تصاویر؛ ایده عجیب قطع درختان هیرکانی
از نظر هیدرولوژیک، حذف پوشش گیاهی حاشیه رودخانه میتواند در بعضی شرایط نتیجه معکوس داشته باشد؛ چون ریشه و تنه درختان به تثبیت خاک و کاهش سرعت جریان کمک میکنند.
در روزهای اخیر مطرح شدن طرحی درباره قطع درختان ایستاده در حاشیه رودخانهها با هدف جلوگیری از انتقال درختان بهوسیله سیلابهای احتمالی و پیشگیری از آسیب به پلها و راهها باعث نگرانی بسیاری از مردم و دستاندرکاران و دغدغهمندان محیط زیست شده است.
موضوعی که حالا ضرورت بررسی کارشناسی و یافتن راهکاری برای مدیریت خطر سیلاب بدون آسیب به محیطزیست را بیش از پیش مطرح کرده است. جنگلهای هیرکانی یک اکوسیستم بسیار قدیمی و ارزشمندند. مهمترین کارکردهایشان حفظ تنوع زیستی، زیستگاه تعداد زیادی از گونههای گیاهی و جانوری، تنظیم آب، کاهش فرسایش خاک، کمک به کاهش شدت سیلاب حفظ کیفیت آب و پایداری رودخانههاست.
از نظر هیدرولوژیک، حذف پوشش گیاهی حاشیه رودخانه میتواند در بعضی شرایط نتیجه معکوس داشته باشد؛ چون ریشه و تنه درختان به تثبیت خاک و کاهش سرعت جریان کمک میکنند اما گر درخت افتاده، تنه خشک، شاخههای بزرگ یا توده چوبی در خود مسیر رودخانه قرار گرفته باشد و احتمال داشته باشد که هنگام سیلاب حرکت کند و مثلاً دهانه پل یا یک آبگذر را مسدود کند، خارج کردن آن میتواند از نظر مهندسی و مدیریت سیلاب کاملاً منطقی باشد. شواهد علمی هم این دوگانگی را تأیید میکنند.
چوب مرده داخل رودخانه میتواند به کاهش سرعت سیلاب کمک کند، ولی اگر به سازهای مثل پل برسد و آن را مسدود کند، میتواند خطر سیلاب موضعی را افزایش دهد. اما بنظر میرسد پیش از بررسی دقیق و اتخاذ تصمیمی مناسب، مطرح کردن چنین طرحهایی باعث سواستفادههای فراوان و قطع بی ضابطه بسیاری از درختان ارزشمند در حاشیه رودخانهها خواهد شد.
بر همین اساس و در روز گذشته، یکشنبه، ۱۰ آبان ۱۴۰۵، معاون امور جنگل سازمان منابع طبیعی با صدور بخشنامهای به ادارات کل منابع طبیعی استانها با ضروری خواندن صیانت از درختان سرپای حاشیه رودخانهها با هدف جلوگیری از خسارت سیل، هر گونه نشانهگذاری و قطع درختان جنگلی در حریم رودخانهها را ممنوع اعلام کرد.