندار نظامی تهران، سرتیپ مدبر رئیس شهربانی و نادری رئیس کارآگاهی شهربانی ظاهراً منتسب به دستگاه مصدق بودند ولی در شروع کودتا، نقش بسیار حساسی ایفا کردند. از همه مهم‌تر سرتیپ تیمور بختیار، فرمانده منطقه کرمانشاه بود که از مخالفان سرسخت دولت ملی مصدق شمرده می‌‌شد؛ به همین علت پس از کودتای ۲۸ مرداد، گروهی از نظامیان که در کودتا شرکت کرده بودند و نیز نقش فعالی داشتند، به سمت‌ها و پست‌های بالای نظامی رسیدند.

از سوی دیگر برادران رشیدیان (اسدالله، سیف‌الله و قدرت‌الله) نیز در کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ نقش عمده‌ای ایفا کردند. این سه برادر، صاحب چندین بانک و شرکت‌ بزرگ تجاری بودند و در شهرک‌سازی با شاه و برادرانش همکاری می‌کردند؛ به‌گونه‌ای‌ که در شهرک گلساردشت، با بنیاد پهلوی ۲۰ درصد مشارکت داشتند. درواقع، برادران رشیدیان، عوامل عمده بریتانیا در ایران بودند که انگلیسی‌ها از طریق آن‌ها تلاش‌های خود را برای ایجاد اختلاف بین سران جبهه ملی آغاز کرده بودند.

از دیگر عوامل اجرایی بسیار مهم کودتا چماقدارانی بودند که با تحریک افراد ساده و بازاری، تظاهراتی را در کوچه‌ها و خیابان‌ها به راه می‌انداختند و به طرفداری از شاه و دولت زاهدی، شعار سر می‌دادند. این افراد در روز ۲۸ مرداد در سبزه‌میدان و خیابان ارگ، پس از بستن بازار، در دسته‌های سی‌چهل نفری به بانک‌ها و وزارتخانه‌ها حمله کرده و عکس‌های شاه را به در و دیوار چسباندند و بعد سراغ روزنامه‌های طرفدار دولت مصدق، توده‌ای‌‌ها و اداره‌ها رفتند و آن‌ها را آتش زدند. این گروه پس از ورود شاه نیز برای مراسم استقبال، پیش‌قدم بودند و او را تا کاخ همراهی کردند.

ازجمله ابزارهای بسیار مهم برای زمینه‌سازی کودتا و آماده‌سازی افکار عمومی برای پذیرش کودتا، مطبوعات بود که از آن‌ها به‌عنوان «عوامل ویژه» یاد می‌شود. حملات مطبوعات به مصدق ابعاد جدید و خطرناکی می‌یافت و وی را به دلیل اجازه فعالیت به حزب توده به داشتن ارتباط‌های کمونیستی و به خاطر شعار مشهورش مبنی بر اینکه «شاه باید سلطنت کند نه حکومت» به نقشه‌کشی برای برانداختن تاج و تخت سلطنت متهم می‌کردند. طی روزهای دهه سوم مرداد ۱۳۳۲، نشریه‌های حزب توده، «شهباز» و «به سوی آینده» وقوع کودتا را هشدار می‌دادند اما کسی به این هشدارها توجه نمی‌کرد.

با وجود همراهی آیت‌الله کاشانی با مصدق در جریان ملی شدن صنعت نفت که اوج آن به واقعه ۳۰ تیر انجامید، به‌تدریج بین این دو، اختلاف ریشه‌داری روی داد، به‌گونه‌ای‌ که وقتی دکتر مصدق تقاضا کرد که لایحه اختیارات او برای ۶ ماه تمدید شود، این ‌بار کاشانی در مقام ریاست مجلس، نامه‌های تندی نوشت و این اختیارات را خلاف قانون اساسی اعلام داشت و به مصدق اعتراض کرد.

در واقعه نهم اسفند ۱۳۳۱ که شاه می‌خواست از کشور خارج شود، با مخالفت دسته‌های زیادی ازجمله کاشانی روبه‌رو شد. این بار آیت‌الله کاشانی و محمد بهبهانی با هم توافق کردند از خروج شاه جلوگیری کنند و طی نامه‌ای به شاه، خروج وی را از کشور، امری بزرگ برشمردند و او را از این مسافرت منع کردند. وقتی شاه از مسافرت خود انصراف داد، مصدق از دربار رفت و برای انحلال مجلس به همه‌پرسی روی آورد. کاشانی و دوستان نزدیک مصدق از قبیل حائری‌زاده، مکی و دکتر بقایی با مخالفان مصدق همکاری کردند و کاشانی نامه تندی به مصدق نوشت که: «... حضرت نخست‌وزیر، دکتر مصدق دام اقباله؛ عرض می‌شود اگرچه امکانی برای عرایضم نماند؛ ولی صلاح دین و ملت برای این خادم اسلام، بالا‌تر از احساسات شخصی است و علی‌رغم غرض‌ورزی‌های تبلیغاتی، شما، خودتان بهتر از هرکس می‌دانید که همّ و غمّ، در نگهداری دولت جناب‌عالی است و خودتان به بقای آن مایل نیستید. از تجربیات روی کار آمدن قوام و لج‌بازی‌های اخیر، بر من مسلم است که می‌خواهید، مانند سی‌ام تیرماه، یک بار دیگر ملت را تنها گذاشته و قهرمانانه بروید. ترس مرا در عدم اجرای رفراندوم نشنیدید....»

مصدق که دیگر هیچ‌گونه رابطه‌ای با دوستان نزدیک خود و به‌خصوص آیت‌الله کاشانی نداشت، جوابی بسیار سرد به این شرح به آیت‌الله کاشانی داد: «این‌جانب مستظهر به پشتیبانی ملت ایران هستم والسلام....» طبیعی بود که با این روابط سرد، همکاری مصدق و کاشانی پایان یافته بود. همین امر نقش مهمی در سقوط مصدق ایفا کرد.

از دیگر عوامل داخلی کودتای ۲۸ مرداد، گروهی از سیاستمداران معروف ایرانی و هوادار بریتانیا بودند، ازجمله این افراد سیدضیاءالدین طباطبایی بود که بریتانیا تلاش می‌کرد زمینه‌های نخست‌وزیری او را فراهم کند. انگلیسی‌ها حتی پیش از آنکه مصدق زمام امور را به دست گیرد، شاه را برای نخست‌وزیری سیدضیاءالدین، زیر فشار گذاشته بودند. شاه ظاهراً با این امر موافق بود و در‌‌ همان موقع که مجلس، مصدق را برای نخست‌وزیری معرفی کرد، با سیدضیاءالدین دراین باره درحال گفت‌وگو بود. از دیگر این افراد، جمال امامی بود که رهبری فراکسیون طرفدار انگلیس را در مجلس برعهده داشت؛ در واقع، تلاش‌های جمال امامی و فراکسیون هوادارش برای مختل ساختن مجلس بود.

با پیروزی کودتا که با امکانات مالی بریتانیا و آمریکا و حضور عوامل داخلی در صحنه به انجام رسید، شاه دوباره به کشور بازگشت. تقریبا تمامی مدیران و کارگزاران دولت مصدق بازداشت شدند. برخی مثل دکتر فاطمی به اعدام محکوم شدند و دیگرانی به زندان. در این میان اعضای فعال حزب توده نیز دستگیر و برخی افسران توده‌ای اعدام شدند. سران حزب نیز به خارج از کشور گریختند.

دولت روسیه طلاهایی را که در ‌‌نهایت مضیقه و احتیاج دولت مصدق، به او برنگردانده بود، پس از کودتا به دولت زاهدی تحویل داد. خود مصدق نیز دستگیر و در یک دادگاه فرمایشی به ۳ سال زندان محکوم گردید. وی پس از پایان دوران حبس نیز تا آخر عمر به احمد آباد تبعید شد و در حصر خانگی بسر برد. مقاومت اما همچنان ادامه داشت و چندی بعد، روحانیون و اساتید دانشگاه و بعضی شخصیت‌ها، تشکلی به نام «نهضت مقاومت ملی» به وجود آوردند که با نظر مثبت دکتر مصدق به یکی از بزرگترین نهضت‌های سیاسی در سال‌های بعد تبدیل شد.

 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
تظاهرات کارگران شرکت نفت ایران و انگلیس در اعتراض به پایین بودن دستمزد علیه دولت بریتانیا. تاریخ نامعلوم
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
تظاهرات کارگران شرکت نفت ایران و انگلیس در اعتراض به پایین بودن دستمزد علیه دولت بریتانیا. تاریخ نامعلوم
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
سخنرانی مصدق در مقابل مجلس شورای ملی درباره لزوم ملی شدن صنعت نفت. شهریور سال 1330
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
تظاهرات حامیان دکتر مصدق در برابر مجلس شورای ملی پس از اعلام شکایت دولت بریتانیا از ایران. مهر 1330
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
تظاهرات حامیان دکتر مصدق در خیابان های تهران. 30 تیر 1331
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
طرفداران دکتر مصدق پس از به خشونت کشیده شدن تظاهرات در حمایت از وی. 30 تیر 1331
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
حامیان دکتر مصدق تصویر بزرگ او را در تجمع مقابل مجلس بالا می برند. اسفند 1331
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
تجمع حامیان دکتر مصدق پس از قیام 30 تیر و بازگشت وی به قدرت. اسفند 1331
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
گفتگوی مصدق با "آریل هریمن" فرستاده ویژه ترومن رئیس جمهور امریکا برای میانجی گری در قضیه ملی شدن نفت. 24 تیرماه 1330
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
مصدق، هریمن و مترجم او در مذاکرات بی نتیجه برای میانجی گری در اختلاف مصدق و دولت انگلیس در قضیه ملی شدن نفت. 24 تیرماه 1330
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
تظاهرات هواردان شاه و مخالف مصدق در خیابان های تهران. اسفند 1331
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
تجمع هوادارن شاه و مخالفان مصدق در مقابل مجلس شورای ملی. اسفند 1331
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
تجمع هوادارن ملی شدن صنعت نفت در تهران. تاریخ نامعلوم
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
اوباش تهران به سرکردگی شعبان جعفری در مقابل خانه دکتر مصدق. 28 مرداد 1332
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
شعبان جعفری و دار و دسته او در خیابان‌های تهران. 28 مرداد 1332
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
عکسی که گفته می شود از لحظه ورود نیروهای مسلح ارتش به خانه دکتر مصدق گرفته شده است. 28 مرداد 1332
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
منزل دکتر مصدق پس از یورش ارتش تحت امر زاهدی. 28 مرداد سال 1332
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
آتش زدن کیوسک روزنامه فروشی در خیابان‌های تهران به دست هوادارن شاه. 28 مرداد 1332
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
پاک کردن دیوارها از شعارهای ضد شاه و امریکا به دستور زاهدی؛ در این عکس مرد شعار "یانکی به خانه برگرد" را پاک می کند. 1 شهریور 1332
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
حمله چماق داران به حامیان نخست وزیر در روز کودتا. 28 مرداد 1332
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
تانک های ارتش پس از کودتا در خیابان های تهران. 28 مرداد 1332
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
هواداران شاه سوار بر تانک ارتش در خیابان های تهران. 28 مرداد 1332
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
تانک ارتش در خیابان های تهران. 28 مرداد 1332
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
تانک های ارتش در خیابان های تهران در انتظار ورود شاه. 1شهریور 1332
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
استقرار صفی از تانک های ارتش پیش از ورود شاه به ایران. 1 شهریور 1332
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
ساعات اولیه پس از انجام کودتا؛ زاهدی در دفتر شهربانی تلگراف موفقیت عملیات را برای شاه می نویسد. 28 مرداد 1332
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
فرمان شاه مبنی بر انتصاب فضل‌اله زاهدی به مقام نخست وزیری (دستور شاه برای کودتا)
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
ساعات اولیه پس از انجام کودتا؛ زاهدی در دفتر شهربانی تلگراف موفقیت عملیات را برای شاه می نویسد. 28 مرداد 1332
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
محمدرضا پهلوی در لحظه دریافت خبر موفقیت زاهدی در رم؛ شاه در جریان عملیات ابتدا به کلاردشت و رامسر و سپس با هواپیما به بغداد و رم پرواز کرد. 28 مرداد 1332
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
محمدرضا پهلوی و ثریا در فرودگاه رم در حال بازگشت به ایران. 1 شهریور 1332
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
کیم روزولت فرمانده عملیات آژاکس. تاریخ عکس نامعلوم
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
استقبال از محمدرضا پهلوی در فرودگاه تهران. 1 شهریور 1332
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
استقبال از محمدرضا پهلوی در فرودگاه تهران؛ او با یک فروند هواپیمای هلندی از رم به تهران بازگشت. 1 شهریور 1332
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
بازگشت محمدرضا پهلوی به تهران. 1 شهریور 1332
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
محمدرضاپهلوی پیش از بازگشت به ایران. مرداد 1332
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
استقبال افسران ارتش از شاه پس از بازگشت به ایران. 1شهریور 1332
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
استقبال از شاه پس از بازگشت به ایران. 1 شهریور 1332
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
ژنرال "مک کلور" (سمت چپ) مستشار نظامی امریکا در هیات استقبال از محمدرضاشاه در فرودگاه. 1 شهریور 1332
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
قربانی کردن گاو در جریان استقبال از محمدرضاشاه پس از بازگشت به ایران. 1شهریور 1332
 
(تصاویر) کودتا علیه دولت مصدق
 
مصدق پس از کودتای 28 مرداد و در دادگاه نظامی؛ او در این دادگاه به سه سال حبس مجرد (انفرادی) محکوم شد.
انتشار یافته: ۱۴۰
ناشناس
United States
۱۶:۴۸ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
پس کاشانی کجاست
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۳۸ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
قبل کودتا یا بعدش؟
نکته سنج
Iran, Islamic Republic of
۲۱:۰۷ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
چه کسانی بعد از کودتا برای شاه پیام تبریک فرستادن؟
مهدی
Iran, Islamic Republic of
۲۲:۰۷ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
وقتی شاه عزلش کرده بوده پس دیگه اسمش کودتا نیس!!!!!
reza
Iran, Islamic Republic of
۲۳:۲۳ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
ایت اله کاشانی آن زمان رئیس مجلس و مخالف مصدق شده بود.بعد کودتا هم برای زاهدی آروزی موفقیت کرد و پیام تبریک داد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۰:۵۵ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
مشغول نوشتن پیام تبریک برای شاه هست..
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۱:۳۹ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
شاه طبق قانون اساسی اون زمان اجازه عزل نخست وزیر را نداشته
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۰۷ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
واقعاً یک سئوال وجود دارد چرا کاشانی از مصدق درآخرین لحظه حمایت نکرد.آیا از نظر ایشون مصدق موجه تر از شاه نبود.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۱۲ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
طبق قانون اساسی مصدق نیز اجازه منحل کردن مجلس شورای ملی (که خودش مصدق رو به نخست و زیری انتخاب کرده بود) و استقراض از بانک ملی (که در آن زمان نقش بانک مرکزی رو در ایران داشت) بدون نظارت سه نماینده مجلس را نداشته
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۴۶ - ۱۳۹۸/۰۵/۲۸
به خاطر همین بلایایی که بر سر این ملت آورده اند باید قوی شویم آنقدر قوی که هیچ سگ هار و گرگ کثیفی(آمریکا و انگلیس و...) جرات دست درازی به این کشور و ملت را نداشته باشد ما باید قوی شویم به هر طریق ممکن...
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۵۷ - ۱۳۹۸/۰۵/۲۸
اولا شاه غلط کرده بود که عزلش کرده بود دوما ملت هم 25 سال بعد آمد و آن ملعون را عزل کرد و برای همیشه طومارش را در هم پیچید ۲۲:۰۷
سیامک
Iran, Islamic Republic of
۱۶:۵۷ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
نماد و روح آزادیخواهی ملت ایران مصدق....
ناشناس
Malaysia
۲۱:۴۸ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
با توده ای ها یا بدون انها.
موسا ایلامی
Iran, Islamic Republic of
۲۲:۰۵ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
شعر دکتر شفیعی کدکنی در رثای محمدمصدق مردهمیشه بزرگ تاریخ معاصر ایران
حلاج

در آینه دوباره نمایان شد
با ابر گیسوانش در باد
باز آن سرود سرخ اناالحق
ورد زبان اوست
تو در نماز عشق چه خواندی ؟
که سالهاست
بالای دار رفتی و این شحنه های پیر
از مرده ات هنوز
پرهیز می کنند
نام تو را به رمز
رندان سینهچاک نشابور
در لحظه های مستی
مستی و راستی
آهسته زیر لب
تکرار می کنند
وقتی تو
روی چوبه ی دارت
خموش و مات
بودی
ما
انبوه کرکسان تماشا
با شحنه های مامور
مامورهای معذور
همسان و همسکوت ماندیم
خاکستر تو را
باد سحرگهان
هر جا که برد
مردی ز خاک رویید
در کوچه باغ های نشابور
مستان نیم شب به ترنم
آوازهای سرخ تو را باز
ترجیع وار
زمزمه کردند
نامت هنوز ورد زبان هاست
ناشناس
United States
۲۲:۳۱ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
به نظر من شما دو تا کتاب تاریخ بدون جهت بخوانی شاید یک کم از تاریخ کشورت بهتر اگاه بشی و کمتر شعار بدی
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۳۲ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
کاش تاریخ سرودن شعر دکتر شفیعی کدکنی را هم ذکر میکردید.
لادن
Iran, Islamic Republic of
۱۷:۰۸ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
لعنت به آمریکا و انگلیس و مردم ساده ی شاه پرست، اگه دکتر مصدق رو میذاشتند الان ایران یکی از توسعه یافته ترین کشورهای دنیا بود. نفت، جمعیت بالا، انسانی وارسته به نام مصدق، ولی افسوس که........
ناشناس
Malaysia
۲۱:۵۲ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
مصدق شده بود الت دست توده ای ها و موقعیکه مردم متوجه شدند چنین است به خیابان ها ریختند و با کمک ارتش مصدق را برداشتند و خیلی از علما نیز از ان حمایت کردند مطمئن باشید اگر فاکتور مردم نبود ارتش اصلا موفق نمیشد و حال عده ای ان را کودتا و عده ای ان را انقلاب شاه و ملت مینامند ختم کلام.
ناشناس
United States
۲۲:۳۳ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
شما چرا عصبانی میشی اگر مصدق مانده بود که ما جزوه اقمار روسیه بودیم و اسم شما الان بود لادن اف
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۱:۴۳ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
برو بابا اصلا می دونی توده ای را با کدوم ت می نویسن همین توده ای ها با راه اندازی اعتصاب های متعدد بزرگترین مشکل داخلی مصدق در زمان دولتش بودن مردم هم بله البته مردم از نظر شما همون چماق دارایین که سیبیلشون چرب شده بود الانم هستن ساندیس هم می خورن زیاد دوس دارن
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۵۸ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
منظور از: مردم متوجه شدند چنین است به خیابان ها ریختند، شعبون خان با دارو دسته چماقدارش است؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۴۵ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
این همون افترایی بود که الان به منتقدین میزنن و اونهارو متمایل به آمریکا و انگلیس میدانند. دکتر مصدق هم گرفتار هم تهمتها بود البته برعکس و ایشون را طرفدار حزب توده میدونستند.
ناشناس
United States
۱۳:۲۳ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
اقمار روسیه رو خوب اومدی ...
سکوت
Iran, Islamic Republic of
۱۷:۱۸ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
مصدق مرد همیشه جاویدان
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۲۳ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
دوران قهرمان پرستی مدتهاست تمام شده.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۷:۱۹ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
عجب عکس هايي
منصور نوين
Iran, Islamic Republic of
۱۷:۲۳ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
در این تاریخ مصدق که به دنبال تصویب قانون ملی شدن صنعت نفت، بیش از دو سال پیش به نخست وزیری رسیده بود در مذاکرات پی در پی با دولت بریتانیا حاضر به سازش نشد و حتی شکایت انگلیس به دیوان لاهه و شورای امنیت سازمان ملل متحد را نیز بی نتیجه گذاشت؛ پس از آن دولت انگلیس چاره را در برکناری نخست وزیر از سمت خود دید.
مصدق خودش دكتراي حقوق داشته و خوب از مسايل حقوقي مطلع بوده و حتي پس از اين كودتا و بركنارشدنش هنگامي كه در دادگاه حاضر شد وكيل نگرفت و خودش دفاع از خودش رو به عهده گرفت...
سعید
Iran, Islamic Republic of
۱۷:۲۷ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
یه نکته ی جالبی هست که اینروزا کسایی که دم از شاه و دولتش میزنن همزمان از مصدق هم طرفداری میکنن و ازش حمایت میکنن بعد دقیقا همین آدما از آمریکا هم تعریف میکنن! اصن یه وعضی!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۵۳ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
برای این جماعت شاه و آمریکا و بریتانیا پرست همین تناقض بس
بهمین علت هست که هیچوقت نباید با این جماعت بحث کرد چون همزمان طرفدار مصدق و پهلوی هستند که اینهم بیانگر نداشتن حداقل اطلاع است
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۱:۰۸ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
البته شرایط روز را در نظر بگیرید چیز عجیبی نیست
پیمان
Iran, Islamic Republic of
۲۱:۰۹ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
سوال خوبیست
چه شده که مردم هم زمان برای هردو طلب امرزش می کنند؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۱:۴۴ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
دمت گرم پیمان
دوستدار خاتمی
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۳۵ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
برای من هم سواله هم از دموکراسی و ملی گرایی دفاع میکنن هم و نماد اون (مصدق) هم از استبداد و نمادش (محمدرضا پهلوی) و هم از استکبار و نمادش آمریکا. همینه کشور پیشرفت نمیکنه نفاق کل وجودشون رو گرفته
پیروز
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۳۴ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
گل گفتی پیمان صددرصد موافقم
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۷:۲۸ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
پرچمی که تو دست سعبان جعفری است چه پرچمیه؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۵۱ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
پرچم حقارت و زبونی و خیانت و تسلیم در برابر استعمار
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۱:۱۰ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
پرچم هیئت شون هست
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۷:۳۱ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
کاشانی از ترس توده ای ها رفت پشت شاه گرجه بعد ها هیچ وفت شاه را تحویل نگرفت
ناشناس
Malaysia
۲۱:۵۵ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
شما انجا بودی گویا
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۳۸ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
در اکتبر 1961، کاشانی به بیماری پروستات مبتلا شد و در بیمارستان بستری شد. خانواده او، با مشورت با دولت، تصمیمی گرفتند او را به آلمان بفرستند. بلافاصله، تصمیم گرفته شد که به جای آن یکی از بهترین پزشک‌های فرانسوی به تهران آورده شود. بعد از معاینه بیمار، دکتر تصمیم گرفته که به عمل جراحی نیازی نیست. چند ماه بعدتر، کاشانی دوباره بیمار شد، ولی این بار به بیماری حاد برونشیت مبتلا گشت. شاه او را در خانه‌اش ملاقات کرد. در مارس 1962 (23 اسفند 1340) کاشانی درگذشت. در مراسم تشییع جنازه‌اش، سیاستمداران و روحانیون بسیاری شرکت کردند. جنازه به شهرری، نزدیک در کنار حرم دفن شد.[۳۸]
رضا
Iran, Islamic Republic of
۱۷:۳۲ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
دوستانی که میگن ملت ایران چرا انقلاب کردن. توجه داشته باشن که مقدمات انقلاب رو حکومت فراهم میکنه. مثل جریان 28 مرداد.
لاری
Iran, Islamic Republic of
۲۲:۰۸ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
28 مرداد کودتا بود .
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۷:۵۰ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
lotfan refrence bedahid omdeye in aksha kare mohaghege tarikhe moaser jalale farahmand va moasseseye motaleate tarikhe moasereiran ast
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۷:۵۷ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
با دیدن عکس آخر دکتر اشک تو چشای آدم پر میشه مگه نه؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۲۷ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
دقیقا همینطوره
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۲۶ - ۱۳۹۸/۰۵/۲۸
این تصویر گویای تمام واقعیتهای جامعه ماست.
کارون
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۰۲ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
دادگاه دکتر مصدق فرمایشی بود.
میثم تمار
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۰۳ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
تصویر آخر چقدر شکننده و ناراحت کننده است .

روحت شاد مصدق
اترک
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۰۴ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
محمد رضا پهلوی از قدرت مصدق می ترسید.در حالی دکتر مصدق قدرت طلب نبود ایران را عمیقا دوست داشت.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۵۴ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
ضمنا مراسم تطهیر شاهنشاه در همین محل برگزار میگردد
البرز
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۰۶ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
چرا از تاریخ عبرت نمی گیریم؟مصدق .امیر کبیر.قائم مقام فراهانی .........
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۵۲ - ۱۳۹۸/۰۵/۲۸
خخخخخخخخخ

محمود احمدی نژاد
الوند
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۰۷ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
خیف از مصدق و امثال مصدق.
ناشناس
United States
۲۲:۴۱ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
مصدق السلطنه
مشهدی
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۰۸ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
نخبه کشی .
نیشابوری
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۱۰ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
برای هر ایرانی غیرتمندی روز تلخی بود.
ناشناس
Malaysia
۲۱:۵۷ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
نه اینچنین نبود طرفدار های شاه را هم ببین
ناشناس
United States
۲۲:۴۱ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
چرا
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۳۶ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
گفته برای هر ایرانی غیرتمندی، روز تلخی بود.
نه برای سیب زمینی ها (بی رگها).
شیرازی
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۱۱ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
پیر احمد اباد یادت به خیر.
ایرانی
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۱۳ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
ملت ما را ازاد بگذارید.
هوالبصیر
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۱۴ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
شبیه فتنه 88 است
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۷:۱۴ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
اونايي كه منفي دادن اگه شبيه سازي كنيد كه كي از چه كسي حمايت ميكنه حتما"+ ميدن
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۱۷ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
دقیقا و شعبان بی مخهای همیشه حاضر در صحنه !!!!!!!!!
عوام
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۱۴ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
مرگ بر نفت ! مرگ بر گازوییل ! مرگ بر گاز ! مرگ بر مازوت ! مرگ بر بنزین یورو 4 !
زنده باد انرژی هسته ای ؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۵۵ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
مرگ بر بیگانه پرست و خائن
مرگ بر نوکر اجنبی
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۰۰ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
شما خودت نوکر کی هستی؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۰۶ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
اینهایی که شما هی مرگ مرگ میکنی جزو نعمتهای الهی هستند و در نتیجه حرف شما کفر است. مثل اینکه بگیم مرگ بر دریا، مرگ بر درخت، و ...
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۴۰ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
شما عوامی یا خودت رو به نفهمی زدی؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۲۲ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
مصدق، بزرگمرد تاریخ معاصر ایران. روانش شاد باد و یادش گرامی
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۲۲ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
حالا می فهمم چرا می گن شعبان بی مخ. چون تو وسط تابستون بافتنی پوشیده!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۵۰ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
خدایا چقدر خندیدم
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۲۷ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
مصـــــــدق نماد دموکراسی برای ایران است.که در راه دموکراسی جانش را فدا کرد
ناشناس
Malaysia
۲۲:۰۱ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
شما اول دمکراسی را تعریف کن تا ببینیم این نماد که شما میپنداری چگونه است ببرک کارمل هم در افغانستان از دمکراسی که خودش میفهمید صحبت میکرد برای مردم.
دوستدار خاتمی
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۳۹ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
ایشون نماد دموکراسی نبود چون انتخابات واقعی به اونصورت نبود. ایشون نماد استقلال طلبی است
آرش
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۲۸ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
فرارو! کارت ایول داره جیییییگر....
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۴۴ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
عکس خراب کردن خانه مصدق که دیدم ؛ یاد حمله افراد به منزل آیت الله صانعی و حمله کنندگان به کوی دانشگاه افتادم.
مرگ بر افراط
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۵۶ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
آخی بیچاره فتنه‌گران
nasim zarabi
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۵۹ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
باز هم برخی هموطنان محترم شک دارند که شاه و رژیمش دست نشانده و نوکر و مزدور امریکا و انگلیس بوده اند؟!!
سیکلم
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۱۷ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
زیرا ان زمان ایران جهان سوم حساب می شد ادم های فرهیخته مثل دکتر مصدق را قلع وقمع می کرد.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۵۹ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
استغفرالله
حتی فکر این هم گناه هست
شاه و امریکا و بریتانیا جز خیر ما رو هیچوقت نخواستند و تقصیرکار اصلی مردم هستند که قدر اینهمه محبت‌ها جور واجور این مهربانان(حتی مهربانی مانند شعبان جعفری) را نمی‌دانند
قدر اینهمه محبت را فقط خواص سینه‌چاک آمریکا و بریتانیا میدانند و بس
ناشناس
Malaysia
۲۲:۰۳ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
به هر حال بهتر از دست نشانده بودن انگلیس و روس است و همه چی به نسبت است.
ناشناس
United States
۲۲:۴۷ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
روس و انگلیس
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۰۰ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
و شعبان بی مخ ها و چماق داران همچنان .....
هموطن
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۱۵ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
از نظر بعضی هاا امریکا که خوبه . شاه هم فرشته بود . مصدق هم که اسطوره .
خب تکلیف کودتای ۲۸ مرداد چی میشه پس ؟
کیمیا
Iran, Islamic Republic of
۲۰:۲۲ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
شاه نه دیو بود و نه فرشته،هر حاکمی که به ملتش پشت کنه و به بیگانگان برای حفظ حکومتش دلخوش کنه سرنوشتی بهتر از شاه نداره
آمریکا هم یک قدرت بیگانه است که فقط با توجه به منافع ملیمون باید روابطمون رو باهاش تنظیم کنیم نه عشق و نفرت
ناشناس
United States
۲۲:۴۹ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
انقلاب بود
دوستدار خاتمی
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۴۰ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
دوستانی که منفی میدید کاش جواب هم بدید
منتشر کن دیگه
United States
۱۳:۴۱ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
خب که چی؟ آمریکا رو ژاپن هم بمب اتم انداخت و آلمان رو تجزیه و نابود کرد و ویتنام رو به خاک و خون کشید و و و ... کودتای 28 مرداد که از اونها بدتر نبود ...
مردم این کشورها چیکار کردن؟
به سفارت آمریکا حمله کردن و شغلشون این شد که صبح تا شب شعار بدن مرگ بر آمریکا و به آمریکا بد و بیراه بگن؟!
مثلا روسیه در طول تاریخ خیلی دوست خوبی برامون بوده که الان اینقدر بهش وابسته شدیم و اینقدر اظهار عشق و ارادت بهش می کنیم؟! عربها خیلی مارو دوست دارن و خیلی تو تاریخ خاطره خوبی ازشون داریم که اینقدر در برابرشون کوتاه میایم و اینقدر براشون فداکاری می کنیم؟!

ما اینهمه دشمن تاریخی و اینهمه وقایع تلخ تو تاریخمون داریم، چرا فقط گیر دادیم به آمریکا و 28 مرداد؟ جریان چیه؟!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۳۱ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
سطحی نگر نباشید. با تمام احترامی که به مصدق قائلم ولی نباید احساسی با مسائل برخورد کرد آزاذی و دمکراسی از سال 1320 تا 1332 در هیچ دوره تاریخی در ایران وجود نداشته از این آزادی گروههای چپ و توده ای وابسته به شوروی سوء استفاده کرده بودند و اگر کودتای 28 مرداد اتفاق نیفتاده بود ایران عملا به دست توده ایها افتاده بود و خود مصدق هم توان مقابله با آنها رو نداشت.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۰:۰۹ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
همین که شما عمقی نگاه میکنید بس است
برای نوکری دست به سینه بودن امپریالیست کشور آماده بود
برای فروش دربست وطن و منابع آن آماده بود
این مسائل اصلا ربطی به کمونیست ندارند
ملت ایران به واسطه اعتقادات مذهبی و بافت اجتماعی به هیچ عنوان زمینه گرایش به کمونیست را نداشته‌اند و این گرایش مختص یک عده متجدد بوده و بس
سعی نکنید با توجیهات صد من یک غاز نظیر این خیانت بزرگ محمدرضا پهلوی ترسو و فراری و خائن و غارت گسترده آمریکا و بریتانیا را ماست‌مالی کنید
علی
Iran, Islamic Republic of
۲۱:۲۱ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
درود بر تو ای انسان عمیق که سطحی نگر نیستی. از کجا غیب می گویی.
ناشناس
Malaysia
۲۲:۰۵ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
دقیقا شما حتی اگر میخواستی از نقطه ای از ایران به نقطه دیگر بروی باید مجوز میگرفتی از دولت که در دست توده ای ها بود
ناشناس
United States
۲۳:۰۰ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
چقدر توده ای داریم اینجا
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۳۲ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
آقايي كه هي مي گي منابع. يه توضيحي بده ببينيم الآن سر منابعمون چي مياد؟
قاسم
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۴۵ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
امکان نداشت ایران به دست توده ایها بیافتد. حتی اگر می خواستند کشور را دو دستی تقدیم آنها کنند، توده ایها توان گرفتن آن را نداشتند. سرنوشت سازمان نظامی حزب توده گواه خوبی بر این ماجراست. آنها حدود 3000 عضو افسر و درجه دار داشتند اما رهبری حزب (آقای جودت) با اینکه می دانست دبیرخانه سازمان نظامی حزب که در خانه یک افسر دستگیر شده عضو حزب (عباسی) واقع بود لو رفته است، اما با این وجود دفتر حاوی لیست اسامی و آدرسهای آنها را به آنجا برگرداند و باعث شد بقیه افسران هم دستگیر شوند. البته مشکل می توان قبول کرد این کار فقط یک اشتباه یا سهل انگاری ساده بوده باشد. احتمال دارد که رهبری حزب خواسته باشد بدین وسیله از شر برخی افسران که درصدد تغییر رهبری بودند (نظیر خسرو روزبه) خلاص شود و عمدا آنها را به چنگ دشمن انداخته باشد، ضمن اینکه اگر قرار بود از سازمان نظامی استفاده ای شود، تا یک سال پس از کودتا هم فرصت بود و هنوز سازمان لو نرفته بود ولی می دانیم که رهبری حزب هیچ مقابله جدی با کودتا نکرد و اگر برخی اعضای ساده هم اینجا و آنجا کاری کردند فقط به ابتکار شخصی خودشان بود. خلاصه اینکه حزب توده فرصت خود را داشت اما بخاطر ماهیت و مسائل درونی خود تلاشی برای کسب قدرت نکرد.
مسعود
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۳۸ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
عکس آخر نشانگر سوگ ملت ایران است
nasim zarabi
Iran, Islamic Republic of
۲۰:۱۱ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
باز هم برخی هموطنان محترم شک دارند که شاه و رژیمش دست نشانده و نوکر و مزدور امریکا و انگلیس بوده اند؟!!
فضول
Iran, Islamic Republic of
۲۲:۱۲ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
چد بار میگی؟
ناشناس
United States
۲۲:۵۱ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
سوزنش گیر کرده چیکارش داری بگذار دلش خوش باشه
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۴۳ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
یه بار گفتی 40 تا منفی هم گرفتی
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۰:۳۱ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
دیکتاتورها همیشه یه مشت جیره خوار دارند و بر ملتی سوارند.نمایش اوباش شاهی.درود بر مصدق
سید وحید حسینی
Iran, Islamic Republic of
۲۱:۰۵ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
توصیه می کنم دوستان کتاب اعترافات یک جنایتکار اقتقادی نوشته جان پرکینز را مطالعه فرمایند
ابراهیم
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۵۶ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
سلام آقای سیدوحیدحسینی شما سال 65و66درمنطقه عملیاتی سومارروبروی نفت شهر نبودید
مهدی از اهواز
Iran, Islamic Republic of
۲۱:۱۸ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
این کودتا که با همکاری کشورهای خارجی انجام شد از بزرگترین اشتباهات محمدرضا شاه بود.
این کودتا کشور ایران رو چند دهه به عقب برد.
هنوزم شعبون بی مخ تو این مملکت داریم.
مردم هرگز کار بزرگی رو که مصدق انجام داد فراموش نمی کنند.
قاسم
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۱۱ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
کودتا برای محمدرضا "اشتباه" نبود. اگر آن موقع کودتا نکرده بودند بساط سلطنت برچیده می شد و در ایران جمهوری برقرار می شد. کودتا یک ربع قرن بر عمر سلطنت افزود و نتایج فاجعه بار آن هنوز هم دامن گیر جامعه ایران است.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۱:۲۳ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
درود بر مصدق ، قهرمان ملی ایران
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۲:۰۷ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
خدا بیامرزه
صبا
Iran, Islamic Republic of
۲۲:۳۳ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
جالبه که هنوز هیچ خیابان، دانشگاه، ساختمان وزارت نفت یا حتی مدرسه‌ای به نام مصدق نیست!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۲:۵۷ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
مرگ برخاندان پهلوی و مصدق دو دیکتاتور که فقط به فکر قدرت بودند
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۵۴ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
حتما کارجنابعالی از صبح تاشب فقط مرگ بر این و آن گفتن می باشد. درست گفتم ؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۳:۲۳ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۸
اين داستان توده اي ها راست يا دروغ نميدونم فرارو روشنگري کن
سیاوش
Iran, Islamic Republic of
۰۱:۱۷ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
گرچه مصدق برای کشور ما یه قهرمانه اما پشت کردن به مجلس بزرگترین اشتباه او بود
علی
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۳۶ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
نه عزیزم تو کتاب ها اینجور نوشتن!!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۲:۳۷ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
در عکس شماره 7 متاسفانه مجسمه های شیروخورشید سردر مجلس از زمان قاجار امروز دیگر وجود ندارند .
ايراني
Iran, Islamic Republic of
۰۵:۴۲ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
شايع بود كه زاهدي در خفا با رفقا مشغول پاسور بازي بود وقتي فرمان نخست وزيري او را در راديو خواندند.
سلام
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۰۶ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
فرارو ياد اون دوران به خير اگر بودى پشت سر شعبون خان شعار ميدادى !!!!!!!الان هم با عكس هاى اون دوران .............حالشو ببر!!!!!!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۳۰ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
واسه همین کار گاو ماده جلوش قربانی کردن دیگه
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۳۳ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
ولی این خیابونای توی تصویر خیلی باحالند...شبیه خیابونای شهرهای اروپایی
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۳۳ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
انصافا شيك بوديم!
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۴۹ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
درسته ظاهراً در سال 1332 موفق شدن ولی 25 سال بعد با تحقیر فراوان از کشور فرار کردن و این باید درس عبرتی برای همه زورگویان باشه.ظلم هیچ وفت دوام نداره.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۵۰ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
اینجاست که باید گفت سلام و درود بر بنیانگذار و رهبر کبیر انقلاب اسلامی مردی از نسل عالمان و فقهای تاریخ شیعه علوی و سلام و درود بر شهدای گرانقدر انقلاب اسلامی که دست شرق و غرب را باهم از این ملک برای همیشه قطع کردند.هرچند جوجه ضدانقلاب هایی همچنان شلنگ تخته میندازند اما در جواب این بی مقدار ها باید گفت

ای مگس عرصه سیمرغ نه جولنگه توست
عرض خود میبری و زحمت ما میداری
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۵۴ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
کلا مردم جوگیری هستیم . 3 سوته از عرش به فرش میکشونیم ...
سعید
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۵۴ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
چماقداران !
کلمه ای که از 100 سال پیش تا کنون تو جریانات سیاسی خیلی تاثیر گذار بوده !!
ابراهیم
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۵۴ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
با سلام وبا تشکراز سایت فرارو که کودتای سال 32را به این خوبی تشریح کرده
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۴۶ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
افرادي مثل مصدق يا اميركبير در حكم پدر و هويت يك ملت هستند. اينجا جاي درس تاريخ دادن نيست . همانطور كه يك پسر به پدرش احترام ميگذاره يك ملت هم بايد به پدرش احترام بگذاره
مسعودشاملو
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۲۱ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
دریغ ودردازاین کج فهمی ها نشناختن چهره مزورانه قدرت های پیروزجنگ جهانی وجهالت قوم عبرت نیافته ازتاریخ وازهمه مهمتراپورتونیسم لعتتی نیروهای مدعی پیشرو
سیدمحمد
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۲۱ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
محمدرضاشاه تقاص سختی پس داد و حقش هم بود.او با این کودتای ناجوانمردانه استقرار دموکراسی در ایران را حداقل 100 سال به عقب انداخت.اگر کودتای 28 مرداد اتفاق نمی افتاد شاید ما هم الان در زمره کشورهای پیشرفته بودیم و الگویی برای منطقه و جهان اسلام.میگن دنیا دار مکافاته.این ضرب المثل در مورد محمدرضاشاه کاملا صدق می کنه.
سیدمحمد
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۳۲ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
عکس آخر وصف حال ملتی است که پس از آن همه فداکاری برای استقرار حاکمیت ملی و نفی استبداد،به دلیل عدم بلوغ کافی سیاسی نهایتا سر در گریبان فرو می برد و تنها در گوشه ای به انتظار آینده می نشیند به امید اینکه "دستی از غیب برون آید و کاری بکند"!
سیدمحمد
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۳۷ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
چه خوشحال است زاهدی رذل !
خوشحالم که انقلاب سال 57 هیچ کاری هم که نکرده باشد حداقل دودمان این عناصر ضد ایرانی و ضد ملی را برباد داد.مطمئنا نسل این کودتاچی ضدمیهن از اینکه بگویند منتسب به زاهدی هستند احساس حقارت می کنند.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۲۳ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
فرارو لطفا عکس همه مستقبلین شاه را نشان بده (کاخ تنهایی نویسنده ثریا اسفندیاری)
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۳۸ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
مطالعه کافی شاید نداشته باشم.ولی یه چیزی در مصدق بود که من خیلی خوشم اومد: دشمنی با انگلیس. مصدق یکی ار نادر کسایی بود که توی این مملکت داغ به دل انگلیس گذاشت.
پوریا
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۵۳ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
حرکت ، حرکت خوبی بود اما چشم انداز اون مشخص نبود ... به هر حال به نظر من جامعه ایران همچنان آمادگی توسعه سیاسی نداره . بخاطر اینکه مردم و حکومت همچنان افراطی برخورد میکنند. باید مشق دموکراسی کنیم. هر دو طرف باید سعی کنیم نقدهای روبشنویم و نقد کنیم اما بدون غرض ورزی . هر وقت به چنین جایگاهی برسیم ، رشد ها شروع خواهد شد.رادیکال بودن نتیجه ای جز سقوط نخواهد داشت.
احمد
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۳۰ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
دو تصویر که آقای شعبان جعفری رو نشون میده هردو تاریخ 28 مرداد رو داره، ایشون ادعا داشته که تا ساعت 2 بعداظهر اون روز تو زندان بوده و اینجا در دو عکس سایت فرارو دو کت متفاوت به تن داره. بنظر میاد که عکسها نباید در یک روز باشه.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۰۸ - ۱۳۹۸/۰۵/۲۸
عکس دم در خانه مصدق زمستان بوده که شعبان جعفری را محاکمه هم کردند
امیر
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۵۹ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
کودتای 28 مرداد براستی یک ننگ ابدی برای سلسله پهلوی است.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۰۹ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
خوب شد كه اين كودتا شد وگرنه اين چند تا مدرسه و دانشگاهها و فرودگاه و هواپيما را هم نداشتيم
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۴۰ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
من هیچ وقت نفهمیدم ملی شدن صنعت نفت چه سودی بحال مردم داشت اگر کسی میدونه یادم بده
ناشناس
United States
۱۳:۴۸ - ۱۳۹۸/۰۵/۲۸
چون هیچوقت واقعا ملی نشد هیچ نفعی برای مردم نداشت. مصدق آرمانش آزادی و حق تعیین سرنوشت مردم بود که شاه بزدل مانعش شد
يک شهروند تهراني
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۴۷ - ۱۳۹۳/۰۵/۲۹
چقدر اين تصاوير اوباش چوب بدست برام آشناست...!
نام:
ایمیل:
* نظر:

پربیننده ترین
پر بحث ترین
گزارش تصویری