فوق تخصص گوارش:
ریفلاکس طولانیمدت میتواند موجب زخم و تنگی مری شود
یک متخصص گوارش گفت: کاهش مصرف آب در تابستان میتواند موجب یبوست شود و بسیاری از اسهالهای این فصل نیز منشأ ویروسی دارند و خودبهخود برطرف میشوند. اسهال خونی تکرارشونده باید از نظر بیماریهای التهابی روده بررسی شود.
منوچهر خوشباطن، فوق تخصص گوارش و کبد بالغین، با تشریح عملکرد بخشهای مختلف دستگاه گوارش، بر اهمیت سلامت دهان و دندان، رعایت اصول تغذیهای، پرهیز از پرخوری، مصرف آب کافی و توجه به علائم هشداردهنده گوارشی تأکید کرد.
وی گفت غذا از دهان وارد بدن میشود و سلامت دندانها و لثهها در آغاز فرآیند هضم اهمیت دارد. پس از عبور غذا از مری، معده وظیفه خرد و همگن کردن مواد غذایی را بر عهده دارد و سپس مواد هضمشده وارد روده باریک میشوند که محل اصلی هضم و جذب مواد غذایی است. روده بزرگ نیز عمدتاً وظیفه جذب آب و شکلگیری مدفوع را بر عهده دارد.
خوشباطن درباره ریفلاکس معده اظهار کرد: ریفلاکس بیماری شایعی است و معمولاً عارضه جدی ایجاد نمیکند، اما اگر برای مدت طولانی، بهویژه بیش از پنج سال، ادامه پیدا کند، ممکن است موجب زخم و تنگی مری شود. مصرف غذاهای پرچرب، حجم زیاد غذا، چای پررنگ، قهوه، شکلات و نوشابه میتواند ریفلاکس را تشدید کند. سیگار و الکل نیز از عوامل تشدیدکننده این مشکل هستند.
این فوق تخصص گوارش و کبد بالغین با اشاره به سلامت معده گفت: غذا حدود پنج ساعت در معده باقی میماند و میتواند بر مخاط معده تأثیر بگذارد. گاستریت یا التهاب معده نیز ممکن است موجب درد سردل شود و عواملی مانند غذاهای تند و میکروب معده در ایجاد آن نقش دارند. وی تأکید کرد که سرطان معده ممکن است بدون سابقه گوارشی مشخص بروز کند.
وی درباره دردهای گوارشی گفت: درد سردل ممکن است ناشی از مشکلات معده باشد و گاهی به پشت تیر بکشد. قسمت فوقانی و راست شکم نیز محل کیسه صفرا و اثناعشر است و بیماریهایی مانند زخم اثناعشر یا مشکلات کیسه صفرا میتوانند در این نواحی درد ایجاد کنند.
خوشباطن درباره سنگ کیسه صفرا اظهار کرد: وجود سنگ در کیسه صفرا همیشه موجب مشکل نمیشود، اما اگر سنگ وارد مجرای صفراوی شود، میتواند کولیک صفراوی و درد شدید ایجاد کند. در صورت تکرار این حملات، ممکن است جراحی کیسه صفرا ضرورت پیدا کند.
وی همچنین درباره پولیپ کیسه صفرا گفت: اگر پولیپ همراه با درد صفراوی یا سنگ باشد، جراحی ضرورت پیدا میکند. پولیپهایی که در حال بزرگ شدن هستند و به حدود یک سانتیمتر میرسند نیز باید با نظر پزشک و از طریق سونوگرافیهای دورهای، معمولاً هر سه تا شش ماه، پیگیری شوند.
این متخصص گوارش با اشاره به مشکلات شایع تابستانی گفت: کاهش آب بدن و مصرف ناکافی مایعات میتواند موجب یبوست شود. از سوی دیگر، بیماریهای عفونی و اسهال نیز در تابستان شایع هستند و بسیاری از موارد اسهال منشأ ویروسی دارند و خودبهخود برطرف میشوند.
خوشباطن تأکید کرد نباید بهصورت خودسرانه از داروهای ضداسهال استفاده کرد، زیرا اسهال یکی از مکانیسمهای دفاعی بدن برای دفع مواد مضر و عوامل بیماریزا است. وی افزود: اسهال خونی کوتاهمدت ممکن است منشأ باکتریایی داشته باشد، اما در صورت تکرار باید از نظر بیماریهای التهابی روده بررسی شود.
وی در ادامه به تأثیر استرس بر دستگاه گوارش اشاره کرد و گفت استرس روحی و روانی میتواند ترشح اسید معده را افزایش داده و علائم گوارشی را تشدید کند.
خوشباطن همچنین بر اهمیت نحوه طبخ غذا تأکید کرد و گفت غذاهای چرب و سرخکردنی برای دستگاه گوارش مناسب نیستند و در صورت سرخ کردن مواد غذایی نیز نباید از حرارت بسیار زیاد استفاده کرد. افرادی که علائم گوارشی دارند نیز بهتر است در مصرف فلفل و ادویههای محرک احتیاط کنند و مصرف نوشیدنیهایی مانند دوغ و سایر مایعات را هنگام غذا کاهش دهند.
