دوئل سكهاي بازار و دولت
ديروز قيمت هر اونس طلا، با 24 دلار كاهش قيمت به يك هزار و 720 دلار رسيد. اين درحالي است كه در آخرين روز كاري قيمت طلا و سكه در بازار داخلي با كاهشي اندك مواجه شد.
قيمت فروش هر سكه بهارآزادي طرح جديد در بازار آزاد روز يكشنبه با كاهش 5 هزار توماني نسبت به روز شنبه به 609 هزار تومان رسيد كه بدينترتيب اختلاف قيمت آن با هر سكه فروخته شده در شعب منتخب بانك ملي با قيمت 527 هزار تومان به 82 هزار تومان رسيد كه 15.5 درصد بالاتر است.
در اين ميان تنها با وجود گذشت بيش از يك هفته از گفتههاي بهمني مبني بر كاهش هشتاد توماني قيمت سكه، اين افت قيمت تاحدودي در قيمت بانكي به چشم خورد. بهنظر ميرسد، نبود محل مناسبي براي سرمايهگذاري در كشور و نرخ سود بانكي پايينتر از نرخ تورم موجب شده است، نقدينگيهاي سرگردان به سمت بازارهايي همانند سكه و ارز، سرازير شوند. در اين ميان انحصار بانك مركزي در بازار ارز و سكه به دفعات اين بانك را در مظان اتهام جمعآوري نقدينگي از بازار قرار داده چرا كه تاكنون گفتههاي مسئولان اين بانك مبني بر متعادل كردن بازار راه به جايي نبرده است. همچنين افزايش قيمت دلار نيز مزيد بر علت شد تا قيمت سكه در بازار داخلي همچنان به رشد قيمت خود ادامه دهد. قيمت دلار بهرغم دستور شوراي پول و اعتبار به بانك مركزي، مبني بر تك نرخي شدن آن همچنان تمايلي به پايين آمدن از خود نشان نداده است و بانك مركزي به رغم وعدههايش مبني بر اجراي دستور بانك مركزي، همچنان درخصوص تمايلش مبني بر آنكه اين قيمت دلار بايد در چه نرخي، تك شود، خودداري ميكند.
حبابي كه بزرگتر شد
هفته گذشته، محمود بهمني رئيسكل بانك مركزي از حباب 70 تا 80 توماني سكه و از تركاندن آن ظرف چند روز سخن گفت. همپاي اين موضوع قيمت سكه در شعب بانكي بهشدت كاهش يافت. در دو روز اول اين كاهش قيمت بر قيمت بازار نيز تاثيرگذار بود اما به نظر ميرسد اين راهكار
از تقاضاي مردم براي خريد سكه نكاست. گستردهشدن تقاضاها، بازگشت قيمت را در بازار آزاد بههمراه داشت با اين تفاوت كه اين بار افزايش شكاف ميان قيمتهاي سكه بانكي و سكه آزاد بر انگيزه مردم افزود.
محاسبه قيمتي بر اساس فرمول {31.1÷ (قیمت اونس جهانی طلا × نرخ دلار آزاد) ]× 916 ،×وزن سکه}+ حق ضرب حدود 5 هزار توماني، نشان ميدهد كه قيمت انواع سكه با توجه به وزنهاي سکه بهار آزادی معادل 8.133 گرم، نیم بهار آزادی معادل 4.06 گرم و ربع سکه ربع بهار آزادی با وزن 2.03 گرم و با توجه به قيمت ديروز دلار در بازار آزاد يعني يك هزار و 361 تومان به ترتيب 565 هزار، 285 هزار و 145 هزار تومان خواهند شد. همچنين با احتساب ماليات بر ارزشافزوده چهار درصدي قيمت اين سكهها بهترتيب به 587 هزار و 600، 296 هزار و 400 و 150 هزار و 800 تومان خواهند رسيد. به نظر ميرسد با قيمت دلار آزاد قيمت نيم سكه بهار آزادي و ربع سكه بهارآزادي طبيعي است اما قيمت سكه تمام بهار آزادي طرح جديد حتي با محاسبه نرخ دلار آزاد نيز 22 هزار تومان در بازار گرانتر است. ذكر اين نكته ضروري به نظر ميرسد كه هرچند قيمت سكه در شعب بانكي بسيار ارزانتر از بازار است اما با محاسبه قيمت هر دلار به نرخ فروش رسمي بانك مركزي يعني يك هزار و 89 تومان،قيمت هر سكه تمام بانك مركزي، براي بانك به 455 هزار تومان و با محاسبه ماليات بر ارزشافزوده به 473 هزار و 200 تومان
خواهد رسيد. بنابراين هنوز هم در نرخ 527 هزار توماني اين بانك سودي معادل 54 هزار تومان نهفته است.
صفهايي كه طويلتر شدهاند
گزارشات ميداني خبرنگار تهرانامروز حاكي از صفهاي بسيار طولاني در مقابل شعب عرضهكننده سكه در بانك ملي است كه گاه و بيگاه با دعوا ميان متقاضيان سكه روبهرو ميشود.
گفتني است برخي شعب بانك ملي عرضهكننده سكه در مركز شهر از چند ماه پيش تا كنون از ليست اين شعب حذف شدهاند كه از آن جمله ميتوان به شعبه سعدي و حافظ اشاره كرد. يكي از كارمندان اين شعب به خبرنگار تهرانامروز گفت: صفهاي طولاني ايجاد شده جلوي در بانك بعضا موجب ازدحام در خيابان ميشد، برخي مشكلات عرضه سكه در شعبه نيز باعث شد تا برخي شعب مركزي از ليست شعب توزيعكننده سكه خارج شوند چرا كه به هر حال برخي فسادها نيز در برخي شعب بانكي در اين خصوص به چشم ميخورد. وي ادامهداد: البته شعب مركزي، شعب بزرگ بانك ملي محسوب ميشوند و مقدار زيادي از صف داخل بانك تشكيل ميشد در حالي كه در حال حاضر بسياري از شعب عرضهكننده كوچك هستند و صفها در خيابان تشكيل ميشود. وي ادامه داد: البته با زياد شدن اختلاف قيمت سكه در بانك و بازار آزاد، خريد سكه توسط صرافيها از مردم بهشدت كاهش مييابد و با اختلاف قيمت كمتري، سكه از مردم خريداري ميشود.
وي ادامه داد: محاسبه اختلاف قيمت مابين دوسكه ضرب در پنج آن باعث ميشود كه مردن انگيزه زيادي براي ايستادن در صفهاي طولاني داشته باشند. چرا كه با تفاضل 82 هزار تومان و خريد 5 سكه از بانك، سود محاسبه شده براي فرد خريدار تنها طي يك روز 410 هزار تومان است. البته از آنجا كه صرافان با اين تفاوت قيمت، سكه را نميخرند اين سود كاهش مييابد اما به هر حال سود قابل ملاحظهاي براي خريدار محسوب ميشود.
چرا كه اگر صراف حتي با 30 تومان بالاي قيمت نيز، سكهها را از عرضهكنندگان خريداري كند براي آنها سودي حداقل 150 هزار توماني بههمراه خواهد داشت. اما نحوه توزيع سكه در شعب عرضهكننده نيز تفاوت ميكند. يكي از خريدارن در اين خصوص به تهرنامروز گفت: از صبح زود در صف ايستادهايم تا شايد به ما نيز سكه برسد.
برخي شعب در همان ابتداي روز تعداد مشخصي كارت ملي دريافت كرده و سپس اعلام ميكنند ديگر سكهاي براي عرضه ندارند. وي همچنين از باند بازي و فاميلبازي در صفهاي نيز سخن ميگويد كه گاهي به دعوا ميان افراد ميانجامد. همچنين او تصريح كرد: برخي صرافيها نيز اقدام به استخدام زورگير كردهاند تا خود بتوانند از شعب بانك ملي اقدام به خريد سكه كنند اين درحالي است كه هر روز و هر روز سكههاي عرضهشده در بانكها كمتر ميشود. از او در مورد ميزان وقتش براي ايستادن در اين صفهاي طولاني ميپرسم، در جواب ميگويد: من شغل خاصي ندارم و ميتوانم تمام وقتم را به اين كار اختصاص دهم. با اين اوصاف بهنظر ميرسد، خريد و فروش و دلالي سكه و دلار در اين روزها به شغلي هرچند كاذب اما پرمنفعت براي برخي مبدل شده است تا براي خود درآمدي داشته باشند.
اما برخي شنيدههاي خبرنگار تهرانامروز از علاقه مردم براي خريد شمش طلا از شعب بانك كارگشايي خبر ميدهد. برخي از مردم، اين نوع خريد را نيز در بازار كنوني طلا بسيار پرسود ارزيابي ميكردند. اما بانك مركزي كه تا كنون از دو نوبته كردن حراجهاي بانك كارگشايي خودداري كرده بود در اطلاعيهاي از دونوبته شدن حراجها از امروز 16 آذرماه و همچنين فروش شمش طلا در اين حراج خبر داده است. همچنين به گزارش ايسنا، محمود بهمني رئيسكل بانك مركزي در آبانماه سال 88 اعلام كرده بود كه ذخاير طلاي بانك مركزي بسيار مناسب و با همين ذخاير، پنج ميليون سكه براي شرايط خاص ضرب شده است. از آن موقع تاكنون سكه در چند مقطع دچار بحران شده و تقاضا براي آن به شدت بالا رفتهو بانك مركزي را مجبور به خرج كردن اين سكهها در چند مقطع كرده است.
فقط در يك مورد، سيدمحمود احمدي دبيركل بانك مركزي گفته است از ابتداي سال جاري تا اواسط شهريورماه 1.7 ميليون قطعه سكه از سوي بانك مركزي به بازار عرضه شده است و با احتساب سكهها عرضه شده بانك مركزي در يك سال و نيم قبل از سال 90 به نظر ميرسد، ذخاير پنج ميليوني سكه رو به پايان است، مگر آنكه بانك مركزي اقدام به ضرب سكههاي جديد كند كه هنوز خبري در اين باره اعلام نشده است.