محدوديتي براي اكران فيلم كيارستمي نيست
هفتاد فيلم مخاطب خاص در دست بررسي است. واقعيت ماجرا را بخواهيد برخي از اين فيلمها اساسا قابليت اكران ندارند و بهتر است اين فيلم در شبكه نمايش خانگي توزيع شود. حتي برخي از اين آثار مناسب پخش در تلويزيون هستند اما از اين هفتاد فيلم حدود بيست فيلم قابليت اكران در سالنهاي سينما را دارند و ما در نظر داريم حدود ده تاي آنها را همين امسال اكران كنيم
با اكران فيلمهاي «بدرود بغداد»، ساخته مهدي نادري(كه سال گذشته به عنوان نماينده ايران به اسكار هم معرفي شده بود) و «گلوگاه شيطان» ساخته حميد بهمني، چراغ اكران مخاطب خاص بار ديگر روشن شد. سالهاست كه طرح اكران مخاطب خاص در سينماي ايران مطرح شده و هر چند وقت يكبار فيلمهايي در اين حوزه اكران ميشوند اما هنوز مسئولان آييننامه قطعي براي اين طرح ابلاغ نكردهاند. محمد درمنش، فارغالتحصيل كارشناسي ارشد فيلمبرداري سينما و كارگردان فيلمهاي «دوشيزه»، «هيام» و «آژانس ازدواج» است كه فيلمسازي را از دهه 80 شروع كرده و اين روزها مسئوليت طرح اكران مخاطب خاص را برعهده دارد و ايدههاي خاصي هم درباره بهتر شدن اكران اين فيلمها ميدهد.
درمنش پيش از اين درباره اكران دانشجويي فيلمهاي مخاطب خاص در برنامه «هفت» سخن گفته بود. دوره جديد طرح مخاطب خاص با سرگروهي سينما آزادي آغاز شده و قرار است در ابتدا چهار سانس 15، 16، 22 و 23 در دو سالن آزادی در اختیار این فیلمها قرار بگیرد و تا یک ماه و نیم دیگر و پایان اکران فیلمهای گروه آزاد در سینما آزادی، یک سالن کامل به اکران فیلمهای مخاطب خاص اختصاص پیدا کند. پردیس سینمایی ملت نیز یک سالن را به نمایش اين فيلمها اختصاص خواهد داد. با محمد درمنش درباره شرايط اكران فيلمهايي كه اين روزها در گروه مخاطب خاص اكران شدهاند و ايدههايي كه درباره اين طرح دارد، گفتوگو كردهايم.
آقاي درمنش شما جزو كارگردانهايي بوديد كه تعدادي از آثارتان در همين جريان اكرانهاي چرخشي از بين رفتند و به نوعي فيلم سوزي در مورد آنها رخ داد. سابقه اكران فيلمهاي مخاطب خاص در كشور ما به امروز و ديروز باز نميگردد و همواره سينماي ايران با اين نوع از اكران دست به گريبان بوده كه متاسفانه در اغلب اوقات اينگونه طرحها با شكست روبهرو شدهاند و پس از مدتي پرونده آنها بسته شده. حالا طرحي به سرپرستي شما اين روزها در سينماي ايران اجرا ميشود و قرار است تعدادي فيلم فرهنگي در اين طرح اكران شوند. شما چه راهكاري را براي به وجود نيامدن چنين مشكلاتي در نظر گرفتهايد؟
در مورد اكران فيلمهاي مخاطب خاص بايد دو نكته را در نظر بگيريد: اول بحث مضموني اينگونه فيلمهاست. واقعيت ماجرا اين است كه تعدادي از اين فيلمها عام شمول نيستند و اگر شما بخواهيد همين فيلمهاي غيرعام شمول را براي مخاطب عام اكران كنيد ممكن است عامه مردم بازخورد مثبتي به آن نشان ندهند. پس بايد چارهاي انديشيد تا هم فيلم مورد نظر اكران شود و هم مخاطب واقعي خود را پيدا كند. من اينگونه فيلمها را در گروه مخاطب خاص تعريف كردم اما بايد
اين را هم در نظر بگيريد كه اگر اكران اينگونه فيلمها به صورت عرضي باشد و همزمان 20 الي 30 سالن به اينگونه آثار اختصاص داده شود و در عوض دو هفته روي پرده بماند ممكن است همين مخاطبان محدود كه به آنها اشاره كردم فرصت تماشاي اين فيلم را از دست بدهند.
به خصوص كه مخاطبان اين طيف از فيلمها تحصيلكرده و طبقات ويژه جامعه هستند و اين دوستان يك مقداري براي وقت خود برنامهريزي دارند. پس ما فكر كرديم اين فيلمها براي اينگونه مخاطبان بايد به شيوه ديگري اكران شود كه ما آن را نوعي ديگر از اكران نامگذاري كرديم. تلاش ما بر اين است كه در فاز اول اين تجربه اين نكته را به همگان ثابت كنيم كه اگر يك فيلم خوب را در شرايط مناسب اكران كنيم مطمئن باشيد آن فيلم اندازه ظرفيت خود مخاطب خواهد داشت و در اين دو هفتهاي كه از اكران دو فيلم فرهنگي ميگذرد، شاهد حضور پر شور مخاطبان آن فيلمها در سالنهاي سينما هستيم. در نهايت هم اميدوارم اين نوع اكرانها با همكاري مسئولان فرهنگي، فيلمسازان و مردم به يك ثمره مناسب برسد و در سال آينده ما بتوانيم با پشتوانه بهتري اينگونه آثار را اكران كنيم.
راستش بهنظرم يك تناقضي در صحبتهاي شما وجود دارد. شما به اكران طولي و بلند مدت در گروه مخاطب خاص معتقد هستيد اما خبرهاي دقيقي در دست داريم مبني بر اينكه قرار است فيلم «گلچهره» ساخته آقاي موساييان از 23 آذر جايگزين فيلم «بدرود بغداد» مهدي نادري شود كه اين فيلم از سه آذر اكران شده. يعني مدت زمان اكران اين فيلم حدود بيست روز است.
ما در همان خبري كه در اختيار خبرگزاريها قرار داده بوديم اين را هم ذكر كرديم كه سينماهاي نمايش دهنده فيلمها تغيير ميكنند. ببينيد يك سينما اگر در شماليترين نقطه تهران باشد خب قاعدتا آمدن مخاطبانش از جنوب شهر كار بسيار مشكلي است در نتيجه ما هر چند وقت يكبار سالنهاي اين فيلمها را تغيير ميدهيم اما اكران همچنان پا برجاست و به كار خود ادامه ميدهد. در حال حاضر ما 5 سالن سينما در تهران در اختيار داريم كه سعي ما بر اين است كه اين عدد را به 8 سالن برسانيم كه اگر مثلا فيلمي با 5 سالن شروع كرد در هفته دوم و سوم با سه يا چهار سالن بتواند كار خود را ادامه دهد.
يكي از اتفاقات دردناكي كه در مورد اكران اينگونه فيلمها اتفاق افتاده و شامل حال فيلم مهدي نادري هم شده نداشتن تيزر تبليغاتي و بيلبورد شهري است. با توجه به اينكه تعداد اين سالنها محدود است آيا بهتر نبود خبر رساني بهتري را مبناي كار خود قرار ميداديد تا مخاطبان از اكران اين فيلمها به خوبي با خبر شوند؟
با توجه به اينكه قرار است ما فيلمها را به مدت يك ماه اكران كنيم و همانطور كه ميدانيد در هفته اول چند جلسه اكران با حضور عوامل و منتقدان در سالنهاي مختلف برگزار كرديم. فكر ميكنم فضاي ژورناليستي هفته اول به خوبي كار كرد. تبليغاتي و اطلاع رساني دارد ولي به محض اينكه اين تب و تاب بخواهد فروكش كند ما بايد وارد فاز تبليغاتي فيلمها در سطح شهر و تلويزيون شويم كه بايد عنوان كنم پيشبينيهاي آن صورت گرفته و قرار است بعد از دهه اول محرم اين طرح هم به اجرا گذاشته شود.
يكي از حاشيههاي اكران مخاطب خاص، آن ايده تورهاي گردشگري بود كه شما پيشنهاد داده بوديد. طرحي كه به واسطه آن مخاطبان به قيد قرعه قرار بود عيد نوروز امسال به همراه بازيگران اين فيلمها به شهر كيش سفر كنند. اين ايده چقدر اجرايي شد؟
ما وقتي با شركتهاي اسپانسر وارد مذاكره شديم آنها اعلام كردند كه حاضر هستند يك تور صد نفري از بينندگان اين فيلمها و تعدادي از بازيگرانشان را عيد نوروز به شهر كيش اعزام كنند. در همين زمان برخي از دوستان به ما پيشنهاد دادند كه از اين طرح صرفنظر كنيم چون كمي فضاي زرد و تجاري دارد و با شانيت اين فيلمها سازگار نيست و ما براي اينكه از هر گونه حاشيه جلوگيري كرده باشيم ديگر اين طرح را ادامه نداديم ولي واقعيت ماجرا ما تمام امكانات را براي اجراي اين طرح آماده كرده بوديم.
الان شما براي تشويق مخاطبان برنامه ديگري را جايگزين كرديد؟
الان دو برنامه را به مرحله عمل رسانديم. اول: در نظر داريم تمام امكانات و مواردي كه در تبليغات فيلمهاي تجاري مورد استفاده قرار ميگيرد را براي اكران گروه مخاطب خاص در نظر بگيريم. دوم: استفاده مناسب از فضاهاي مجازي است. همانطور كه ميدانيد خيلي از افرادي كه به جلسات افتتاحيه و نقد و بررسي دعوت ميشوند از همين فضاهاي مجازي در مورد مراسم آگاهي پيدا كردهاند. ضمن اينكه ما الان سايتي را طراحي كرديم كه مخاطبان با عضويت در آن عضو باشگاه ما ميشوند و هنگام برگزاري جلسات نقد و افتتاحيه ما از طريق ايميل به اين دوستان خبر ميدهيم كه قرار است چنين مراسمي صورت بگيرد.
حمايت معاونت سينمايي از اين طرح چگونه بوده؟ آيا همكاري هاي مناسبي صورت ميگيرد؟
اساسا همت اصلي اين كار از طرف معاونت سينمايي كشور صورت ميگيرد و با پشتيباني كامل اداره نظارت و ارزشيابي اين فيلمها اكران ميشوند.
شما با حضور در برنامه «هفت» عنوان كرديد كه تمام ارگانهاي سينمايي و غير سينمايي با شما براي اكران هر چه بهتر اين فيلمها همكاري ميكنند به جز حوزه هنري. حالا سوال اينجاست كه چرا حوزه هنري كه خود چند فيلم فرهنگي مخاطب خاص در نوبت اكران دارد دست به اين همكاري نميزند؟
خوشبختانه اين مسئله هم حل شد. متاسفانه يك سوءتفاهمي اين بين بود كه با گفتوگو و جلسه به پايان رسيد. به طوري كه بايد عنوان كنم يكي از مجموعههايي كه در اين ماجرا با ما همكاري ميكند حوزه هنري است و الان برخي از فيلمهاي توليدي خود را در اختيار گروه مخاطب خاص قرار دادهاند و حتي قول مساعد دادهاند كه تعدادي از سينماهاي در اختيار خود را تا آنجايي كه امكان دارد در اختيار ما قرار دهند. خوشبختانه تنها جايي كه نگران بوديم نكند ناهماهنگي در اين بين صورت بگيرد همين حوزه هنري بود كه خدا را شكر مشكل حل شد.
آقاي درمنش الان حدودا چند فيلم براي اكران در اين طرح ثبت نام كردند؟
حدود 70 فيلم.
و قرار است تا پايان سال اكران شوند؟
نه. 70 فيلم مخاطب خاص در دست بررسي است . واقعيت ماجرا را بخواهيد برخي از اين فيلمها اساسا قابليت اكران ندارند و بهتر است اين فيلم در شبكه نمايش خانگي توزيع شود. حتي برخي از اين آثار مناسب پخش در تلويزيون هستند اما از اين هفتاد فيلم حدود بيست فيلم قابليت اكران در سالنهاي سينما را دارند و ما در نظر داريم حدود 10 تاي آنها را همين امسال اكران كنيم. فيلمسازان بايد اين مسئله را بپذيرند كه قرار نيست هر فيلمي كه توليد ميشود اكران هم شود اما بايد براي فيلمهاي فاخر، ارزشمند و خوب امكان اكران را فراهم كرد.
من نام سه فيلم را دوست دارم در اين مصاحبه بيان كنم و خيلي دوست دارم شفاف و صريح از شما علت اكران نشدن اين سه فيلم را جويا شوم. سه فيلمي كه چند بار تاريخ اكران آنها مشخص شد اما هر بار بنا به دلايل نامعلومي اكران نشدند: شيرين ( عباس كيارستمي)؟
اتفاقا پخش كننده اين فيلم چند روز پيش با من تماس گرفت و طرح موضوع كرد و من هم گفتم به محض اينكه عقد قرار داد بين ما صورت بگيرد ما فيلم را در گروه مخاطب خاص اكران ميكنيم و هيچ محدوديتي براي اكران آن فيلم نيست و بايد پخشكننده فيلم «شيرين» قدم در اين راه بگذارند.
البته قرار بود فيلم اواسط آبان ماه اكران شود.
خب اين را بايد از پخشكننده فيلم جويا شويد چون من چنين قولي را نداده بودم و طبيعتا در مورد ديالوگهاي خودم صحبت ميكنم. اما اين را هم دوست دارم عنوان كنم كه نه فيلم «شيرين» و نه هيچ يك از آثار آقاي كيارستمي هيچ مانعي براي اكران ندارند.
هفت پرده ( فرزاد موتمن)؟
اين فيلم هم براي اكران هيچ مشكلي ندارد اگر تهيهكننده فرم ثبت نام را پر كند ما آن را در گروه مخاطب خاص اكران خواهيم كرد.
يكسري صحبتهايي مبني بر توقيف اين فيلم به گوش ميرسيد، درست است؟
من از اين نكته بي خبر هستم. اين را هم توجه داشته باشيد كه تقسيم بندي بين كارها صورت گرفته وظايفي كه بر عهده بخش نظارت و ارزشيابي است من نميتوانم در آنها وارد شوم. چون اين بحث صدور پروانه نمايش است اما ميدان ما ميدان اكران فيلمهاست و طبيعتا فيلمهايي كه پروانه نمايش دارند امكان اكران پيدا ميكنند. تا آنجايي كه بنده به ياد دارم فيلم «هفت پرده» آقاي موتمن داراي پروانه نمايش است.
اشكان، انگشتر متبرك و چند داستان ديگر ( شهرام مكري)؟
اتفاقا اين فيلم را خودم ديدم و با تهيه كننده فيلم صحبت هم كردم. پيشنهاد ما به ايشان اين بود كه فيلم را در نوبت دوم اكران در گروه مخاطب خاص اكران كنيم چون فيلم يك اثر به شدت تجربي است و ممكن است كمي براي مخاطب عامتر ما غيرمنتظره باشد. ضمن اينكه خودم به شدت از فيلم دفاع ميكنم و فكر ميكنم فيلم آقاي مكري اثر آبرومند و شريفي است.
به عنوان سوال آخر مي خواستم از سرنوشت اين نوع اكران در شهرستانها هم بپرسم. آيا اين فيلمها در شهرستانها هم اكران ميشود؟
استارت اينگونه اكرانها در برخي از شهرستانها خورده شده و ما با تعدادي از سالنها وارد گفتوگو شدهايم. مانند تهران. يكسري ويژگيها هم براي اين سالها در نظر داريم. مثل خوب بودن كيفيت سالن نمايش و اگر به يك اتفاق نظر برسيم ميتوانيم فيلمها را همزمان با تهران در شهرستانها هم اكران كنيم.