سوریه ایران را تنها می گذارد؟
فرارو-
در یک موضع گیری بی سابقه، بشار اسد، رئیس جمهوری سوریه از امکان دستیابی به صلح با اسرائیل خبر داده و خواهان مذاکرات مستقیم با اسرائیل شده است.
اسد این اظهارات را در مصاحبه رسانه ای مشترک با رئیس جمهوری کرواسی در دمشق بیان کرد.
اسرائیل از سال 1967 بخشی از خاک سوریه را در بلندی های جولان اشغال کرده و از آنجا که بین دو کشور هنوز پیمان صلحی امضا نشده، طرفین رسماً در حالت جنگی به سر می برند.
موضع گیری بشار اسد علی رغم میانجی گری ترکیه بین دو طرف، برای ناظران قابل پیش بینی نبود.
هفته گذشته سوری ها اعلام کردند که تا زمان شروع به کار دولت جدید آمریکا به ریاست جمهوری باراک اوباما، مذاکرات را متوقف خواهند کرد که به نوبه خود، ضربه ای سیاسی برای اهود اولمرت نخست وزیر اسرائیل تلقی شد.
انتخابات اسرائیل در دهم فوریه برگزار خواهد شد و ایهودی اولمرت به عنوان مبتکر مذاکرات با سوریه تلاش دارد از این مذاکرات بهره برداری انتخاباتی بکند.
برخی ناظران معتقدند علت این تغییر موضع آقای اسد را باید در مذاکرات دوشنبه شب اولمرت و رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه جستجو کرد.
به گفته مطبوعات اسرائیلی، اولمرت در این مذاکرات از سوریه خواسته تا علنا ً آمادگی خود را برای مذاکرات مستقیم اعلام کند. اما آنچه اعلام نشده این است که در ازای این اعلام آمادگی، نخست وزیر اسرائیل چه مشوق مهمی ارائه کرده که ظرف تنها چند ساعت، رئیس جمهور سوریه را به برآوردن این خواسته واداشته است.
هر سه طرف، یعنی دولت اسرائیل، سوریه و ترکیه برای به نتیجه رسیدن مذاکرات عجله دارند. کمتر از دو ماه به پایان نخست وزیری اولمرت باقی مانده و اگر او موفقیتی در مذاکرات با سوریه کسب نکند، تنها میراث دوران نخست وزیری اش جنگ نافرجام با حزب الله لبنان خواهد بود.
اسد از این موقعیت دولت اسرائیل آگاه است و می کوشد تا قبل از روی کار آمدن دولت بعدی اسرائیل، امتیاز مهمی از طرف اسرائیلی به دست آورد.
دولت ترکیه هم می داند که با تغییر دولت آمریکا، احتمالا ً دیگر نیازی به میانجیگری آنها نخواهد بود و احتمالا ً آمریکایی ها با رویکری جدید ابتکار عمل را در دست خواهند گرفت. برای همین آنها می خواهند در این چند هفته باقی مانده مذاکرات را به فرجامی برسانند و به این ترتیب وزن دیپلماتیک خود را چند برابر کنند.
نگرانی در تهران
در طول این مذاکرات، اسرائیلی ها و آمریکایی ها به تناوب بر لزوم فاصله انداختن بین دمشق و تهران تاکید کرده اند. در نتیجه اظهارات بشار اسد موجب نگرانی تهران خواهد شد.
هر چند اتحاد راهبری سوریه و ایران یکی از بادوام ترین پیوندهای سیاسی، اقتصادی، نظامی منطقه در سه دهه اخیر بوده است اما به نظر می رسد برای سوری ها به دست آوردن بلندی ها جولان بر همه ملاحظات دیگر ارجحیت دارد.
اما در عین حال، این برای سوریه بازی خطرناکی است. از هم اکنون بنیامین نتانیاهو، رهبر حزب راستگرای لیکود اعلام کرده که اگر او در انتخابات پیروز شود - بدون توجه به هر تعهدی که دولت اولمرت به گردن بگیرد - هرگز از جولان عقب نخواهد نشست. برای همین این خطر هم برای سوریه وجود دارد که از یک طرف توان بازدارنگی خود در قالب نفوذی که حزب الله و حماس دارد را از دست بدهد و از طرف دیگر قلمرویی هم به دست نیاورد.