مهمترین علائم کمبود اسید فولیک از زبان پزشکان
کمبود فولات، اگرچه در افراد سالم شایع نیست، میتواند در صورت شدید و طولانیمدت بودن به کمخونی، خستگی، ضعف، سردرد و اختلالات شناختی منجر شود.
فرارو- اگر دائماً احساس خستگی میکنید، سردرد دارید یا متوجه تغییراتی در حافظه خود شدهاید، شاید لازم باشد علت را فراتر از کمخوابی یا استرس جستوجو کنید زیرا به گفته متخصصان کمبود فولات یکی از عوامل احتمالی این علائم است!
به گزارش فرارو به نقل از هافپست، خستگی و سردرد برای بسیاری از افراد به بخشی از زندگی روزمره تبدیل شدهاند؛ اما متخصصان تأکید میکنند این علائم نباید به سادگی نادیده گرفته شوند. بدن گاهی از طریق همین نشانهها اعلام میکند که چیزی در وضعیت طبیعی نیست؛ از کمبود خواب و آب گرفته تا دریافت ناکافی مواد مغذی.
یکی از موادی که ممکن است کمتر مورد توجه قرار گیرد، فولات یا ویتامین ب ۹ است. کمبود این ویتامین در بیشتر افراد نادر است، اما در صورت درمان نشدن میتواند پیامدهایی مانند خستگی، سردرد و حتی مشکلات شناختی ایجاد کند.
کمبود فولات چگونه باعث خستگی میشود؟
به گفته دکتر نادا هندیه، متخصص مغز و اعصاب و مدیر پزشکی مرکز سردرد و میگرن هیون، خستگی شایعترین علامت کمبود فولات است. فولات برای تولید گلبولهای قرمز سالم ضروری است. اگر بدن به اندازه کافی فولات دریافت نکند، ممکن است فرد به کمخونی مبتلا شود.
در این شرایط، خون نمیتواند اکسیژن را با کارایی طبیعی به بافتهای بدن برساند و فرد ممکن است احساس خستگی، ضعف یا تنگی نفس داشته باشد. این فرایند معمولاً بهتدریج اتفاق میافتد. کمبود شدید و طولانی مدت فولات میتواند به نوعی کمخونی موسوم به «کمخونی مگالوبلاستیک» منجر شود.
در چنین شرایطی ممکن است سردرد نیز ظاهر شود؛ بنابراین سردرد در این حالت بیشتر پیامد کمخونی است، نه اینکه مستقیماً از خود کمبود ویتامین ناشی شده باشد. با این حال، متخصصان تأکید میکنند کمبود فولات از علل شایع سردرد یا میگرن نیست و نباید هر سردردی را به کمبود این ماده مغذی نسبت داد.
ارتباط فولات با حافظه
تأثیر احتمالی کمبود فولات تنها به انرژی و علائم جسمی محدود نمیشود. برخی پژوهشها نشان دادهاند که سطح پایین فولات میتواند با افت سریعتر عملکرد شناختی، بهویژه در سالمندان، ارتباط داشته باشد. دکتر شیوانگ جوشی، استادیار نورولوژی در دانشگاه ماساچوست، میگوید بسیاری از افرادی که با کمبود فولات مواجهاند، سطح پایینی از ویتامین ب ۱۲ نیز دارند؛ مادهای که کمبود آن با مشکلات حافظه و افت عملکرد شناختی ارتباط نزدیکی دارد.
البته متخصصان تأکید میکنند مشکلات حافظه دلایل متعددی دارند و کمبود فولات تنها یکی از عوامل احتمالی است. بنابراین اگر فردی دچار فراموشی شده باشد، کمبود این ویتامین لزوماً نخستین علت مورد بررسی نیست، اما میتواند بخشی از مسئله باشد و نباید نادیده گرفته شود.
چه کسانی بیشتر در معرض کمبود فولات هستند؟
خبر خوب این است که کمبود واقعی فولات نادر است؛ زیرا این ماده در طیف گستردهای از مواد غذایی وجود دارد و بسیاری از محصولات غذایی نیز با آن غنی میشوند. سبزیجات، میوهها، مغزها، حبوبات، غذاهای دریایی، تخم مرغ، محصولات لبنی، گوشت، مرغ و غلات از منابع فولات هستند. به همین دلیل، اگر فردی واقعاً با کمبود فولات مواجه باشد، احتمال دارد کمبود مواد مغذی دیگری نیز داشته باشد.
با وجود این، برخی گروهها بیشتر در معرض خطر قرار دارند. یکی از مهمترین آنها افرادی هستند که با سؤمصرف الکل دچار هستند. افرادی که بیماریهایی مانند سلیاک یا بیماری التهابی روده دارند و در جذب مواد مغذی با مشکل مواجهاند نیز ممکن است بیشتر در معرض کمبود فولات باشند. زنان باردار نیز به دلیل نیاز بیشتر بدن به فولات برای ساخت دیانای و تقسیم سلولی، به دریافت این ماده مغذی توجه ویژهای نیاز دارند.
چگونه فولات کافی دریافت کنیم؟
متخصصان توصیه میکنند بزرگسالان غیرباردار روزانه ۴۰۰ میکروگرم «معادل فولات غذایی» دریافت کنند. این واحد به تفاوت میزان جذب فولات موجود در غذاهای طبیعی و شکلهای دیگر این ماده توجه دارد. داشتن یک رژیم غذایی متنوع معمولاً برای تأمین نیاز بدن کافی است.
لوبیا چشم بلبلی، اسفناج پخته و غلات صبحانه غنیشده از جمله منابع مناسب فولات هستند و افزودن روزانه یک ماده غذایی سرشار از فولات میتواند به تأمین نیاز بدن کمک کند.
زنان باردار یا زنانی که قصد بارداری دارند، از مهمترین گروههایی هستند که ممکن است به دریافت مکمل فولات نیاز داشته باشند؛ زیرا فولات در مراحل ابتدایی بارداری و شکلگیری نخاع جنین اهمیت ویژهای دارد. با این حال، پیش از شروع مصرف هر نوع مکمل، بهخصوص در صورت وجود بیماری زمینهای، بهتر است با پزشک مشورت شود.
متخصصان میگویند دریافت فولات از منابع طبیعی غذایی معمولاً نگرانی خاصی از نظر مصرف بیش از حد ایجاد نمیکند؛ اما افرادی که مکملهای حاوی فولات مصرف میکنند نباید بدون نظر پزشک از میزان ۱۰۰۰ میکروگرم در روز فراتر بروند.
اگر فردی بهطور مداوم دچار خستگی، سردرد یا مشکلات حافظه است، بهتر است به جای نسبت دادن خودسرانه این علائم به کمبود فولات، با پزشک مشورت کند. آزمایش خون برای اندازهگیری سطح فولات سرم میتواند مشخص کند که آیا میزان این ماده واقعاً در خون پایین است.
در نهایت، کمبود فولات اگرچه نسبتاً نادر است، اما در صورت وقوع میتواند مجموعهای از علائم ناخوشایند ایجاد کند. تشخیص علت اصلی این علائم، نخستین گام برای درمان درست و بازگشت انرژی و شفافیت ذهنی است.
