ادعای پولیتیکو درباره اعمال تعرفه بر کشتیها در تنگه هرمز
یک رسانه آمریکایی مدعی شد: مالکان کشتیها در ازای پرداخت هزینه، از خدمات عبور سریع و احتمالاً اسکورت نظامی توسط نیروی دریایی آمریکا بهرهمند خواهند شد.
فرارو- همزمان با ادامه مذاکرات صلح میان ایالات متحده و ایران، دولت دونالد ترامپ در حال بررسی مجموعهای از گزینهها برای ازسرگیری تردد نفتکشها از تنگه هرمز است؛ آبراهی راهبردی که پس از ماهها درگیری و حملات متقابل، بخش عمدهای از ترافیک دریایی آن متوقف شده است.
به گزارش فرارو به نقل از پولیتیکو، سه منبع آگاه از روند مذاکرات به رسانهها گفتهاند که یکی از طرحهای مورد بررسی، ایجاد یک «گذرگاه ویژه» برای کشتیها از طریق تنگه هرمز است؛ طرحی که بر اساس آن مالکان کشتیها در ازای پرداخت هزینه، از خدمات عبور سریع و احتمالاً اسکورت نظامی توسط نیروی دریایی آمریکا بهرهمند خواهند شد.
به گفته این منابع، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، و سوزی وایلز، رئیس دفتر کاخ سفید، از تیمهای مسئول خواستهاند راهکارهایی برای متقاعد کردن شرکتهای کشتیرانی به بازگشت به هرمز ارائه کنند؛ اقدامی که در شرایط ادامه مذاکرات میان واشنگتن و تهران برای تثبیت صلح، از اهمیت اقتصادی و سیاسی بالایی برخوردار است.
یکی از افراد مطلع از این رایزنیها که به دلیل محرمانه بودن مذاکرات نخواست نامش فاش شود، گفت: «رئیسجمهور و سوزی به آنها دستور صریح میدهند که چیزی را کشف کنند. به جز موارد استثنای محدود، هر ترانزیت [از طریق هرمز] طرحهای بیمه را نقض میکند. بنابراین چه کاری میتوان انجام داد تا بیمهگران دوباره شروع به بیمه کردن کنند؟»
به گفته منابع آگاه، تاکنون تمرکز اصلی مذاکرات بر یافتن راههایی برای متقاعد کردن شرکتهای بیمه جهت ارائه پوشش بیمهای برای کشتیهایی بوده که قصد عبور از این آبراه حساس را دارند؛ مسیری که طی ماههای گذشته هدف حملات متعدد قرار گرفته است.
هرمز؛ گلوگاهی که به پارکینگ کشتیها تبدیل شد
براساس دادههای شرکت تحلیل بازار کالا «کپلر»، در حال حاضر نزدیک به ۵۰۰ کشتی، از جمله حدود ۲۲۰ نفتکش، در خلیج فارس و در ورودی تنگه هرمز متوقف شدهاند. هرچند ایران و آمریکا یادداشت تفاهمی برای ادامه مذاکرات و حل اختلافات امضا کردهاند، اما نگرانی از فروپاشی آتشبس شکننده همچنان مانع بازگشت عادی ترافیک دریایی شده است.
تیلور راجرز، سخنگوی کاخ سفید، در واکنش به گزارشها درباره طرحهای در دست بررسی گفت: «به لطف یادداشت تفاهم بزرگی که توسط رئیسجمهور ترامپ امضا شد، تنگه هرمز کاملاً باز خواهد شد.»
او افزود: «دولت ترامپ انتظار دارد جریان آزاد انرژی در مدت کوتاهی به سطح عادی قبل از شروع عملیات خشم حماسی بازگردد. هر چیزی که بیشتر به منابع ناشناس نسبت داده شود، باید گمانهزنی بیاساس تلقی شود.»
حملات ایران به کشتیها در واکنش به عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل، عملاً تنگه هرمز را به منطقهای پرریسک برای کشتیرانی بینالمللی تبدیل کرد. پیش از آغاز جنگ، حدود ۲۰ درصد نفت جهان از این گذرگاه عبور میکرد.
اختلال در صادرات نفت و افزایش هزینههای حملونقل موجب رشد قیمت سوخت شد و فشار سیاسی قابل توجهی را بر کاخ سفید و جمهوریخواهان در آستانه انتخابات کنگره وارد کرد.
«کارت عبور VIP» برای نفتکشها
اگرچه ترامپ شخصاً طی هفتههای اخیر تلاش کرده شرکتهای کشتیرانی را به بازگشت به هرمز ترغیب کند و حتی اعلام کرده بود که «باز شدن رایگان تنگه هرمز را کاملاً مجاز میداند»، اما استقبال صنعت حملونقل دریایی از این درخواست محدود بوده است.
یکی از منابع آگاه از مذاکرات گفت: دولت آمریکا در گفتوگو با فعالان صنعت، ایده ایجاد یک مسیر ویژه برای عبور نفتکشها را مطرح کرده است.
به گفته این منبع: «صحبتهایی در مورد تسریع عبور با اسکورت با پرداخت پول به ایالات متحده وجود دارد - مانند قرار دادن کارت عبور VIP برای کشتی شما. مفهوم این است که ممکن است برای تسریع ترخیص، شاید با اسکورت نظامی، هزینهای دریافت شود.»
فشار بر اروپا برای مشارکت بیشتر در خلیج فارس
یک مقام سابق دولت آمریکا نیز که نخواست نامش فاش شود، گفت: بخشی از این بحثها با هدف تشویق متحدان اروپایی به ایفای نقش امنیتی گستردهتر در خلیج فارس مطرح شده است.
او توضیح داد: «تماماً در جهت ایجاد فضایی برای فرانسه، بریتانیا و دیگران است تا به خلیج فارس بروند، مسئولیت ایمنی و امنیت دریایی را بر عهده بگیرند و یک بازدارندگی اضافی برای ایرانیان ایجاد کنند تا سعی کنند از توافق خارج شوند و از هرمز به عنوان یک باجگیری طولانیمدت استفاده کنند.»
وی افزود: «اگر به محاصره برگردید، اگر توافق از بین برود، اگر مجبور به بازگشت به اقدام نظامی شوید، نیروی دریایی اروپا نیز اکنون آنجاست.»
این مباحث همزمان با نشست سران گروه هفت در فرانسه مطرح شده؛ نشستی که امنیت انرژی و ثبات خاورمیانه از محورهای اصلی آن است.
ترامپ: چرا عوارض را ما نگیریم؟
دونالد ترامپ پیشتر در ماه آوریل نیز ایده دریافت عوارض از کشتیهای عبوری از هرمز را مطرح کرده بود.
او در گفتوگو با خبرنگاران اظهار داشت: «در مورد اخذ عوارض توسط ما چطور؟ من ترجیح میدهم این کار را انجام دهم تا اینکه اجازه دهم آنها عوارض بگیرند. چرا نباید این کار را بکنیم؟ ما برندهایم. ما برنده شدیم.»
گزینه دیگر؛ اجبار شرکتهای بیمه
در کنار طرح اسکورت نظامی، گزینه دیگری نیز در دولت آمریکا مورد بررسی قرار دارد؛ استفاده از «قانون تولید دفاعی» برای ملزم کردن شرکتهای بیمه آمریکایی به ارائه پوشش بیمهای برای کشتیهای عبوری از تنگه هرمز.
یکی از مدیران صنعت انرژی که در جریان این مذاکرات قرار دارد، گفت این گزینه نسبت به سایر پیشنهادها جدیتر دنبال میشود.
دولت ترامپ پیشتر در ماه مارس برنامهای برای ارائه ۲۰ میلیارد دلار «بیمه سیاسی» به مالکان کشتیها راهاندازی کرده بود، اما استقبال از آن محدود بود؛ زیرا بسیاری از شرکتهای کشتیرانی حاضر نبودند داراییهای خود را در مسیری قرار دهند که طی ماههای گذشته بارها هدف حملات موشکی، پهپادی و دریایی قرار گرفته است.