۱۳۳۲ مطلب
این یادداشت از فرید زکریا استدلال میکند که پرونده اوکراین در سال ۲۰۲۶ به نقطهای سرنوشتساز رسیده است. فشار دولت ترامپ بر کییف برای پذیرش صلحی زماندار، نهتنها روسیه را بازنمیدارد بلکه به کرملین چراغ سبز میدهد. تضمینهای امنیتی محدود، سرمایهگذاری و بازسازی را ناممکن میکند و تنها آتشبس میآفریند نه صلح پایدار. سرنوشت اوکراین آزمون بازدارندگی، اعتبار ائتلافهای غربی و آینده نظم بینالمللی است.
این گزارش نشان میدهد روند صلح اوکراین بیش از هر چیز به «جنگ روایتها» گره خورده است؛ رقابتی مستقیم برای اثرگذاری بر ذهنیت دونالد ترامپ. روسیه با بزرگنمایی پیشرویها و استفاده از ارتباط نزدیک ولادیمیر پوتین با ترامپ، تلاش می کند کییف را به توافقی زودهنگام وادار کند. در مقابل، ولودیمیر زلنسکی با تأکید بر کندی پیشروی روسیه و وعدههای اقتصادی بازسازی، تلاش دارد روایت مسکو را خنثی کند و مانع تحمیل امتیاز ارضی شود.
این مقاله سال ۲۰۲۵ را سالی «افشاگر» در سیاست بینالملل میداند که ضعفها و شکافهای نظم جهانی را عیان کرد. جنگ اوکراین به فرسایش راهبردی و بنبست سیاسی رسید، بحران فلسطین همچنان بدون چشمانداز حل ریشهای مدیریت شد، و رقابت میان ایالات متحده و چین به محور اصلی تحولات جهانی تبدیل شد. جهان نه تکقطبی ماند و نه به چندقطبی باثبات رسید، بلکه وارد دورهای گذار، پرتنش و بیثبات شد که در آن مدیریت بحران جایگزین راهحلهای قطعی شده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: سفارتهای ما در روسیه و اوکراین و همچنین بخش کنسولی ما در تهران موضوع را دنبال میکنند و به محض رسیدن به نتیجه، هر جا که لازم باشد، اطلاعرسانی خواهد شد.
واشنگتنپست گزارش میدهد دولت ترامپ با پیشنهاد تضمینهای امنیتی شبیه ماده ۵ برای اوکراین، گامی بیسابقه برداشته که پیامدهای پرریسکی دارد. این تعهد میتواند اعتبار آمریکا و ناتو را تضعیف کند، بازدارندگی را زیر سؤال ببرد و در صورت ناکامی، واشنگتن را به جنگ مستقیم با روسیه و حتی تشدید هستهای بکشاند. نویسندگان تأکید میکنند اوکراین به تضمین امنیتی نیاز دارد، اما تعهدات محدود، واقعبینانه و قابلاجرا بسیار امنتر از وعدههای گسترده و پرطمطراق است.
اتحادیه اروپا بهجای استفاده از داراییهای بلوکهشده روسیه، به یک راهحل حداقلی یعنی وام ۹۰ میلیارد یورویی برای تأمین موقت هزینههای دفاع اوکراین روی آورد؛ تصمیمی که محدودیتهای ساختاری، ضعف بازدارندگی و شکنندگی اراده راهبردی اروپا را آشکار میکند. این انتخاب، سیگنال عقبنشینی به روسیه و آمریکا میدهد و نشان میدهد اروپا هنوز قادر نیست بهتنهایی خلأ مالی و سیاسی حمایت از اوکراین را پر کند و همچنان به تصمیمات واشنگتن وابسته است.
این گزارش هشدار میدهد آمریکا در دوره دوم دونالد ترامپ دچار فراموشی راهبردی شده و اهداف واقعی رقبا را نادیده میگیرد. روسیه با جنگ آشکار و پنهان بهدنبال فروپاشی نظم غربی و تضعیف آمریکا است و چین نیز با جاهطلبی جهانی، فشار نظامی و اقتصادی، قصد بازنویسی نظم قدرت را دارد. در مقابل، ترامپ با معاملهمحوری، صلح تحمیلی در اوکراین و اتکا به تجارت، شفافیت رقابتی دوره اول خود را تضعیف کرده و میراث راهبردیاش را در معرض نابودی گذاشته است.
اوکراین در برابر دو راه دشوار قرار دارد: ادامه جنگ فرسایشی یا پذیرش توافقی که ممکن است به از دست رفتن بخشی از دونباس بینجامد. کییف فقط در صورت دریافت تضمینهای امنیتی معتبر، تحمل «کنترل بالفعل» روسیه را ممکن میداند، نه واگذاری حقوقی خاک. طرحهای منطقه غیرنظامی یا آزاد اقتصادی با ابهام اجرایی و بیاعتمادی به روسیه روبهروست. تجربههای تاریخی نشان میدهد بدون تغییر محاسبات سیاسی مسکو، صلحی پایدار شکل نخواهد گرفت.
رئیس جمهور روسیه از شرط کشورش برای راه نینداختن جنگی دیگر سخن گفت.
این گزارش نشان میدهد اتحادیه اروپا در آستانه یک تصمیم سرنوشتساز قرار دارد: استفاده از داراییهای مسدودشده روسیه برای تأمین مالی اوکراین، هم بهعنوان ابزار ادامه جنگ و هم اهرمی برای نفوذ اروپا در مذاکرات صلح. طرح میتواند وزن ژئوپولیتیک اروپا را افزایش دهد، اما تردیدهای بلژیک، نگرانیهای حقوقی و ترس از واکنش سرمایهگذاران، اجماع را شکننده کرده است. شکست این طرح، بهگفته ناظران، شکستی سیاسی و اخلاقی برای اروپا خواهد بود.
