ترامپ در دوراهی جنگ و مذاکره با ایران؛ تردید در کاخ سفید درباره حملات دوباره
ترامپ برای فرار از شکست به ایران برمی‌گردد؟
نشریه آتلانتیک گزارش می‌دهد دونالد ترامپ در حال بررسی ازسرگیری حملات نظامی علیه ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای است؛ اقدامی که ادعا شده با هدف افزایش فشار بر تهران برای بازگشت به مذاکرات صورت می گیرد. هم‌زمان، عملکرد پیت هگست، وزیر دفاع، و ژنرال دن کین زیر سؤال رفته و اختلافات در پنتاگون تشدید شده است. طرح‌های ادعایی از حملات محدود تا عملیات چند هفته‌ای را شامل می‌شود، اما خطر گسترش جنگ، کاهش ذخایر مهمات و افزایش قیمت نفت همچنان مطرح است.
فرارو– نانسی ای. یوسف، تحلیلگر حوزه امنیت ملی و وزارت دفاع آمریکا و عضو تحریریه نشریه آتلانتیک
به گزارش فرارو به نقل از نشریه آتلانتیک، دونالد ترامپ در حال بررسی ازسرگیری حملات نظامی علیه ایران است؛ تصمیمی که به گفته مشاوران او ممکن است پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا اعلام شود. اما رئیس‌جمهور آمریکا هم‌زمان با دو پرسش دشوار روبه‌روست: چگونه مسئولیت جنگی را که قرار بود پیش از انتخابات به پایان برسد از خود دور کند و آیا می‌تواند به مشاورانی اعتماد کند که پیش‌تر از پیروزی سریع سخن می‌گفتند؟
در این میان، عملکرد پیت هگست، وزیر دفاع و ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش نیز به موضوع تردید و بررسی در حلقه نزدیکان ترامپ تبدیل شده است.
تصمیم نظامی در سایه تردید سیاسی
به نوشته نشریه «آتلانتیک»، ترامپ طی هفته‌های اخیر بارها احتمال ازسرگیری حملات علیه ایران را بررسی کرده است. هدف اعلام‌شده این اقدام، افزایش فشار بر تهران و وادار کردن آن به بازگشت به مذاکرات است. دو مشاور خارج از دولت که با رئیس‌جمهور ارتباط نزدیک دارند، مدعی شده‌اند ممکن است دور تازه حملات اندکی پس از انتخابات سه‌شنبه آغاز شود.
ترامپ همچنین درباره عملکرد هگست و ژنرال کین از متحدان و افراد مورد اعتماد خود نظرخواهی کرده است. هر دو نفر از مشاوران اصلی او در جنگ بوده‌اند و در مراحل اولیه در زمره چهره‌هایی قرار داشتند که با خوش‌بینی از چشم‌انداز عملیات نظامی سخن می‌گفتند. با این حال، از ماه مه تاکنون نشست خبری مشترکی درباره جنگ برگزار نکرده‌اند.
هگست در میان شماری از مقام‌های کاخ سفید محبوبیت چندانی ندارد. برخی نزدیکان ترامپ معتقدند او وضعیت جنگ را بیش از اندازه مثبت جلوه داده تا رئیس‌جمهور را راضی نگه دارد. یکی از مشاوران خارج از دولت به آتلانتیک گفته است: «هگست در گفتن آنچه رئیس‌جمهور دوست دارد بشنود، مهارت دارد.» اما شان پارنل، سخنگوی پنتاگون، این ادعا را رد کرده و گفته است وزیر دفاع همواره تصویر کامل عملیات را در اختیار رئیس‌جمهور و مقام‌های ارشد کاخ سفید قرار می‌دهد.
برکناری یک ژنرال و تشدید تنش در پنتاگون
یکی از نشانه‌های اختلاف در ساختار نظامی آمریکا، برکناری ناگهانی ژنرال برت سیلویا، از افسران ارشد ستاد مشترک و مدیر برنامه‌ریزی این نهاد در هفته گذشته بود. مقام‌های پنتاگون که زیر نظر هگست فعالیت می‌کنند، گفته‌اند سیلویا در آزمایش‌های دروغ‌سنج مرتبط با افشای اطلاعات برای خبرنگاران مردود شده است. سیلویا تاکنون درباره این اتهامات اظهارنظری نکرده و امکان تماس با او فراهم نشده است.
به گفته این مقام‌ها، هگست دستور داده بود سیلویا دست‌کم سه بار در چارچوب تحقیقات گسترده درباره درز اطلاعات تحت آزمایش دروغ‌سنج قرار گیرد. این تحقیقات پس از انتشار گزارش‌هایی درباره گفت‌وگوهای کاخ سفید و کمبود مهمات ناشی از جنگ ایران آغاز شد. هگست معتقد است ستاد مشترک ارتش که زیر نظر ژنرال کین فعالیت می‌کند، با مشکل نشت اطلاعات روبه‌روست. به روایت مقام‌های مطلع، کین نیز در برابر این ارزیابی واکنش قاطع و علنی نشان نداده است.
گزارش آتلانتیک حاکی است کین ابتدا از جزئیات کامل دلایل برکناری سیلویا مطلع نبود. پس از انتشار خبر، ستاد مشترک بیانیه‌ای از پیش آماده‌شده منتشر کرد و از ۳۲ سال خدمت سیلویا قدردانی کرد. اما پس از دریافت اطلاعات بیشتر از تیم وزیر دفاع، دفتر کین بیانیه تازه‌ای صادر کرد و پذیرفت که متن اولیه شرایط کامل برکناری را منعکس نمی‌کرد. ستاد مشترک در واکنش اعلام کرد رئیس این نهاد توصیه‌های نظامی و ارزیابی خطرات را به مقام‌های غیرنظامی ارائه می‌کند، اما درباره گفت‌وگوهای محرمانه با رهبری سیاسی اظهارنظر عمومی نخواهد کرد.
ترامپ در جست‌وجوی مقصر شکست انتخاباتی
به نوشته آتلانتیک، طولانی شدن جنگ و پیامدهای اقتصادی و سیاسی آن، خشم ترامپ را افزایش داده است. در کاخ سفید این نگرانی شکل گرفته که جمهوری‌خواهان ممکن است در انتخابات میان‌دوره‌ای کنترل مجلس نمایندگان و حتی سنا را از دست بدهند.
ترامپ در هفته‌های اخیر از ناکامی پیام‌های تبلیغاتی خود ابراز نارضایتی کرده و اکنون جنگ ایران را یکی از عوامل دشواری‌های سیاسی حزبش می‌داند. به گفته دو مشاور و یک مقام دولت، او در پی یافتن افرادی است که بتواند مسئولیت پیش‌بینی‌های نادرست درباره کوتاه و قاطع بودن جنگ را متوجه آنان کند.
هگست و کین هفته گذشته در کاخ سفید مجموعه‌ای از گزینه‌های نظامی را به ترامپ و جی‌دی ونس ارائه کردند. دریاسالار برد کوپر، فرمانده سنتکام نیز در این جلسات حضور داشت. اکنون ترامپ باید تصمیم بگیرد آیا این گزینه‌ها و افرادی که آنها را پیشنهاد کرده‌اند، می‌توانند نتیجه متفاوتی رقم بزنند یا نه.
گزینه‌های نظامی؛ از حملات محدود تا جنگ چند هفته‌ای
گزینه‌های پیش روی ترامپ، به ادعای مقام‌های کنونی و پیشین دفاعی، شامل چند سناریوی دشوار است:
حملاتی چندساعته
عملیات چندروزه یا چند هفته‌ای علیه اهداف نظامی
حمله‌ای چندروزه با تمرکز بر برنامه هسته‌ای ایران
ادامه محاصره دریایی در تنگه هرمز و حفظ تهدید حمله مجدد
کنار گذاشتن گزینه نظامی و پایان دادن به عملیات
طرفداران ازسرگیری حملات مدعی هستند که فشار اقتصادی بر ایران مؤثر بوده و تشدید عملیات نظامی می‌تواند تهران را به میز مذاکره بازگرداند. در سناریوی حملات طولانی‌تر، نقض حقوق بین‌الملل مطرح است.
آیا حملات تازه تهران را عقب می‌نشاند؟
حتی یک عملیات گسترده نیز لزوماً به امتیازدهی ایران منجر نخواهد شد. تهران ممکن است حملات را تحمل کند و بقا و مقاومت خود را با موفقیت معرفی کند. پس از حمله آمریکا و اسرائیل که از اواخر فوریه آغاز شد، حملات محدودتر بعدی نه‌تنها اراده ایران را تضعیف نکرد، بلکه به تشدید واکنش‌های تهران علیه دارایی‌ها و متحدان آمریکا در منطقه انجامید. از سوی دیگر، هر دور تازه حملات، ذخایر مهمات آمریکا را بیش از پیش کاهش خواهد داد.
مایکل کوهن، مدیر یکی از ابتکارهای پژوهشی در اندیشکده استیمسون، درباره خطر این راهبرد هشدار داده و گفته است وقتی حملات نتیجه ندهند، محدودیت توان نظامی آمریکا آشکارتر خواهد شد و واشنگتن با این پرسش روبه‌رو می‌شود که تا چه اندازه باید به تشدید حملات ادامه دهد.
برخی نزدیکان ترامپ امیدوارند حتی تهدید به حمله نیز ایران را به مذاکره بازگرداند؛ پیش‌تر بارها با شکست روبه‌رو شده است. جی‌دی ونس یکشنبه گذشته نامه‌ای برای محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ارسال کرده و در آن خواستار ازسرگیری مذاکرات مستقیم صلح شده است. ونس تأکید کرده که برنامه هسته‌ای ایران باید از ابتدای مذاکرات در دستور کار قرار گیرد، اما مشخص نکرده است تهران در مقابل چه امتیازی دریافت خواهد کرد.
میانجی‌های بین‌المللی که نامه را منتقل کرده‌اند، خواستار برگزاری دیداری در اواخر همین هفته شده‌اند؛ زمانی که فکر می‌کنند ممکن است ترامپ درباره ازسرگیری عملیات نظامی تصمیم بگیرد. با این حال، گزینه‌های نظامی مطرح‌شده ظاهراً تهدیدهای گروه‌های هم‌پیمان ایران در منطقه به‌ویژه حوثی‌ها در یمن را برطرف نمی‌کند. این گروه اخیراً حملاتی علیه عربستان انجام داده است؛ در حالی که از میان بردن نیروهای مقاومت همسو با ایران یکی از اهداف اعلام‌شده ترامپ در جنگ بود.
علاوه بر این، حملات تازه می‌تواند قیمت نفت را افزایش دهد و هزینه‌های اقتصادی بیشتری بر آمریکا و متحدانش تحمیل کند. یکی از مقام‌های مطلع به آتلانتیک گفته است تغییر موضع اخیر ترامپ در قبال اوکراین تا حدی با تمایل او برای افزایش عرضه انرژی روسیه به بازارهای جهانی و جبران آثار احتمالی اقدام نظامی در خاورمیانه مرتبط بوده است.
برخی نمایندگان کنگره درباره بخش‌هایی از طرح‌های نظامی توجیه شده‌اند، اما واکنش همه آنها مثبت نبوده است. کریس مورفی، سناتور دموکرات ایالت کنتیکت، گزینه‌هایی را که دیده «دیوانه‌وار» توصیف کرده و هشدار داده است که اجرای آنها می‌تواند به تشدید ویرانگر جنگ و تضعیف تعهد آمریکا به حاکمیت قانون منجر شود.
پاکسازی فرماندهان و سایه بی‌اعتمادی
هم‌زمان با بررسی گزینه‌های جنگی، نگرانی‌ها در پنتاگون درباره برکناری فرماندهان ارشد ادامه دارد. هگست تاکنون بیش از ده ژنرال و دریاسالار را برکنار کرده یا به کناره‌گیری واداشته است. برکناری سیلویا و اتهام‌های مطرح‌شده علیه او، بار دیگر فضای بی‌اعتمادی را در میان مقام‌های نظامی تشدید کرده است. برخی مقام‌های پنتاگون گمان می‌کنند هگست در تلاش است جایگاه ستاد مشترک را در زمانی که رئیس‌جمهور پیامدهای جنگ را ارزیابی می‌کند، تضعیف کند.
پارنل، سخنگوی پنتاگون در دفاع از وزیر دفاع گفته است هگست در پی ارتقای افسرانی است که برای خدمت مؤثر در جایگاه‌های ارشد مناسب هستند و کنار گذاشتن افرادی که چنین شرایطی ندارند. او همچنین تأکید کرده است که رئیس‌جمهور و کاخ سفید به هگست و ژنرال کین اعتماد کامل دارند.
آتلانتیک در پایان به تجربه دولت جورج بوش در انتخابات میان‌دوره‌ای سال ۲۰۰۶ اشاره می‌کند. در آن انتخابات، دموکرات‌ها ۳۱ کرسی مجلس نمایندگان و شش کرسی سنا به دست آوردند و برای نخستین بار از سال ۱۹۹۴ کنترل هر دو مجلس را در اختیار گرفتند. نتیجه انتخابات به‌طور گسترده واکنشی به جنگ عراق تلقی شد.
بوش بلافاصله پس از انتخابات، دونالد رامسفلد، وزیر دفاع وقت را مسئول شکست جمهوری‌خواهان دانست و او را برکنار کرد. با این حال، دو ماه بعد دستور افزایش نیروهای آمریکایی در عراق را صادر کرد؛ تصمیمی که دوره‌ای از مرگبارترین مراحل جنگ را رقم زد.
