روایتها نهتنها بازتاب واقعیت، بلکه سازنده آن هستند. در این میان، وضعیت «نه جنگ و نه صلح» که میتوان آن را نوعی تعلیق راهبردی دانست، بستری حساس برای تولید و رقابت روایتها فراهم میکند.
۹ مطلب
روایتها نهتنها بازتاب واقعیت، بلکه سازنده آن هستند. در این میان، وضعیت «نه جنگ و نه صلح» که میتوان آن را نوعی تعلیق راهبردی دانست، بستری حساس برای تولید و رقابت روایتها فراهم میکند.
خطر بزرگ، که میتوان آن را «گسست زیرپوستی» نامید، دقیقا از نقطهای آغاز میشود که رسانههای رسمی، تنها یک چهره از این وطندوستی را به رسمیت میشناسند. وقتی تلویزیون تمام تمرکز خود را معطوف به حضور پرشکوه مردم در خیابان میکند و از کنار رنج خاموش گروه دیگر عبور میکند، احساس «نادیده گرفته شدن» در این اقشار حس میشود.
مشاور دولت یازدهم و دوازدهم معتقد است: حکمرانی هوشمندانه، چیزی جز حکمرانی بر افق معنا نیست. پیوند میان «خِرَد تاریخی» و «کنش معاصر» تعیینکننده است؛ زیرا بدون این پیوند، روایت به سطحینگری تقلیل یافته و از قدرت تمدنی تهی میشود. هشیار باید بود.
ما نیازمند رسانهای هستیم که با هوشمندی، واقعیتهای میدان را به انسجام، خردورزی، اتحاد و مقاومت تبدیل کند و اجازه ندهد دشمن با بزرگنمایی آسیبها، پیروزیهای استراتژیک ما را در ذهن مردم به شکست تبدیل کند. تقویت این نهاد، محافظت از وحدت ملی در برابر تهاجم خارجی است.
تهران در صورتی که پشتیبانی افکار عمومی داخلی و بینالمللی را از دست بدهد و اجازه بدهد که ترامپ با روایتی نادرست، مقصر بودن ایران را به جهان القا کند، آنگاه نمیتواند روی میز مذاکره از طرف مقابل امتیاز بگیرد.
روزنامهنگار و تحلیلگر سیاسی ضمن اشاره به دوقطبی موجود در فضای رسانهای ایران، بر ضرورت شکلگیری یک «روایت سوم» مستند که بازتابدهنده دغدغههای واقعی جامعه باشد، تأکید کرد.
سردار علیمحمد نائینی گفت: این جنگ، جنگ روایتها است. دشمن با روایتسازی مستمر میکوشد امید را در جامعه تضعیف و سرمایه اجتماعی را فرسوده سازد؛ و این تضعیف، خود به کاهش بازدارندگی کشور و در نهایت طمع دشمن برای اقدام نظامی خواهد انجامید. آنچه بنیان اقتدار ما را استوار میسازد، عناصر فرهنگی، معنوی و تدارکی است و دشمن نیز بهخوبی دریافته که باید همین مولفهها را هدف قرار دهد.
«جنگ روایتها» برداشتی سادهانگارانه است که میپندارد با صدای بلندتر و عددهای اغراقآمیزتر میتوان روایت برنده را ساخت. حال آنکه جنگ روایتها، زمانی معنا دارد که سه اصل بنیادین رسانه پاس داشته شود؛ صداقت، انصاف و اعتبار منبع. خدا نیامرزد کسی را که این تخم لق را در دهان سیاستورزان انداخت که میشود با جعل و اغراق، روایت ساخت. یادآور حکایت آن شیرفروشی است که برای سود بیشتر، آب در شیر میریخت. روزی سیل آمد و دار و ندارش را برد. گفتند، این سیل همان آبهایی است که خودت قاطی شیر کرده بودی.
محمدهاشمی، برادر آیتاللههاشمی در قسمتی از اعتراض خود به محتوای فیلم «هاشمی زنده است» میگوید: «من به سازندگان این فیلم که ادعا میکردند دو سه دانشجوی ساده هستند گفتم این فیلم قطعاً بالای چند میلیارد تومان هزینه داشته و باید پرسید که این هزینه از کجا تأمین شده است؟» این سؤالی است که از پاییز سال ۹۲، یعنی زمانی که مستند پر حاشیه «من روحانی هستم» منتشر شد.