تحلیل مشاور سابق اوباما از تصمیم بعدی ترامپ درباره ایران
ولی نصر معتقد است که پیگیری مذاکرات به معنای کنار گذاشتن گزینه نظامی نیست؛ همانطور که درخواست برای تدوین طرحهای جنگی نیز لزوماً به معنای توقف تلاشهای دیپلماتیک نخواهد بود.
ولی نصر، استاد روابط بینالملل و مطالعات خاورمیانه و مشاور سابق اوباما، در گفتوگویی به بررسی گزینههای پیشروی دونالد ترامپ در قبال ایران پرداخت و با اشاره به موانع جدی هر یک از این مسیرها، راهبرد محاصره آمریکا را شکننده و پرهزینه توصیف کرد.
به گزارش فرارو به نقل از فارن پالسی، نصر درباره سه گزینه پیشروی ترامپ، شامل تشدید درگیری نظامی، خروج از جنگ با ادعای پیروزی و بازگشت به دیپلماسی، گفت رئیسجمهور آمریکا همزمان هر سه مسیر را دنبال میکند.
به گفته او، پیگیری مذاکرات به معنای کنار گذاشتن گزینه نظامی نیست؛ همانطور که درخواست برای تدوین طرحهای جنگی نیز لزوماً به معنای توقف تلاشهای دیپلماتیک نخواهد بود.
این تحلیلگر معتقد است ترامپ در شرایط کنونی گزینه مطلوبی در اختیار ندارد و هر یک از مسیرهای پیشرو با موانع جدی مواجه است.
از نگاه نصر، پایان دادن به جنگ از طریق یک توافق مذاکرهشده، مشابه تفاهمی که در ماه ژوئن حاصل شد، در حالت ایدئال بهترین گزینه است؛ اما دستیابی به چنین توافقی مستلزم آن است که واشنگتن بخشی از مطالبات تهران را بپذیرد.
او با اشاره به اختلاف مواضع دو طرف توضیح داد که ایران خواهان بازگشت آمریکا به تفاهمنامه پیشین و اجرای مفاد آن است و معتقد است پس از آن میتوان موضوعاتی مانند پرونده هستهای را بررسی کرد. در مقابل، ترامپ میخواهد مسئله هستهای در کانون توافق قرار گیرد تا بتواند از این طریق هدف جنگ را توجیه کند.
نصر در ادامه، تشدید اقدام نظامی را نیز گزینهای پرهزینه برای آمریکا دانست و گفت واشنگتن برای دستیابی به نتیجهای تعیینکننده ناچار به انجام عملیاتی در مقیاسی گسترده خواهد بود. چنین اقدامی میتواند با واکنش تلافیجویانه ایران، بهویژه در منطقه خلیج فارس، همراه شود و پیامدهای مخربی برای اقتصاد جهانی به دنبال داشته باشد.
به گفته این استاد دانشگاه، رهبران کشورهای عربی، چین و روسیه نیز ممکن است درباره پیامدهای چنین سناریویی به ترامپ هشدار دهند.
او راهبرد فعلی آمریکا را مبتنی بر محاصره و انتظار برای اثرگذاری فشارهای اقتصادی توصیف کرد؛ رویکردی که به باور او بیش از آنکه یک راهبرد پایدار باشد، نوعی به تعویق انداختن تصمیمگیری است.
نصر همچنین درباره کارآمدی محاصره تردید کرد و گفت این اقدام کامل و بینقص نیست و ایران همچنان امکان صادرات نفت و کسب درآمد را دارد. او پایداری بلندمدت این سیاست را نیز زیر سؤال برد و یادآور شد که حفظ محاصره برای نیروی دریایی آمریکا هزینههای مالی و عملیاتی قابلتوجهی دارد. از سوی دیگر، محدودیت پایگاههای پشتیبان در منطقه خلیج فارس میتواند ادامه این وضعیت را دشوارتر کند.
این تحلیلگر هشدار داد در صورتی که محاصره به مرحلهای برسد که فشار اقتصادی تعیینکنندهای بر ایران وارد کند، تهران ممکن است در واکنش، سطح تنش را افزایش دهد.
به اعتقاد او، در چنین شرایطی، راهبرد محاصره ممکن است در اثر فشارهای ناشی از اجرای خود فروبپاشد یا با اقدام یکی از طرفین به پایان برسد.
نصر در بخش دیگری از این گفتوگو، به نتایج انتخابات میاندورهای آمریکا اشاره کرد و گفت مخالفت با جنگ در فضای سیاسی داخلی این کشور آشکارتر شده است. به باور او، این وضعیت میتواند انگیزه واشنگتن برای حرکت به سمت دیپلماسی را افزایش دهد؛ چرا که جمهوریخواهان نیز در آستانه انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ ناچارند هزینه سیاسی ادامه جنگ را در نظر بگیرند.
با این حال، نصر رفتار غیرقابل پیشبینی ترامپ را مانعی برای هرگونه پیشبینی قطعی درباره مسیر آینده دانست.
او در پایان تأکید کرد که تهران و واشنگتن همچنان در حال ارزیابی واکنشهای یکدیگر هستند و ایران تلاش میکند با افزایش فشار و در عین حال حفظ مسیر مذاکره، از گسترش درگیری جلوگیری کند و به توافقی دست یابد که منافعش را تأمین کند.