روایت رئیس دفتر رئیسجمهور از اعتراضات دیماه؛ حوادث فقط ناشی از اصلاحات اقتصادی نبود
محسن حاجیمیرزایی گفت: نخستین واکنشهای اجتماعی به افزایش قیمت دلار در بازار شکل گرفت؛ لذا حوادث دیماه را نمیتوان صرفاً به اصلاح اقتصادی نسبت داد.
پایگاه اطلاعرسانی دولت اعلام کرد: محسن حاجیمیرزایی، رئیس دفتر رئیسجمهور، در گفتوگویی،در پاسخ به این ادعا که اتفاقات هجدهم و نوزدهم دیماه محصول اصلاحات اقتصادی یا حذف ارز ترجیحی بوده است، توضیحاتی ارائه کرد.
حاجی میرزایی گفت: نخستین واکنشهای اجتماعی به افزایش قیمت دلار در بازار شکل گرفت و روز بعد هیأت امنای بازار تهران، اتاق بازرگانی، اتاق اصناف و فعالان اقتصادی نزد رئیسجمهور آمدند و مسائل خود را مطرح کردند.
وی افزود: آنها چهار خواسته مهم داشتند که درباره همه آنها تصمیمگیری شد و همانجا نیز با رسانهها گفتوگو کردند و رضایت خود را اعلام کردند. این مسئله میتوانست سامان بهتری پیدا کند و دولت نیز مصمم بود آن را مدیریت کند، اما طراحیها چیز دیگری بود.
رئیس دفتر رئیسجمهور تصریح کرد: البته نمیتوان گفت همه مردم در این طراحی قرار داشتند؛ بخشی از مردم مشکلات و نقدهایی داشتند و به آن اعتراضها پیوستند، اما در ادامه، خشونت و برخوردهای نظامی و به چالش کشیده شدن نیروهای نظامی، حادثه تلخی را رقم زد که برای ملت ایران و همه مسئولان سنگین بود.
وی با اشاره به موضوع آمار قربانیان این حوادث گفت: دشمن تلاش داشت از این اتفاق یک سناریوی کشتار وسیع بسازد و اعداد بسیار بالایی را مطرح میکرد. ما تصمیم گرفتیم اسامی شهدا را با مشخصات کامل اعلام کنیم و فراخوان دادیم که اگر کسی خارج از این فهرست است و اعلام نشده، معرفی شود. پس از این فراخوان، تعداد اصلاحات بسیار محدود بود. این نشان داد سناریویی که برای یک کشتار وسیع و ایجاد التهاب در کشور طراحی شده بود، به نتیجه نرسیده است، هرچند پیامدهای تلخی برای کشور داشت.
وی همچنین به سفر به استان گلستان و دیدار با خانوادههای جانباختگان اشاره کرد و گفت: تعدادی از این خانوادهها با رئیسجمهور دیدار کردند، مسائل خود را توضیح دادند و رئیسجمهور به صحبتهای آنها گوش داد و دستورهایی برای رفع مشکلاتشان صادر کرد. همچنین به اعضای دولت و استانداران توصیه شد با همه خانوادهها ارتباط داشته باشند و این وظیفه اجرایی انجام شد.
کریدورها از نان شب برای دولت مهمترند
رئیس دفتر رئیسجمهور در ادامه با اشاره به تأکید پزشکیان بر توسعه کریدورها گفت: رئیسجمهور معتقد است موضوع کریدورها از نان شب برای ما واجبتر است و در تمام سفرهای دولت به کشورهای همسایه در آسیای غربی، قفقاز و کشورهای خلیج فارس، کریدورها در اولویت بودهاند.
وی افزود: کریدورها فقط مسیر حمل کالا نیستند؛ آنها شریان پیوند و ارتباط جوامع با یکدیگرند، فرهنگ را مبادله میکنند، همبستگی و امنیت ایجاد میکنند، به پایداری اقتصاد کمک میکنند و نوعی همسرنوشتی به وجود میآورند. هرچه بتوانیم سرنوشت خود را با کشورهای پیرامون بیشتر پیوند دهیم، مقاومتر و در برابر دشمنان آسیبپذیریمان کمتر خواهد شد.
حاجیمیرزایی با اشاره به نگاه رئیسجمهور به همکاری کشورهای اسلامی گفت: پزشکیان در گفتوگو با رهبران کشورهای اسلامی این سؤال را مطرح کرده که چگونه کشورهای اروپایی مرزهای خود را در بسیاری از زمینهها کمرنگ کردهاند، پول واحد و اقتصاد مشترک دارند و منافع مشترک خود را پیگیری میکنند، اما کشورهای اسلامی با وجود همه توصیههای دینی درباره وحدت، از این ظرفیت غافل هستند. حتی اگر توصیههای دینی درباره وحدت را کنار بگذاریم، عقل اقتصادی و سیاسی اقتضا میکند که این پیوندها میان کشورهای اسلامی برقرار شود.
پیشرفت در کریدور شمال – جنوب و راهآهن زاهدان – چابهار
حاجیمیرزایی با اشاره به محدودیتهای ناشی از جنگ و تحریمها گفت: توسعه کریدورها به منابع، سرمایهگذاری خارجی و همکاری بینالمللی نیاز دارد و جنگ و تحریمها این مسیر را محدود کردهاند، اما دولت با جدیت موضوع را دنبال کرده است. در کریدور شمال – جنوب، بخش مهمی از کار مربوط به خطآهن آستارا – رشت است که قراردادهای آن تنظیم و تملک زمین انجام شده و در دیدار اخیر رئیسجمهور بارئیسجمهور روسیه نیز موضوع تأمین وام برای تکمیل این پروژه مطرح شده است.
رئیس دفتر رئیسجمهور ادامه داد: راهآهن زاهدان – چابهار نیز تقریباً به مرحله تکمیل ریلگذاری رسیده و تستهای ایمنی آن باقی مانده است. این مسیر میتواند اتصال شمال – جنوب را تقویت کند و از سوی دیگر باید ارتباط آن تا سرخس نیز برقرار شود.
وی گفت: ایران از نظر جغرافیایی در موقعیتی است که میتواند شمال و جنوب و شرق و غرب را به یکدیگر متصل کند؛ از یک سو با چین، هند و پاکستان، از سوی دیگر با کشورهای خلیج فارس و اروپا و همچنین با روسیه ارتباط پیدا میکند. برخی کشورها نیز برای ارسال کالا به اروپا، مسیرهای طولانی و پرهزینه دارند و مسیر ایران میتواند برای آنها منطقیتر و اقتصادیتر باشد.
حاجیمیرزایی افزود: تقریباً هفتهای نیست که دولت درباره کریدورها جلسه نداشته باشد، موضوع را پیگیری و موانع را برای رفع آنها بررسی نکند. حدود ۷۰ درصد واردات و صادرات کشور از بنادر جنوبی انجام میشده که این مسیر اکنون با محدودیت جدی مواجه شده است؛ اما ایران کشوری پهناور با مرزهای متعدد است و با ۱۵ کشور مرز دارد. در مرزهای شمالی، شرقی و غربی نیز ظرفیتهایی برای تبادل کالا، تهاتر و تجارت وجود دارد که نسبت به گذشته فعالتر شده و این روند نیز ادامه خواهد یافت.
عدالت آموزشی؛ اولویت راهبردی رئیسجمهور
حاجیمیرزایی در بخش دیگری از این گفتوگو با تشریح چرایی اولویت آموزش در دولت گفت: یکی از مشکلات دورههای ریاستجمهوری این است که دولتها به دلیل چهار یا هشتساله بودن دوره مسئولیت، معمولاً به برنامههایی توجه میکنند که در همین بازه زمانی بتوانند آنها را آغاز و تمام کنند، در حالی که یکی از مهمترین شاخصهای توسعهیافتگی، توانایی چشمپوشی از منافع آنی به نفع منافع آینده است.
وی افزود: اگر بخواهیم تصویری از آینده ایران داشته باشیم، باید به مدارس ابتدایی و پیشدبستانی امروز نگاه کنیم و ببینیم چه چیزی آموزش داده میشود و نسل آینده چگونه پرورش پیدا میکند. هرچه این نسل کارآمدتر، توانمندتر، خلاقتر و ماهرتر باشد، آینده کشور نیز بهتر ساخته خواهد شد.
رئیس دفتر رئیسجمهور تصریح کرد: پزشکیان عمیقاً معتقد است آموزش برای کشور نقشی اساسی و حیاتی دارد و باید انسانها را برای مشارکت در ساخت جامعهای کارآمد، توانمند، فعال و کارساز آماده کند. به همین دلیل از همان ابتدا آموزش و پرورش را در اولویت قرار داد. رئیسجمهور در همان مقطع موضوع اولویت آموزش و پرورش را با مقام معظم رهبری مطرح کرده بود و ایشان نیز از این رویکرد استقبال کردند و در دیدار با مسئولان آموزش و پرورش ابراز خرسندی کردند که آموزش، اولویت رئیسجمهور است.
ریشه بسیاری از نابرابریها، نابرابری در فرصت یادگیری است
حاجیمیرزایی با اشاره به اهمیت عدالت آموزشی اظهار کرد: ما در قدرت، ثروت، منزلت و عرصههای مختلف نابرابری داریم، اما به لحاظ نظری، یکی از منشأهای بسیاری از نابرابریها، نابرابری در فرصتهای یادگیری است. اگر فرصتهای یادگیری در جامعه عادلانه توزیع نشود، فرصت خدمت، قدرت و ثروت نیز عادلانه توزیع نخواهد شد. استعدادهای ناب زیادی در روستاها و مناطق محروم وجود دارد که به دلیل محرومیت از آموزش باکیفیت، فرصت شکوفایی پیدا نمیکنند.
رئیس دفتر رئیسجمهور گفت: به همین دلیل رئیسجمهور آموزش را در اولویت قرار داد و بخش قابل توجهی از جلسات او در سال اول دولت به موضوع آموزش و پرورش اختصاص داشت. حتی صبح روز بعد از پایان جنگ دوازدهروزه، نخستین جلسهای که در نهاد ریاستجمهوری برگزار شد، جلسه با وزیر و معاونان آموزش و پرورش بود. در این جلسه رئیسجمهور پیگیر موضوعات بود و از مسئولان آموزش و پرورش میخواست کارها را با سرعت بیشتری دنبال کنند.
مدرسهسازی؛ آغاز مشارکت خانوادهها در آموزش فرزندان
حاجیمیرزایی با اشاره به مسئله کمبود فضای آموزشی گفت: یکی از گامهای اولیه، ایجاد فضای آموزشی مناسب و عادلانه است. منابع دولت محدود بود، اما خیرین در این زمینه بسیار خوب همکاری کردند و فقط در سال گذشته حدود ۲۸ همت در این حوزه منابع و فعالیت اختصاص دادند.
وی تصریح کرد: البته هدف رئیسجمهور صرفاً این نبود که دولت پول ندارد و از مردم بخواهد برای ساخت مدرسه پول بدهند. نگاه او این است که خانوادهها نسبت به آموزش فرزندان خود احساس مسئولیت کنند و بدانند فرزندشان مهمترین سرمایه آنهاست. سالها به تدریج خانوادهها را از آموزش و پرورش دور کردهایم و به آنها گفتهایم بچه را تحویل مدرسه بدهند و بعد تحویل بگیرند، در حالی که فرآیند آموزش ترکیبی است و بدون هماهنگی خانه و مدرسه نمیتوان بر تربیت کودک اثر مطلوب گذاشت.
وی افزود: رئیسجمهور بر این باور است که خانواده باید احساس مسئولیت کند و برای آموزش فرزندان خود در کنار مدرسه قرار گیرد. نمونههایی نیز در استانها شکل گرفته که مردم زمین دادهاند، کارگری کردهاند و مصالح آوردهاند و در کنار کمک دولت مدرسه ساختهاند.
حاجیمیرزایی گفت: اگر در روستایی با ۵۰.۱۰۰ یا ۵۰۰ خانواده، مردم برای فرزندان خود مشارکت کنند، ساخت فضای آموزشی دشوار نیست؛ اما جمع این نیازها در مقیاس هزاران مدرسه برای دولت در شرایط کمبود منابع دشوار خواهد بود. این موج با جنگ تا حدودی تحت تأثیر قرار گرفت، اما احداث مدارس در همه استانها هدفگذاری شد، فاصله مدارس با استاندارد متوسط کشوری مشخص و روند ساخت آنها آغاز شد و بخشی از این مدارس در آستانه مهر افتتاح خواهند شد.
ساخت مدرسه کافی نیست؛ کیفیت آموزش باید تغییر کند
وی با تأکید بر اینکه ساخت فضای فیزیکی تنها بخشی از مسئله است، اظهار کرد: مدرسه ساختن لازم است، اما کافی نیست. اصل مسئله، مشارکت و محتوایی است که عرضه و کیفیت آموزشی است که ارائه میشود.
حاجیمیرزایی یکی از فرصتهای از دسترفته در آموزش و پرورش را غفلت از مهارتآموزی دانست و گفت: یک علم برای دانستن داریم، یک علم برای به کار بستن، یک علم برای زیستن و یک علم برای همزیستی با دیگران. صرف یاد گرفتن برای یاد گرفتن کافی نیست.
وی افزود: برای اینکه افراد مهارت پیدا کنند و تواناییهایشان رشد کند، محتوای آموزشی باید به سمت مهارتهای اجتماعی، اقتصادی و مهارتهای زندگی گسترش پیدا کند. در وزارت آموزش و پرورش نیز درباره مهارتهای پایه و محتوای لازم برای دانشآموزان برنامهریزی در حال انجام است.
تقویت «شاد» و حرکت به سمت آموزش هوشمند
رئیس دفتر رئیسجمهور با اشاره به ظرفیتهای فناوری در آموزش گفت: در دوره کرونا بستر «شاد» ایجاد شد و بیش از ۱۰ میلیون دانشآموز در آن ارتباط داشتند. اکنون نیز حدود ۱۵ تا ۱۶ میلیون دانشآموز در این بستر فعال هستند و معلمان و خانوادهها نیز میتوانند از طریق آن با یکدیگر ارتباط داشته باشند.
وی افزود: برای تقویت ظرفیت «شاد» حدود ۳۵۰ سرور جدید از محل مسئولیت اجتماعی پتروشیمیها تأمین شده که به زودی به این بستر اضافه خواهد شد. «شاد» یک بستر ایزوله، اختصاصی و سالم است و محیطی امن برای دانشآموزان فراهم میکند. در گام نخست، ۵ هزار مدرسه و کلاس در دو استان تا مهرماه به تلویزیونهایی مجهز میشوند که میتوانند محتوای آموزشی را ارائه کنند و به عنوان دستیار در اختیار معلم قرار گیرند. هدف این است که بهترین تدریسها و محتوای آموزشی در اختیار دانشآموزان قرار گیرد.
وی همچنین از حرکت به سمت روش «آموزش معکوس» خبر داد و گفت: در این روش، دانشآموز به جای اینکه همه آموزش را در کلاس دریافت کند، میتواند در خانه از ظرفیتهای الکترونیکی و بهترین محتوای آموزشی استفاده کند و سپس در کلاس درباره محتوا گفتوگو و بحث کند تا یادگیری عمیقتر و کاربردیتر شود.
رئیس دفتر رئیسجمهور تأکید کرد: هدفگذاری این است که همه مدارس به ابزارهای هوشمند مجهز باشند و ۵ هزار مدرسه نخست در دو استان به این ظرفیت دسترسی پیدا کنند و سایر مدارس نیز با استفاده از ظرفیت مسئولیتهای اجتماعی به تدریج به این امکانات مجهز شوند.