کشف قارچی که از بدن در برابر تشعشعات محافظت میکند
دانشمندان دریافتند قارچ میکروبیوم راسموسوس میتواند از بدن در برابر تشعشعات محافظت کند.
فرارو- معمولاً دوست ندارید که کپک در داخل بدنتان رشد کند. اما در مورد قارچ «موکور راسِموسوس» (Mucor racemosus)، ممکن است دلایل قانعکنندهای برای قائل شدن یک استثنا وجود داشته باشد.
به گزارش فرارو به نقل از ساینسآلرت، بر اساس مطالعهای جدید که در نشریه PNAS منتشر شده است، به نظر میرسد این قارچ همزیست که در روده انسان زندگی میکند، قادر است ما را در برابر پرتوها محافظت کند.
شاید باور این موضوع کمی دشوار باشد، اما این نخستین باری نیست که شاهد رفتارهای عجیب قارچها در مواجهه با پرتوها هستیم.
میدانیم که انواع گوناگونی از قارچهای مقاوم در برابر پرتو وجود دارند؛ از جمله گونههایی که حتی پس از قرار گرفتن در معرض دوزهایی از پرتو ایکس که تا ۲۰۰ برابرِ حدِ کشنده برای انسان است، همچنان زنده میمانند.
همچنین دنیای شگفتانگیز قارچهای «رادیوتروفیک» (پرتوخوار) وجود دارد که از پرتوها به عنوان منبع انرژی استفاده میکنند؛ مانند آن قارچ عجیبی که در بقایای رادیواکتیو نیروگاه هستهای چرنوبیل، به خوبی و با نشاط به حیات خود ادامه میدهد.
قارچ میکروبیوم راسموسوس در مواجهه با تشعشعات ترفند متفاوتی دارد، اما این قابلیت نیز دستکمی از موارد دیگر ندارد و بسیار چشمگیر است.
تیمی از دانشمندان چینی در تحقیقات خود دریافتند که این قارچ میتواند از طریق چند مکانیسم مختلف، میزبان خود را در برابر تشعشع محافظت کند، که نشان میدهد میکروبیوم راسموسوس ممکن است وجود مفیدی در روده داشته باشد.
در آزمایشهایی که با موشهای در معرض تشعشع انجام شد، محققان دریافتند که حیواناتی که میکروبیوم راسموسوس به آنها داده شد، نسبت به موشهای گروه کنترل که دوز قارچی دریافت نکرده بودند، کاهش وزن، التهاب و استرس اکسیداتیو کمتری را تجربه کردند، که نشان میدهد میکروبیوم راسموسوس اثر محافظتی در برابر تشعشع را برای حیوانات تحت درمان فراهم کرده است.
این اثر محافظتی در برابر تشعشع زمانی افزایش یافت که محققان قارچ را از قبل با شرایط کم اکسیژن روده سازگار کردند.
هنگامی که به موشهای بدون میکروب (که برای عاری بودن از میکروارگانیسمها پرورش یافته بودند) قارچ داده شد، آنها نیز در مقایسه با حیوانات گروه کنترل، نشانگرهای آسیب تشعشع کمتری را نشان دادند، که نشان میدهد میکروبیوم راسموسوس به محافظت در برابر مضرات تشعشع مستقل از میکروبیوتای میزبان کمک میکند.
هنگامی که به موشهای بدون میکروب که برای عاری بودن از میکروارگانیسمها پرورش یافته بودند، قارچ داده شد، آنها نیز در مقایسه با حیوانات گروه کنترل، نشانگرهای آسیب تشعشع کمتری را نشان دادند که نشان میدهد «موکور راسموسوس» به محافظت در برابر مضرات تشعشع مستقل از میکروبیوتای میزبان کمک میکند.
محققان توضیح دادند: این نتایج نشان میدهد که «موکور راسموسوس» به طور مستقیم آسیب رودهای ناشی از تشعشع را در موشها کاهش میدهد.
در مورد چگونگی دستیابی «موکور راسموسوس» به این هدف، آزمایشهای بعدی روی سلولهای رودهای و موشهای تحت تشعشع، سه اسید آمینه تولید شده توسط قارچ موسوم به «اسید L-گلوتامیک»، «اسید L-آسپارتیک» و «DL-لیزین» را نشان داد که ممکن است اثرات محافظتی پرتویی آن را توضیح دهند.
به گفته محققان، این سه اسید آمینه مستقیماً ترمیم DNA و بازیابی بافت روده را پس از قرار گرفتن در معرض تابش تسهیل میکنند، اما این تنها روشی نیست که این قارچ با آن کار خود را انجام میدهد.
ماده شیمیایی دیگری که توسط این قارچ تولید میشود، به نام «متیل تیوآدنوزین» (MTA)، نقش مهمی در محافظت پرتویی نیز ایفا میکند، حتی اگر مانند آن سه اسید آمینه مستقیماً برای بهبود آسیبهای ناشی از تشعشع عمل نکند.
در عوض، به نظر میرسد که تولید MTA توسط «موکور راسموسوس» رشد یک باکتری به نام «Limosilactobacillus reuteri» را تعدیل میکند و همچنین آن را برای افزایش تولید ماده شیمیایی به نام متیونین (methionine) برنامهریزی مجدد میکند که به نظر میرسد سطوح بالاتر آن محافظت در برابر تشعشع را افزایش میدهد.
در آخرین آزمایش برای سنجش پتانسیل درمانی موکور راسموسوس، پژوهشگران به موشهایی که در معرض پرتو قرار گرفته بودند، پنیری دادند که با این قارچ تخمیر شده بود. نتایج نشان داد که در مقایسه با موشهایی که پنیر بدون قارچ مصرف کرده بودند، این پنیر باعث کاهش التهاب روده، تقویت یکپارچگی سد روده و کاهش نشانگرهای التهابی سیستمیک شده است.
پیش از آنکه بتوان نتیجه گرفت همه افراد باید موکور راسموسوس را به عنوان بخشی از یک رژیم غذایی متعادل مصرف کنند، به تحقیقات بسیار بیشتری نیاز است؛ با این حال، پژوهشگران خاطرنشان میکنند که این قارچ بهطور طبیعی در برخی غذاهای تخمیری وجود دارد یا به آنها افزوده میشود و برای مصارف غذایی مورد تأیید سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) قرار گرفته است.
با این وجود، از آنجا که موکور راسموسوس ممکن است برای افراد دارای نقص ایمنی خطراتی برای سلامتی داشته باشد، باید با احتیاط بررسی کنیم که این قارچ (و شاید برخی از گونههای مشابه آن) چگونه میتوانند جایگاه مناسبی در هرم غذایی یا قفسه داروهای ما پیدا کنند.
پژوهشگران میگویند: در نگاهی کلیتر، این یافتهها قارچهای رشتهای را به عنوان عواملی که کمتر مورد توجه قرار گرفته اما در محور «میکروبیوتای روده-میزبان» تأثیرگذار هستند، معرفی میکنند؛ عواملی که کاربردهای بالقوهای برای کاهش آسیبهای ناشی از پرتو و سایر مشکلات سلامتی دارند.
این یافتهها در نشریه PNAS منتشر شدهاند.
