چرا ازبکستان میتواند ما نمیتوانیم؟
تیم امید ایران در شرایطی در آستانه حضور در بازیهای آسیایی است که حسابی لیگ به هم ریخته است.
تیم امید ایران که قرار است به زودی در گروه دوم بازیهای آسیایی به مصاف رقبا برود، راهی ژاپن شده تا مهیای این دیدارها شود. شاگردان حسین عبدی درحالی آماده این تورنمنت میشوند که بازیهای لیگ برتر ایران را حسابی تحت تاثیر قرار داده و نظم جدول به هم ریخته است. در واقع سازمان لیگ تصمیم گرفته بازی باشگاههایی که به تیم امید بازیکن دادهاند را لغو کند تا آنها ضرر چندانی نبینند. هرچند که این موضوع هم سرآغازی بر آشفتگی دیگری شده؛ مثلا باشگاه پرسپولیس با وجود آنکه 3 بازیکن به تیم امید داده از لغو بازیهایش حسابی شاکی است و در تلاش بوده تا مقابل خیبر به میدان برود. با این حال، داستان خود تیم امید هم از آن مباحثی است که همیشه محل اختلاف بوده.
مدال میخواهیم ولی...
ایران از مدتها پیش با حسین عبدی برای حضور در این بازیها برنامهریزی کرده. با این وجود همان داستان همیشگی اختلاف با تیمهای باشگاهی موجب شده تا برنامه تیم امید، طبق ادعای حسین عبدی و مسئولان فدراسیون فوتبال خوب پیش نرود. ماجرا از این قرار است که سرمربی امیدها بازیکنان باشگاهی را نیاز دارد ولی سرمربیان تیمهای باشگاهی میگویند این بازیکنان در زمره تاثیرگذاران تیم هستند و نمیخواهند آنها را برای مدت زیادی از دست بدهند تا از ریتم تمرین و مسابقه خارج شوند. البته که این فقط بخشی از داستان است؛ چراکه بخش اصلی به نگرانی آنها درباره مصدومیت این بازیکنان برمیگردد. به ویژه حالا که قیمت بازیکن در فوتبال ایران سرسامآور شده و نسل جدید هم برای زیرساخت باشگاهها اهمیت زیادی پیدا کرده. سادهترین تعبیرش این است که باشگاه میگوید برای این بازیکنان زیر 23 سال هزینه زیادی کرده و حاضر نیست سر آنها ریسک کند. از سوی دیگر، با توجه به اهمیت مدالآوری در کاروان ایران، جبری حاکم میشود تا این بازیکنان حتما در اختیار تیم امید قرار بگیرند. اینجا سرمنشا اختلافات اصلی است که هیچوقت هم قابل حل نیست؛ حتی با بستههای تشویقی یا تهدید.
قرار است با چه تیمهایی بازی کنیم؟
ایران در گروه دوم این رقابتها با تیمهای امارات، چین و کرهشمالی همگروه شده و برای رسیدن به مراحل بالاتر باید به سلامت از مرحله نخست عبور کند. با توجه به تیمی که عبدی در اختیار دارد، انتظار میرود کار دشواری پیش روی آنها نباشد؛ به ویژه آنکه پیشتر سابقه بازی کردن با همین تیمها را داشته و البته از کیفیت بازیکنان کنونی تیم هم رضایت زیادی وجود دارد. مسئله اما فراتر از این مسائل است؛ سوال اصلی اینجاست که چرا ایران هر دوره خودش را درگیر اما و اگر میکند و چه اصراری دارد حتما با تیم زیر 23 سالهها به میدان برود؟
چرا از ازبکستان و ژاپن یاد نمیگیریم؟
داستانی که برای تیم امید پیش آمده، تازگی ندارد. در ادوار مختلف این کشمکشها بین فدراسیون و باشگاهها وجود داشته. اما اگر به جای بازیکنان زیر 23 سال، از بازیکنان زیر 21 سال در این تورنمنت استفاده شود، چه اتفاقی میافتد؟ در واقع نه تنها فرصتی به بازیکنان بزرگسال که 3 سهمیه دارند، داده نمیشود بلکه با میدان دادن به بازیکنان زیر 21 سال، میتوان آنها را بیش از هر زمان دیگری آماده کرد و مدت زمان بیشتری هم در اختیار داشت. ضمن اینکه این رده سنی از بازیکنان چندان جایگاه رفیعی در فوتبال باشگاهی ایران که در زمره بازیکنان کلیدی تیمها به شمار بیایند، ندارند. از این رو، مشکلات برطرف میشود؛ مربی تیم امید اردوهایش منظم و بازیکنانش را در دسترس خواهد داشت و باشگاهها هم ضرر و زیانی نمیبینند.
شاید تصور شود چنین نگرشی آرمانگرایانه است ولی بد نیست همین الان عنوان شود که چندین کشور در همین بازیها از همین فرمول استفاده کردهاند. گل سرسبد آنها ژاپن است؛ ساموراییها هیچ بازیکن بالای 21 سالی در فهرست ندارند! آنها تیمشان را با 6 تغییر نسبت به جام ملتهای زیر 23 سال عربستان که در آنجا قهرمان شدند به بازیهای آسیایی فرستادند تا این نسل از فوتبالشان آبدیدهتر از گذشته شوند. فقط ژاپن نیست؛ عربستان هم با تیم زیر 21 سال شرکت کرده و 3 بازیکن 18 ساله و 2 بازیکن 19 ساله در فهرست دارد. ازبکستان هم که به تازگی در آسیای میانه تبدیل به رقیب سرسختی برای ایران شده از همین فرمول استفاده کرده و تیم زیر 21 سالش را راهی این رقابتها کرده است. به غیر از این تیمها باید از قطریها هم نام برد که آنها چنین فرمولی را در پیش گرفتهاند.
ایران با یک سهمیه بزرگسال
اینکه ایران اصرار دارد از تیم زیر 23 سال استفاده کند و حتی نیمنگاهی به 3 سهمیه بزرگسالش هم دارد موضوع چندان عجیبی نیست. سالهاست این تیم برای نتیجه گرفتن تحت فشار است ولی هربار چوبش را خورده و از ساختن نسل جدید بازمانده است. البته که ایران تنها تیمی نیست که از این فرمول بهره میبرد؛ کرهجنوبی هم مثل چندین و چند تیم دیگر تیم زیر 23 سالش را راهی این تورنمنت کرده و حتی از سهمیه بازیکنان بزرگسال هم بهره برده. درباره تیم امید ایران ذکر این نکته کافی است که یک بازیکن بزرگسال در فهرست گنجانده و 12 بازیکن زیر 21 سال دارد که به نظر میرسد برای بازی در مرحله انتخابی جام ملتهای زیر 23 سال و مرحله نهایی المپیک بتوانند همچنان در فهرست و در صورت صلاحدید مربی باقی بمانند. البته که این تعداد در مقایسه با سایر تیمهای مدعی اندک است و بخش اصلی را بازیکنان زیر 23 سال تشکیل میدهند.
نکته عجیب اینکه تیم امید در شرایطی نظم لیگ را به هم ریخته که 5 کشور استرالیا، سوریه، اردن، لبنان و عراق با وجود آنکه در بین 16 تیم مرحله نهایی جام ملتهای زیر 23 سال بودند، از حضور در این رقابتها انصراف دادند تا کشورهای کمکیفیتتری مثل فیلیپین، کرهشمالی، هنگکنگ و کویت جایگزین آنها شود. از آنجا که 5 تیم انصراف دادند و 4 تیم جایگزینشان شدند، یکی از گروهها (گروه D) 3 تیمی شده است!