رمزگشایی از یک تهدید: آیا امکان تکرار «عملیات پیجر» در ایران است؟
در تحلیلهای مربوط به عملیات انفجار پیجرهای حزبالله بر این موضوع تأکید شده است که مقاومت لبنان برای جلوگیری از شنود و ردیابی نیروها و مقامات این گروه، استفاده از تلفنهای همراه را ممنوع و دستگاههای پیجر را جایگزین کرده بود. این دستگاهها ساده و فاقد امکانات تکنولوژیک بودند و استفاده از آنها در لبنان مرسوم بود.
فرارو- مدیر سابق واحد ضدتروریسم و عملیات خارجی موساد در گفتوگویی با نشریه نیویورکپست این ادعا را مطرح کرد که ممکن است اسرائیل عملیاتی مشابه «پیجرهای مرگبار» را در ایران اجرا کند. بنیامین نتانیاهو در جریان سخنرانی امسال خود در مجمع عمومی سازمان ملل، یک دستگاه پیجر را نمایش داده بود.
به گزارش فرارو، اودد آیلام در این مصاحبه با طرح ادعاهایی درباره سامانه تصمیمگیری در ایران، مدعی شد که این عملیات ممکن است علیه اهدافی خاص در کشورمان اجرا شود. تأکید آیلام بر شباهت این اقدام ادعایی با عملیات انفجار پیجرها که سپتامبر ۲۰۲۴ علیه حزبالله اجرا شده بود، به معنای تکرار کامل آن نیست؛ بلکه میتواند واجد معانی خاصی در طراحی یک اقدام باشد.
اول؛ اصل غافلگیری اسرائیلی
این مدیر امنیتی پیشین اسرائیلی در بخشی از مصاحبه خود میگوید: «غافلگیری، تغییرات ناگهانی و اقدامات غیرمنتظره، نان شب راهبرد اسرائیل هستند. من کاملاً مطمئنم که اسرائیل برگهایی در آستین دارد که در زمان مناسب از آنها استفاده خواهد کرد.» او در این تهدید ادعایی، اشارهای به عملیات تروریستی اسرائیل و آمریکا در جریان جنگهای ۱۲ و ۴۰ روزه ندارد و از عملیات موساد در انفجار پیجرها یاد میکند. طرح این موضوع میتواند به این نکته اشاره داشته باشد که شاید آیلام معتقد است با دو بار استفاده از عملیات تروریستی به این سبک، عنصر غافلگیری در آن از بین رفته باشد.
دوم؛ ضربه از نقطه دور از انتظار
در تحلیلهای مربوط به عملیات انفجار پیجرهای حزبالله بر این موضوع تأکید شده است که مقاومت لبنان برای جلوگیری از شنود و ردیابی نیروها و مقامات این گروه، استفاده از تلفنهای همراه را ممنوع و دستگاههای پیجر را جایگزین کرده بود. این دستگاهها ساده و فاقد امکانات تکنولوژیک بودند و استفاده از آنها در لبنان مرسوم بود. سادگی این ابزارها میتوانست مانع سوءاستفاده اسرائیل شود؛ اما طرف مقابل با سوار شدن بر پروژه جایگزینی پیجرها، ضربه را از نقطهای وارد کرد که انتظار آن وجود نداشت.
سوم؛ طراحی چندلایه برای نفوذ
روزنامه واشنگتنپست در دو گزارش مجزا به ابعاد طراحی این عملیات پیچیده از سوی سرویس اطلاعاتی اسرائیل پرداخته بود. بر اساس یکی از این گزارشها که ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۴ (چند روز پس از انفجارها) منتشر شد، عملیات پیجرهای مرگبار بخشی از پروژه نفوذ موساد در ساختار حزبالله بود که دستکم از یک دهه پیش کلید خورده بود. هدف این پروژه، ایجاد یک «دکمه قرمز» در زیرساختهای ارتباطی حزبالله بود که بتوان آن را برای مدتها دستنخورده نگه داشت و در زمان مناسب فعال کرد. بر اساس گفتههای مقامات سابق اطلاعاتی اسرائیل به واشنگتنپست، «این عملیات حاصل سرمایهگذاری چندساله برای نفوذ به شبکه ارتباطات، لجستیک و خرید حزبالله» بوده است.
![]()
پیجر طلایی که نتانیاهو چندماه بعد از انفجار، به ترامپ هدیه داد
واشنگتنپست گزارش تحقیقی دیگری نیز در اکتبر ۲۰۲۴ منتشر کرد که جزئیات بیشتری از این عملیات را در بر داشت. بر اساس این گزارش، ایده اولیه عملیات پیجرها در سال ۲۰۲۲ شکل گرفت، در سال ۲۰۲۳ زمینه فروش پیجرهای آپولو به حزبالله فراهم شد، این گروه لبنانی حدود ۵۰۰۰ دستگاه خریداری کرد، توزیع آنها از فوریه ۲۰۲۴ آغاز شد و انفجارها نیز بهصورت همزمان در ۱۷ سپتامبر رخ داد.
در گزارشها آمده است که دستگاه امنیتی حزبالله به این موضوع مشکوک شده بود، اما پیش از آنکه بتواند اقدامی در این زمینه انجام دهد، انفجارها رخ داد. تاکید بر تجربه مشابه عملیات پیجرها در ایران، میتواند الزاماً اشارهای به عملیات تروریستی مبتنی بر تکنولوژی نباشد و منابع دیگری در آن استفاده شود.
چهارم؛ تجربه مشابه در ایران
نگاهی به وقایع جنگ ۱۲ روزه نشان میدهد که یک عملیات چندلایه، اما در ابعادی کوچکتر، در ایران نیز اجرا شد. در آن جنگ، بخشی از اخبار منتشرشده به پرواز ریزپرندههای اسرائیلی از داخل مناطق شهری و حمله آنها به اهداف مختلف اختصاص داشت؛ پروژهای که با گذشت زمان، برخی ابعاد آن بیش از پیش روشن شد.
کشف کامیون حامل کوادکوپترها در تهران