ماجرای یک خبر جعلی درباره سردار وحیدی و ساخت بمب اتم
رونن برگمن گفت: سخنان ساختگی احمد وحیدی از حساب کاربری هندی به اسرائیل، سپس به فاکسنیوز و حساب کاربری سفیر آمریکا در سازمان ملل رسید و سپس به هند بازگشت.
فرارو- رونن برگمن، روزنامهنگار و نویسنده اسرائیلی، فاش کرده است که چگونه یک نقلقول ساختگی منتسب به یک مقام ارشد ایرانی، از یک حساب کاربری هندی در شبکههای اجتماعی آغاز شد و پس از عبور از محافل رسانهای و سیاسی اسرائیل و آمریکا، به عنوان مدرکی دال بر تلاش ایران برای دستیابی به سلاح هستهای مطرح گردید.
به گزارش فرارو به نقل از The News Pakistan، برگمن در مطلبی که ۷ اوت در روزنامه اسرائیلی «یدیعوت آحارونوت» منتشر شد، شرح داد که چگونه اظهارات منتسب به احمد وحیدی، از فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، توسط رسانهها، چهرههای سیاسی و مقامات آمریکایی بازتاب گستردهای یافت و سرانجام در قالب گزارشی که به «رسانههای اسرائیل» نسبت داده میشد، به هند بازگشت.
برگمن این ماجرا را در پستی در شبکه اجتماعی «ایکس» (توییتر سابق) اینگونه تشریح کرد: «۵ ساعت در سراسر جهان: چگونه یک خبر جعلی از یک حساب کاربری هندی، در کلام نتانیاهو، سفیر آمریکا و شبکه فاکسنیوز به «حقیقت» تبدیل شد… ماجرا با یک حساب کاربری مشکوک هندی آغاز شد، در شبکه ۱۴ اسرائیل مهر تأیید خورد و توسط یائیر نتانیاهو بازنشر شد؛ سپس به سخنرانی [نخستوزیر اسرائیل، نتانیاهو] در کوه هرتزل راه یافت. سخنان ساختگی احمد وحیدی - مبنی بر اینکه «تا زمانی که اسرائیل و آمریکا سلاح هستهای در اختیار دارند، ایران نیز به تلاش برای دستیابی به آن ادامه خواهد داد» - از آنجا به فاکسنیوز و حساب کاربری سفیر آمریکا در سازمان ملل رسید و سپس به هند بازگشت؛ این بار با مهر تأییدِ آنچه «رسانههای اسرائیل» معرفی میشد. اینگونه بود که سخنانی که هرگز گفته نشده بودند، به «حقیقت» بدل شدند…»
شایل بنافریم، تحلیلگر و منتقد سیاستهای اسرائیل که خود متولد آنجاست، خلاصهای دقیق از گزارش افشاگرانهی برگمن را در شبکه اجتماعی «ایکس» (توییتر سابق) منتشر کرد و توضیح داد که چگونه این ادعا با دستبهدست شدن میان حسابهای کاربری و رسانههای مختلف، اعتبار پیدا کرد.
بنافریم شرح داد که ماجرا از ۵ اوت آغاز شد؛ زمانی که گزارشهایی در سطح جهانی منتشر شد مبنی بر اینکه وحیدی اذعان کرده ایران در حال توسعه سلاحهای هستهای است. بر اساس گزارش برگمن، این ادعا نادرست بود و ریشه آن به یک حساب کاربری متعلق به ملیگرایان هندو در هند بازمیگشت.
طبق این گزارش، شبکه ۱۴ اسرائیل ماهها تلاش کرده بود تا وحیدی را به عنوان «قدرتمندترین مرد ایران» معرفی کند؛ اقدامی که به ایجاد فضایی کمک کرد تا نقلقولی جنجالی و منتسب به او، به عنوان موضع رسمی حکومت ایران تلقی شود.
نخست، یک حساب کاربری هندی نقلقولی منتسب به وحیدی منتشر کرد که در آن سلاحهای هستهای برای ایران «ضروری» خوانده شده بود. این ادعا توجه چندانی جلب نکرد. همان حساب مدتی بعد اظهارنظر دیگری را منتشر کرد - بدون ذکر منبع - که مدعی بود تا زمانی که اسرائیل و آمریکا سلاح هستهای در اختیار دارند، ایران نیز به توسعه این سلاحها ادامه خواهد داد. سپس این ادعا به زبان انگلیسی توسط حساب کاربری «موساد کامنتری» (Mossad Commentary) منتشر شد؛ حسابی که به گفته بنافریم، هیچ ارتباطی با سازمان واقعی موساد ندارد. پس از آن، شبکه ۱۴ این ادعا را به عنوان نخستین اعتراف صریح یک مقام ایرانی مبنی بر ساخت بمب هستهای توسط ایران، گزارش کرد.
یائیر نتانیاهو متعاقباً به بازنشر و دامن زدن به این ادعا پرداخت و سایر حسابهای کاربری اسرائیلی نیز همین رویه را در پیش گرفتند. دو ساعت بعد، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در سخنرانی رسمی خود در «کوه هرتصل» به این اظهارنظرِ ادعایی استناد کرد. سپس این ادعا به ایالات متحده نیز راه یافت.
مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، آن را در شبکههای اجتماعی به اشتراک گذاشت و نوشت که ایران «سرانجام به چیزی اعتراف میکند که سالها آشکار بود»؛ هرچند او بعداً این پست را حذف کرد. پس از آن، مارک لوین نیز این مطلب را به اشتراک گذاشت و فاکسنیوز آن را به عنوان یک واقعیت گزارش کرد، از جمله در قالب تیترهای خبری روی صفحه تلویزیون.
سپس این ادعا وارد یک زنجیره دایرهای از انتساب شد: کانال ۱۴ به فاکس نیوز و نتانیاهو استناد کرد، در حالی که موساد کامنتری به کانال ۱۴ استناد کرد. وزارت امور خارجه اسرائیل متعاقباً اظهارات نتانیاهو را برای مخاطبان فارسی زبان منتشر کرد، در حالی که خبرگزاری هندی ANI این داستان را در هند گزارش داد و آن را به «رسانههای اسرائیلی» نسبت داد.
بن-افرایم این ماجرا را «ماشین روغنکاریشدهی اطلاعات نادرست» توصیف کرد و استدلال کرد که هدف آن ایجاد روایتی نادرست درباره ایران است که میتواند مذاکرات را تضعیف کند و به درگیری مجدد منجر شود. این پرونده همچنین با جنجالهای قبلی مربوط به بیلد و جوئیش کرونیکل مقایسه شده است، که در آن از مطالب مورد مناقشه یا ساختگی در گزارشهای مربوط به جنگ غزه و مذاکرات گروگانگیری استفاده شده است.
