دکتر بهنام ملکی در گفتگو با فرارو:
اقتصاد ایران باید سالمسازی شود/ باید اصلاحات اساسی انجام شود
فراو- رییس دیوان محاسبات دوباره خبر از تخلف رییس جمهوری داده است این در حالی است که رکود تورمی، کسری بودجه، ابهام در چگونگی مخارج دولت و افزایش تورم به کلیدواژههای هر بحثی در اقتصاد ایران تبدیل شده است.
وزیر اقتصاد قریب به یکسال پس از اجرای طرح هدفمندی یارانهها خبر می دهد که اقتصاد ایران بر اثر تغذیه نامناسب اضافه وزن گرفته است و کمرش درد می کند و باید رژیم بگیرد.
دکتر بهنام ملکی در گفتگو با فرارو، در خصوص وضعیت اقتصاد ایران گفت: «اقتصاد ایران باید سالمسازی شود. من معتقدم که هر تصمیم درست، بهینه و خردمندانه اقتصادی، باید فارغ از ملاحظات سیاسی و انتخاباتی اتخاذ گردد.»
بهنام ملکی ادامه داد: « این طبیعی است که هدفمندسازی یارانهها یک سری تبعات مثبت مانند کاهش قاچاق و اصلاح الگوی مصرف داشته اما در حوزه تولید با ناملایماتی همراه بوده است، اما این امکان وجود دارد که با باز توزیع مجدد درآمدها و حمایت هدفمند توسعه، تهدیدات حذف یا کاهش یافته و فرصتها توسعه یابد.»
وی افزود: «اگر دولت بیاید و وامهایی مشروط و مناسب برای اصلاح تکنولوژی در اختیار صنعتگران قرار داده و با تاکید بر بخشهای نوین و پیشتاز و از صنایعی که مواد اولیهشان دچار افزایش قیمت شده است، حمایت کند؛ میتواند از این دوره عبور کند. همچنین ما باید به سمت ساختارهای خودکار در اقتصاد ایران برویم و خودمان را با توجه به اینکه عضو ناظر سازمان جهانی تجارت هستیم با آن هماهنگ نماییم، در غیر این صورت در آینده با مشکلات بیشتری روبرو خواهیم بود.»
ملکی با بیان اینکه باید به گونهای عمل شود که با ورود به بازی جهانی بازنده نشویم، گفت: « طبق مقررات W.T.O حمایت ها به سه گروه سبز، زرد و قرمزتقسیم میشود و خیلی از حمایتهای تجاری را باید حذف کنیم و یا جهتش را تغییر بدهیم. باید اصلاحات اساسی انجام شود و اگر انجام نشود اقتصاد در مشکلات پیچیدهتری گرفتار خواهد شد.»
این استاد اقتصاد دانشگاه ادامه داد: «از طرف دیگر باید اقتصاد ایران مورد فسادزدایی واقع شود. اگر فعالیتهای اقتصادی شفافسازی شده و رانتهای پیدا و پنهانی که وجود دارد حذف شود، بسیاری از مشکلات حل خواهد شد. بر درآمدهای اتفاقی تصویب شده وحتما به هرگونه فعالیت اقتصاد رانتی مالیات تعلق بگیرد بطوریکه اشخاص این قدر رانتجویی نکنند. این رانتها باعث میشود که سیاستگزاری ها نقش بر اب شده منابع منحرف گردند و اهدافی که برایشان پیشبینی شده است محقق نشود.»
وی افزود: «از طرف دیگر اصلاح نرخ ارز هم مهم است، هزینه تولید داخل بالا رفته و به گونه نرخ ارز باید اصلاح شود که به نفع واردات نباشد. گفته میشود که راههای زیادی برای سوءاستفاده وجود دارد، برخی مقداری کالا را به صورت رسمی وارد میکنند سند مدرک داشته باشند و بقیه را به قاچاقچیها میدهند تا وارد کنند. روشن شدن استراتژی تولیدی کشور هم میتواند ساختار این بیماری اقتصادی را درمان کند.»
ملکی تصریح کرد: «باید کفه به نفع تولید و صادرات مدرن برگردد و نه تولید و صادرات سنتی و نفتی. اگر صادرات ایران به این سمت برود مشکلاتش حل میشود. اما متاسفانه این روند در اقتصاد ایران چندان شفاف و روشن نیست و حرکت به سمت تولید و صادرات پیشتاز و مدرن از شتاب لازم برخوردار نمیباشد و ما همچنان در بخش مبتدی، سنتی و نفتی در حال حرکت هستیم.»
وی در خصوص لزوم وجود شفافیت در اقتصاد ایران، گفت: «باید اقداماتی وجود داشته باشد که هرگونه درآمد و هزینهای شفافسازی شود و به اطلاع عموم برسد. با توجه به اینکه ما اکنون در عصر انقلاب ارتباطات هستیم، این شفافسازی تنها سود داشته و هیچ هزینهای را برای اقتصاد ایران نخواهند داشت.»
ملکی در پایان درباره علت اصلی رکود تورمی که در اقتصاد ایران حاکم شده است، گفت: «اول باید استراتژی کلی درست باشد، ما باید استراتژی مناسبی برای تولید و ارز داشته باشیم. مشکل اصلی ما این است که در ساختارهای استراتژیک و کلان مشکل داریم و اجماع لازم را نداریم. ما باید بتوانیم یک استراتژی کلان مبتنی بر نظریه بومی داشته باشیم. چون ما در مبانی تئوریکمان مشکل داریم در حوزه اجرایی هم سیاستهای باثباتی نداریم. این درحالی است که سیاستهای ما باید به سمت بهبود پیش رود.»