«زهپاد» چیست؟
سپاه پاسداران روز گذشته از به دام انداختن یک شناور زیرسطحی بدونسرنشین آمریکایی در ورودی تنگه هرمز خبر داد؛ سامانهای که رسانههای ایرانی آن را Dive-LD معرفی کردهاند و برای مأموریتهایی مانند شناسایی زیرسطحی، نقشهبرداری از بستر دریا، کشف مین و بررسی کابلها و خطوط لوله طراحی شده است. اما «زهپاد» چیست و چرا چنین شناورهایی در جنگهای مدرن اهمیت پیدا کردهاند؟
فرارو- در بحبوحه تشدید درگیری ایران و آمریکا، نیروی دریایی سپاه از به دام انداختن یک زیردریایی بدونسرنشین آمریکایی در ورودی تنگه هرمز خبر داد. سپاه این شناور را یک سامانه پیشرفته و هوشمند آمریکایی معرفی کرد. رسانهها، شناور بهدستآمده را Dive-LD ساخت شرکت آمریکایی «اندوریل» معرفی کردهاند؛ شناوری که تصاویر آن نیز منتشر شده است. رویترز نیز هویت آن را Dive-LD و طولش را حدود ۵.۸ متر گزارش کرده است.
به گزارش فرارو، در مقابل، مقامهای نظامی آمریکا گفتهاند این پهپاد زیرسطحی بیش از یک روز پیش از حادثه دچار نقص فنی شده و از کار افتاده بود و تجهیزات طبقهبندیشدهای همراه نداشته است. شرکت اندوریل نیز از دست رفتن این سامانه را تأیید کرده و توضیح داده که Dive-LD اساساً برای مأموریتهای پرخطر طراحی شده است.
اما «زهپاد» دقیقاً چیست؟
زهپاد مخفف «زیرسطحی هدایتپذیر از دور» است؛ معادل فارسی Uncrewed Underwater Vehicle یا UUV. برخلاف زیردریاییهای معمولی، درون زهپاد خدمهای حضور ندارند. این شناورها میتوانند با کنترل از راه دور یا به شکل خودکار، در زیر آب حرکت کنند و مأموریتهای مختلفی را انجام دهند.
Dive-LD یک نمونه پیشرفته از همین فناوری است. این شناور برای مأموریتهایی مانند شناسایی و خنثیسازی مینهای دریایی، نقشهبرداری از بستر دریا، جمعآوری اطلاعات، بررسی کابلهای زیردریایی و خطوط لوله طراحی شده است. طبق مشخصات منتشرشده، این سامانه میتواند تا عمق حدود ۶ هزار متر شیرجه برود و تا حدود ۱۰ روز بهصورت خودکار عملیات کند. قیمت هر فروند آن نیز حدود ۲.۵ میلیون دلار برآورد شده است.
اهمیت زهپادها در جنگهای مدرن دقیقاً همینجاست: ماشین میتواند به جایی برود که فرستادن انسان بسیار پرخطر است. در تنگه هرمز، چنین سامانهای میتواند برای شناسایی مسیرهای کشتیرانی، بررسی مینهای دریایی، پایش تحرکات زیرسطحی و جمعآوری اطلاعات از محیط دریایی به کار گرفته شود.
به همین دلیل، به دام افتادن یک زهپاد آمریکایی در تنگه هرمز، صرفنظر از اختلاف روایت تهران و واشنگتن درباره وضعیت فنی آن، تنها یک اتفاق دریایی ساده نیست؛ بلکه نمونهای از ورود جنگافزارهای بدونسرنشین زیرسطحی به قلب رقابت نظامی ایران و آمریکا است.
