اعترافات یک رئیسجمهور: پشت پرده برنج ۵۰۰ تومانی، جهش دلار و ناترازیهای انرژی
مشکلات ناشی از سهگانه جنگ، تحریم و محاصره برای کشور، موضوعی بود که میشد رد پررنگ آن را در بخشهای مختلف مصاحبه پزشکیان جستوجو کرد. رئیسجمهور در این مصاحبه بهصورت تمامقد از آنچه با عنوان تفاهم اسلامآباد شناخته میشود، دفاع و چند بار درباره آن صحبت کرد.
فرارو- گفتوگوی پزشکیان با مجریان صداوسیما به مناسبت هفته دولت، شب گذشته از رادیو و تلویزیون بهصورت همزمان پخش شد.
به گزارش فرارو، این برنامه حدوداً ۸۵ دقیقهای، حاوی برخی اعداد و ارقام، دادههای جدید، تکرار موضوعات گذشته و کنایههایی غیرمستقیم بود. درباره صحبتهای پزشکیان میتوان سه نکته را مدنظر قرار داد.
یک؛ مشکلات واقعی جنگ، تحریم و محاصره
مشکلات ناشی از سهگانه جنگ، تحریم و محاصره برای کشور، موضوعی بود که میشد رد پررنگ آن را در بخشهای مختلف مصاحبه پزشکیان جستوجو کرد:
- ما در جنگ هستیم و ابتدا باید بپذیریم که در شرایط جنگی قرار داریم. اکنون مسیر بسته است و کالا وارد نمیشود. یکی از این کالاها بنزین است. درآمد ما هم کاهش یافته؛ یعنی علاوه بر بنزینی که تولید میکنیم، باید بنزین بخریم. در نتیجه، حتی اگر مسیر باز باشد، باید پول خرید آن را نیز داشته باشیم.
- بین ۲۵ تا ۳۵ درصد کاهش داشتهایم. صادراتمان کم شده، اما واردات بیشتر کاهش پیدا کرده است. میزان کاهش صادرات کمی کمتر از کاهش واردات بوده و واردات بهطور محسوسی کاهش یافته است.
- اکنون مردم به کالا دسترسی دارند، اما آن را گران میخرند. گرانی نیز به این دلیل است که ما کالا را گران وارد میکنیم و گران میخریم. علاوه بر افزایش هزینه واردات، قیمتهای جهانی نیز بهدلیل جنگ افزایش یافته است.
- کنجاله، شکر، گندم و سویا؛ کدامیک از اینها را وارد نمیکنیم؟ برنج را اگر وارد نکنیم، قیمت برنج داخلی که پیش از این قرار بود مثلاً ۱۰۰ تومان باشد، به ۳۰۰ یا ۵۰۰ تومان میرسد. برنج تولید داخل ۵۰۰ تومان شده و ممکن است به ۶۰۰ تومان برسد.
- اکنون وقتی نمیتوانیم کالاهایمان را بفروشیم، ارز وارد کشور نمیشود. اگر در شرایط کاهش عرضه ارز، جلوی تقاضا را نگیریم، تقاضا بالا میماند و عرضه کم میشود. در این وضعیت، نرخ ارز آنقدر افزایش پیدا میکند تا عرضه و تقاضا با یکدیگر تطبیق پیدا کنند. بنابراین، نرخ ارز ممکن است بسیار بالاتر از میزان فعلی برود؛ مگر اینکه تقاضا را کنترل کنیم و از واردات برخی کالاهای غیرضروری جلوگیری شود.
- ما هرچه نفت در اختیار داشتیم، نزدیک به ۹۰ میلیون بشکه را در همان مدت [اجرای تفاهمنامه] کوتاه صادر کردیم. این میزان نفت به این دلیل باقی مانده بود که پیش از آن امکان صادراتش را نداشتیم و جلوی بخشی از آن را نیز در دریا گرفته بودند؛ اما اکنون نمیتوانیم این کار را انجام دهیم.
دو؛ راهی جز تفاهم اسلامآباد نیست
رئیسجمهور در این مصاحبه بهصورت تمامقد از آنچه با عنوان تفاهم اسلامآباد شناخته میشود، دفاع و چند بار درباره آن صحبت کرد. پزشکیان بر این موضوع تأکید داشت که اگر جنگ تمام نشود، امکان برداشتن تحریمها، گشایش اقتصادی و بازسازی وجود ندارد. او بر تعهدات متقابل ایران و آمریکا در بندهای مختلف اشاره و تأکید کرد: «اگر موضوع را صفر و صد در نظر بگیریم، نتیجه نخواهیم گرفت؛ اما اگر در برابر اقداماتی که آنها انجام میدهند، ما نیز اقدام متقابل انجام دهیم، میتوانیم پیش برویم. ممکن است ۱۰۰ درصد به اهدافمان نرسیم.»
پزشکیان بار دیگر تکرار کرد که موضوع خاتمه جنگ، پیش از آنکه تفاهم اسلامآباد مطرح شود، در شورایعالی امنیت ملی با ۱۲ در مقابل یک رأی، از جمله قالیباف و اژهای، به تصویب رسید. پیش از این گفته شده بود که بر اساس دستور رهبر انقلاب، قرار بود اگر سهچهارم شورایعالی امنیت ملی درباره این موضوع به اجماع رسیدند، تصویب شود. در حال حاضر محسن رضایی، دبیر شورایعالی امنیت ملی و یکی از دو نماینده رهبری نیز در اظهارات خود بر لزوم بازگشت آمریکاییها به تعهدات تفاهمنامه اسلامآباد تأکید میکند.
سه؛ کنایه غیرمستقیم به تیم جلیلی و دولت سیزدهم
هرچند تئوری اسب زینشده دولت سیزدهم با گذر زمان کمرنگ شد، اما همچنان در میان بخشی از جریان سیاسی تندرو، رسانهها و فعالان شبکههای اجتماعی طرفدارانی دارد. پزشکیان در بخشی از صحبتهایش، در پاسخ به پرسش مجری صداوسیما درباره بازسازی زیرساختهای آسیبدیده در جنگ، گفت: «اینها سخت است. ببینید، وقتی دولت را تحویل گرفتیم، با مجموعهای از ناترازیها مواجه بودیم و یک ناترازی جدید هم به آنها اضافه شد. در برق، آب، گاز، محیطزیست، بانکها، بیمهها، پول، صندوقها و هر حوزه دیگری که نگاه کنید، ناترازی وجود دارد. همه این بخشها هم بهاصطلاح در لبه پرتگاه بودند.»
او همچنین در قسمت دیگری از مصاحبه، درباره طرحهای روی کاغذ و رفع مشکلات کشور اظهار داشت: «من طرح نمیخواهم؛ تا دلتان بخواهد طرح داریم. من مجری طرح میخواهم؛ کسی را میخواهم که بتواند آن را اجرا کند.»
پزشکیان تأکید کرد: «گاهی برخی از افرادی که سخن میگویند، ادعا میکنند یکروزه مشکل را حل میکنند. میگویند تحریمها اصلاً تأثیری ندارد و مشکل فقط از مدیریت ماست. وقتی پول و درآمد نداریم، وقتی زیرساختها را زده و خراب کردهاند، وقتی باید به کسانی که بیکار شدهاند کمک مالی کنیم و وقتی پیش از آغاز این درگیریها نیز ۱۵۰۰ همت کسری داشتیم، اینها چیست؟ آیا همه این مشکلات فقط ناشی از سوءمدیریت است؟ یعنی مردم تورم را لمس نمیکنند؟
قبلاً اعلام کردهام و اکنون هم اعلام میکنم؛ نمیخواهم کسی فقط طرح به من بدهد. هرکس میتواند مشکلی را حل کند، بیاید و بگوید من میتوانم این مشکل را حل کنم، دستش را میبوسم. حتی اگر به شما بگوید، شما به ما اطلاع دهید؛ ما زمینه کارش را فراهم میکنیم. این دیگر بسیار ساده است.»
رئیسجمهور در بخش دیگری از صحبتهایش نیز مجموعهای از جریان تندروی داخلی را مخاطب قرار داد و گفت: «من معتقدم اگر در داخل کشور هماهنگی و همزبانی وجود داشته باشد و افرادی که دستی در آتش ندارند، تحلیلهایشان را در جیب خودشان بگذارند و از این حرفها نزنند، میتوانیم به صلح نزدیکتر شویم؛ زیرا تمام کسانی که دستی در آتش دارند، بدون استثنا، بر این مبنا به تفاهم رسیدهاند.
عدهای کنار گود نشستهاند و میگویند اینگونه نمیشود و باید آنگونه عمل کرد. خب، وارد میدان شوید تا ببینیم کاری که ادعا میکنید، چگونه شدنی است. کنار گود ایستادن و امرونهیکردن بسیار آسان است.
