«دیپلماسی غذایی»، پذیرایی متفاوت مودی از رهبران جهان در نشست بریکس
پژوهشگر دانشگاه فناوری نانیانگ در سنگاپور گفت: هدف از وعدههای غذایی دیپلماتیک، کمک به تقویت روابط حسنه است. اما اگر مدیریت این وعده غذایی بهدرستی انجام نشود، «میتواند جنجالهای بسیاری به پا کند.»
در منویی که برای این ضیافت سرو شد «پنیر تیکا» پختهشده در سس غلیظ، قارچهای هیمالیایی با زعفران و سوپ عدس با گوجهفرنگی و برگ کاری بود اما نشانهای از غذاهایی با گوشت دیده نمیشد.
به نوشته روزنامه نیویورک تایمز، مخالفان سیاسی نارندرا مودی، نخستوزیر هند که بهندرت فرصتی را برای انتقاد از او از دست میدهند، وی را به ارائه تصویری ناقص از فرهنگ غذایی هند متهم کردند. رائول گاندی، رهبر اپوزیسیون در مجلس سفلی پارلمان در شبکههای اجتماعی خاطرنشان کرد که اکثریت مردم هند گیاهخوار نیستند.
«کرن ریجیجو» از وزرای دولت مودی این انتقاد را رد کرد و گفت که مهمانان از غذاهای گیاهی که بازتاب «سنتهای متنوع منطقهای» هند بود، لذت بردهاند.
منوی ضیافت شام رهبران بریکس در هند
او با اشاره به حزب سیاسی «کنگره ملی هند» به رهبری گاندی گفت: «باورم نمیشود که حزب کنگره حتی بر سر منوی غذای ارائه شده به رهبران کشورهای عضو بریکس، جنجال سیاسی به راه میاندازد.»
غذا در هند میتواند به موضوعی حساس و تنشزا از نظر مذهبی و سیاسی بدل شود و در دوران تصدی مودی، بحث بر سر آن بهطور فزایندهای موجب دودستگی و اختلافنظر شده است. پایگاه حمایتی مودی را ملیگرایان هندو تشکیل میدهند و دولت او در سالهای اخیر اقداماتی را برای ترویج آرمانهای هندو و به حاشیه راندن مسلمانان و سایر گروهها انجام داده است.
گیاهخواری در میان برخی جوامع هندو، بهویژه در طبقات اجتماعی بالا و بخشهایی از شمال و غرب هند، پیوندهای مذهبی و فرهنگی خاصی دارد هرچند بسیاری از هندوها گوشت هم مصرف میکنند.
ضیافت شام اجلاس بریکس مورد منحصربهفردی نبود چرا که پاتریک هرمینی، رئیسجمهور مجمع الجزایر سیشل و تو لام، رئیسجمهور ویتنام، از جمله رهبران جهانی هستند که در جریان سفرشان به دهلینو در سال جاری، با غذاهای گیاهی پذیرایی شدند.
مودی خود گیاهخوار است و الکل مصرف نمیکند. در مراسمی که او در آنها حضور مییابد چه عمومی و چه خصوصی، مشروبات الکلی برداشته میشوند؛ برای مثال، در جشنهای عروسی، ماموران امنیتی او پیش از ورودش دستور تعطیلی بخش سرو مشروبات (بار) را صادر کردهاند.
زمانی که هند در سال ۲۰۲۳ میزبان اجلاس گروه ۲۰ در دهلی بود، در ضیافت شام رهبران جهان، غلات به ویژه ارزن نقش برجستهای در منوی غذا داشت؛ اقدامی که همزمان با تلاش موفقیتآمیز دولت هند برای نامگذاری سال ۲۰۲۳ به عنوان «سال جهانی ارزن» از سوی سازمان ملل متحد صورت میگرفت.
«کری مَتویک» پژوهشگر دانشگاه فناوری نانیانگ در سنگاپور که در زمینه غذا و دیپلماسی آشپزی مطالعه میکند، میگوید وعدههای غذایی که برای مقامات عالیرتبه مهمان تدارک دیده میشود، میتواند کارکرد دیپلماتیک مهمی داشته باشد: «این روشی برای برجسته کردن جنبهای از کشور میزبان در نظر کشور دیگر است و این کار همچنین میتواند راهی برای ادای احترام به رهبر مهمان یا تسهیل گفتوگو باشد.»
برای مثال، زمانی که سنگاپور در سال ۲۰۱۸ میزبان نشست سران میان دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا و کیم جونگاون، رهبر کره شمالی بود، منوی غذا به گونهای تنظیم شده بود که نمادی از هر دو کشور باشد. برای ترامپ، کوکتل میگو و دنده گوساله سرو شد و برای کیم نیز یک غذای سنتی کرهای شامل خیار پرشده با گوشت گاو، تخممرغ و هویج، به همراه ماهی روغنی (کاد) پخته شده در سس سویا تدارک دیده شده بود.
در سایر گردهماییهای دیپلماتیک نیز از غذا برای تعیین حالوهوای مراسم استفاده شده است. در سال ۱۹۳۹، در جریان یک پیکنیک در ملک خانوادگی فرانکلین روزولت در هاید پارک نیویورک، از جورج ششم، پادشاه بریتانیا و ملکه الیزابت با هاتداگ پذیرایی شد.
مَتویک ادامه داد: «مردم به خاطر غیررسمی بودن این کار میخندیدند، اما همین موضوع جلوهای منحصربهفرد به رویداد بخشیده بود.»
منوهای دیپلماتیک گاهی میتوانند موجب رنجش خاطر نیز بشوند. زمانی که کره جنوبی در سال ۲۰۱۷ میزبان ضیافت شام رسمی برای ترامپ بود، میگویی سرو شد که در نزدیکی جزایر تحت کنترل کره جنوبی که ژاپن نیز بر آنها ادعای مالکیت دارد، صید شده بود؛ مسالهای که اعتراض توکیو را برانگیخت.
«کری مَتویک» پژوهشگر دانشگاه فناوری نانیانگ در سنگاپور افزود در نهایت، هدف از وعدههای غذایی دیپلماتیک، کمک به تقویت روابط حسنه است. اما اگر مدیریت این وعده غذایی بهدرستی انجام نشود، «میتواند جنجالهای بسیاری به پا کند.»
