طرح عراق برای دور زدن تنگه هرمز / پروژه ۱۵ میلیارد دلاری بغداد و دمشق
سوریه و عراق هرکدام بهطور جداگانه تفاهمنامههایی را با کنسرسیومی متشکل از شرکت بزرگ آمریکایی «شورون» (Chevron)، شرکت «تیآی کپیتال» (TI Capital) و شرکت قطری «یوسیسی هولدینگ» (UCC Holding) امضا کردهاند تا مطالعات فنی و مالی را برای آمادهسازی این پروژه انجام دهند.
فرارو- به گفته منابع آگاه، تکمیل خط لوله جدید نفت خام میان سوریه و عراق همچنان سالها زمان میبرد.
به گزارش فرارو به نقل از رویترز، منابع آگاه از این پروژه به رویترز گفتند که برنامههای عراق برای صادرات نفت از طریق خط لولهای که از خاک سوریه میگذرد با هدف جلوگیری از اختلالات احتمالی در آینده در تنگه هرمز احتمالاً نیازمند چهار سال عملیات عمرانی و دستکم ۱۵ میلیارد دلار هزینه خواهد بود.
مقامات آمریکایی و مدیران حوزه انرژی، این طرح را که برای انجام مطالعات امکانسنجی آن حمایت اولیهای از سوی کنسرسیومی شامل شرکت «شورون» (Chevron) دریافت شده است بخشی از راهبردی برای کاهش وابستگی این صنعت به آبراهی میدانند که پیشتر به دلیل جنگ ایران تا حد زیادی مسدود شده بود.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، هفته گذشته مدعی شد: «طی دو سال آینده، این تنگه اهمیت خود را از دست خواهد داد و به یک پهنه آبی معمولی بدل خواهد شد.»
در حالی که پیش از آغاز درگیریها، یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهان از طریق تنگه هرمز حمل میشد، بسنت ادعا مرد که «بیش از ۵۰ یا ۷۰ درصد» از این صادرات، بهجای آن، از طریق خطوط لوله زیرزمینی منتقل خواهد شد.
با این حال، دو منبع که مستقیماً در این پروژه مشارکت دارند به رویترز گفتند که اجرای طرح خط لوله عراق-سوریه به دلیل نیاز به زیرساختهای جدید، دو برابرِ این مدت زمان خواهد برد و ممکن است با موانع دیگری نیز روبرو شود. هر دو منبع به دلیل حساسیت موضوع، خواستند نامشان فاش نشود. عراق یکی از کشورهایی بوده است که بیشترین تأثیر را از مسدود شدن تنگه هرمز پذیرفته است.
بر اساس اعلام شرکت دولتی نفت «سومو» (SOMO)، این کشور پیش از جنگ روزانه حدود ۳.۶ میلیون بشکه نفت صادر میکرد که عمدتاً از طریق پایانههای خلیج فارس در نزدیکی بصره انجام میشد، اما در ماه ژوئیه مجموعاً تنها ۳۵.۵ میلیون بشکه نفت از مسیر هرمز صادر کرد.
خط لولهای که منطقه کرکوک در شمال عراق را به بندر بانیاس سوریه در ساحل مدیترانه متصل میکند، از پیش وجود دارد؛ اما این خط لوله بر اثر جنگهای عراق و سوریه بهشدت آسیب دیده و از دهه ۱۹۸۰ تاکنون بهطور منظم مورد استفاده قرار نگرفته است.
هر دو منبع اظهار داشتند که اجرای این طرح مستلزم ایجاد زیرساختهای کاملاً جدید است و نه بازسازی خط لوله موجود، و هزینهای دستکم ۱۵ میلیارد دلار در پی خواهد داشت.
یکی از این منابع گفت با اینکه بخشی از خط لوله جدید قرار است عمدتاً در امتداد همان مسیر کرکوک-بانیاس احداث شود، اما بخشهای سالمِ خط لوله فعلی با مشخصات فنی جدید همخوانی ندارند و غیرقابل استفاده خواهند بود.
منبع دوم اظهار داشت که این پروژه شامل احداث یک سامانه کاملاً جدید و یکپارچه خط لوله نفت خام خواهد بود؛ سامانهای که میادین نفتی جنوب و شمال عراق را به یک مرکز اصلی (هاب) در «حدیثه» واقع در غرب عراق و سپس به «بانیاس» متصل میکند.
ایالات متحده از طرح «بازسازی و نوسازی» این خط لوله استقبال کرده و اعلام نموده است که ظرفیت اولیه انتقال آن به ۲ میلیون بشکه نفت خام در روز خواهد رسید.
این امر به معنای افزایش چشمگیر ظرفیت نسبت به خط لوله قدیمی است که حدود ۳۰۰ هزار بشکه در روز ظرفیت داشت؛ رقمی که کمتر از یکدهم حجم نفتی است که عراق پیش از جنگ ایران صادر میکرد. عراق همچنین صادرات نفت از میادین کرکوک را از طریق خط لوله به بندر «جیحان» ترکیه با ظرفیت هدفگذاریشده حدود ۲۵۰ هزار بشکه در روز، از سر گرفته است.
هر دو منبع اعلام کردند که اجرای پروژه خط لوله عراق-سوریه حدود چهار سال به طول خواهد انجامید؛ هرچند یکی از آنها افزود که این بازه زمانی ممکن است نیازمند در نظر گرفتن مدتزمانی برای پاکسازی زیرساختهای قدیمی و اخذ مجوزهای جدید بهرهبرداری از اراضی از سوی دولت جدید سوریه باشد.
سوریه و عراق هرکدام بهطور جداگانه تفاهمنامههایی را با کنسرسیومی متشکل از شرکت بزرگ آمریکایی «شورون» (Chevron)، شرکت «تیآی کپیتال» (TI Capital) و شرکت قطری «یوسیسی هولدینگ» (UCC Holding) امضا کردهاند تا مطالعات فنی و مالی را برای آمادهسازی این پروژه انجام دهند.
وزارت نفت عراق و شرکت دولتی نفت سوریه به درخواستهای خبرگزاری رویترز برای اظهار نظر درباره این پروژه و همچنین برآوردهای منابع آگاه در خصوص زمانبندی و هزینههای آن، پاسخی ندادند.
شرکتهای «تیآی کپیتال» و «یوسیسی هولدینگ» نیز بلافاصله به درخواستها برای اظهار نظر پاسخ ندادند. شرکت شورون به بیانیه پیشین خود در مورد توافق اولیه اشاره کرد و اظهار داشت که در خصوص جزئیات مربوط به مسائل تجاری، اظهار نظر نمیکند.
ماه گذشته، یکی از مدیران شورون در یک نشست خبری گفت که این پروژه میتواند «مسیر دسترسی دیگری به بازار» از طریق دریای مدیترانه فراهم کند.
این مدیر افزود که هرگونه خط لولهای باید به میادین نفتی جنوبی عراق، یعنی «غرب قرنه ۲» (West Qurna ۲) و «ناصریه» (Nassiriya) نیز متصل شود؛ میادینی که شورون برای ورود به آنها در حال مذاکره است.
به گفته این مدیر، شورون همچنان باید مطالعات فنی را تکمیل کند تا مشخص شود که آیا خط لوله موجود میان عراق و سوریه نیاز به نوسازی، توسعه یا بازسازی کامل دارد یا خیر.
این شرکت هنوز برآوردی از ظرفیت صادراتی آتی این پروژه ارائه نکرده است.
این مدیر اظهار داشت: «معمولاً در مورد چنین خطوط لولهای، ظرفیت کامل (۱۰۰ درصدی) از همان روز نخست در دسترس نیست.»
