توافق واشنگتن، کپنهاگ و نووک بر سر آینده گرینلند
پشت پرده توافق آمریکا، دانمارک و گرینلند چیست؟
توافق جدید آمریکا، دانمارک و گرینلند بدون انتقال حاکمیت جزیره به واشنگتن، دسترسی و حضور نظامی آمریکا را گسترش میدهد. این توافق بر همکاری امنیتی، محدود کردن نفوذ روسیه و چین و ساخت زیرساختهای نظامی تأکید دارد و همزمان حق تعیین سرنوشت گرینلند را به رسمیت میشناسد؛ اقدامی برای کاهش تنش در ناتو.
فرارو– آیزاک استنلی-بکر، تحلیلگر ارشد بخش بین الملل نشریه آتلانتیک
به گزارش فرارو به نقل از نشریه آتلانتیک، ماهها تنش میان آمریکا، دانمارک و گرینلند بر سر آینده این جزیره راهبردی، سرانجام به توافقی انجامیده که بدون انتقال سرزمین به ایالات متحده، حضور و دسترسی نظامی آمریکا در گرینلند را گسترش میدهد. این توافق بر پایه یک توافق دوران جنگ سرد میان واشنگتن و کپنهاگ شکل گرفته و قرار است همکاریهای امنیتی سهجانبه را تقویت کند؛ اقدامی که میتواند از تشدید بحران میان اعضای ناتو جلوگیری کند.
از تهدید نظامی تا توافق دیپلماتیک
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، مدتهاست گرینلند، قلمروی نیمهخودمختار تحت حاکمیت دانمارک را برای امنیت ملی آمریکا مهم میداند و در مقاطعی حتی احتمال استفاده از زور برای تصاحب آن را رد نکرده بود. افزایش لحن تهدیدآمیز واشنگتن در ماههای گذشته، نگرانیهایی جدی در دانمارک ایجاد کرد و دولت این کشور برای احتمال درگیری، اقداماتی اضطراری از جمله انتقال ذخایر خونی و مواد منفجره به گرینلند انجام داد. نخستوزیر دانمارک نیز هشدار داده بود که حمله آمریکا به گرینلند میتواند پیامدهایی جدی برای ناتو داشته باشد.
دونالد ترامپ در ژانویه و در جریان نشست مجمع جهانی اقتصاد در داووس از «چارچوب یک توافق آینده» سخن گفت، اما در ماههای بعد بار دیگر مواضع تندتری اتخاذ کرد و تأکید داشت که گرینلند باید تحت کنترل آمریکا قرار گیرد. همزمان نمایندگان آمریکا، دانمارک و گرینلند مذاکراتی را برای تقویت منافع امنیتی آمریکا و مقابله با نفوذ قدرتهایی مانند روسیه و چین در قطب شمال دنبال کردند.
گسترش حضور نظامی آمریکا
توافق جدید برخلاف طرح اولیه دونالد ترامپ، شامل انتقال حاکمیت گرینلند به آمریکا نیست. در عوض، واشنگتن دسترسی نظامی گستردهتری به این جزیره خواهد داشت و امکان ساخت پایگاههای جدید و استفاده از حریم هوایی گرینلند برای آمریکا فراهم میشود. دونالد ترامپ نیز اعلام کرده است که روند ایجاد حضور نظامی گسترده آمریکا در بخشهایی از گرینلند آغاز خواهد شد.
یکی از نگرانیهای واشنگتن این بود که گرینلند در آینده استقلال پیدا کند یا مسیر سیاسی خود را تغییر دهد و محدودیتهایی برای زیرساختها و دسترسی نظامی آمریکا ایجاد کند. توافق جدید با وارد کردن گرینلند به چارچوب امنیتی، قرار است حضور بلندمدت آمریکا را تضمین کند.
محدود کردن نفوذ روسیه و چین
این توافق همچنین بر جلوگیری از ایجاد پایگاههای نظامی کشورهای خارج از ناتو و محدود کردن سرمایهگذاریهای حساس روسیه و چین در گرینلند تأکید دارد. در مقابل، مقامهای دانمارکی و گرینلندی تأکید کردهاند که توافق، حق مردم گرینلند برای تعیین آینده خود را به رسمیت میشناسد.
قرار است این توافق در مجمع عمومی سازمان ملل امضا و پس از طی مراحل پارلمانی لازم اجرایی شود. با این حال، اگرچه واشنگتن ممکن است به اهداف امنیتی موردنظر خود نزدیک شده باشد، ماهها فشار و تهدید بر سر آینده گرینلند، اعتماد بخشی از مردم این جزیره به آمریکا را تحت تأثیر قرار داده است.
