گاردین: چگونه «استاد معامله» اسیر شاهکار نظامی تهران شد؟
دونالد ترامپ که همواره خود را چهرهای بیبدیل در توافقهای تجاری و سیاسی معرفی کرده، اکنون در بنبست جنگی خودساخته با ایران گرفتار شده است؛ جنگی که روند مذاکرات صلح را بارها مختل کرده و میتواند شانس جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای کنگره را بهشدت به خطر بیندازد.
تهران نهتنها در برابر حملات گسترده تابآوری بالایی از خود نشان داده، بلکه توانسته ظرفیت بازدارندگی خود را تا حد زیادی حفظ کند. در مقابل، ترامپ ناچار شده مسائل بنیادینی همچون برنامه غنیسازی اورانیوم، توان موشکی بالستیک و حمایت ایران از شبکههای منطقهای از جمله حماس، حزبالله لبنان و حوثیهای یمن را به مراحل بعدی مذاکرات موکول کند.
به گزارش جماران، روزنامه گاردین در گزارشی تحلیلی با بررسی پیامدهای جنگ ۳۹ روزه آمریکا و اسرائیل علیه ایران نوشت که دونالد ترامپ، رئیسجمهوری که خود را «استاد معامله» میداند، اکنون در مخمصه جنگی گرفتار شده که نهتنها دستاورد روشنی برای واشنگتن نداشته، بلکه اهرمهای تازهای در اختیار تهران قرار داده است.
کابوس معاملهگر بزرگ
دونالد ترامپ که همواره خود را چهرهای بیبدیل در توافقهای تجاری و سیاسی معرفی کرده، اکنون در بنبست جنگی خودساخته با ایران گرفتار شده است؛ جنگی که روند مذاکرات صلح را بارها مختل کرده و میتواند شانس جمهوریخواهان در انتخابات میاندورهای کنگره را بهشدت به خطر بیندازد.
ترامپ حتی با لغو برخی برنامههای شخصی و عدم حضور در مراسم عروسی پسر ارشدش در باهاما، تلاش کرد نشست کابینه در کمپ دیوید را به صحنه اعلام یک توافق بزرگ دیپلماتیک تبدیل کند، اما ناتوانی در دستیابی به خروجی ملموس، این نشست را بار دیگر به کاخ سفید بازگرداند.
گاردین مینویسد ترامپ از مواجهه با توافقی که او را در افکار عمومی ضعیف جلوه دهد هراس دارد؛ بهویژه آنکه هرگونه توافق جدید با تهران، از نگاه منتقدان، بهمراتب ضعیفتر از برجام سال ۲۰۱۵ خواهد بود؛ توافقی که خود او در سال ۲۰۱۸ بهصورت یکجانبه از آن خارج شد.
بر اساس منطق معاملهگری ترامپ، ضعیف و درمانده ظاهر شدن در یک توافق، به رقیب پیام آسیبپذیری میدهد. اما به نوشته این گزارش، واشنگتن دقیقاً به همین نقطه رسیده است؛ جایی که تهران اکنون اهرمهای بیشتری برای فشار در اختیار دارد.
اهرمهای قدرتمند تهران
تهاجم نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه با هدف صریح تضعیف و سرنگونی حاکمیت ایران آغاز شد و در همان ساعات اولیه، به ترور آیتالله علی خامنهای و شماری از فرماندهان ارشد منجر شد.
ترامپ با تصور یک پیروزی سریع و برقآسا، مشابه آنچه در پرونده نیکولاس مادورو در ونزوئلا رخ داده بود، وارد این کارزار شد؛ اما مقاومت سخت ساختار قدرت در ایران، محاسبات کاخ سفید را برهم زد.
به روایت این گزارش، ایران در پاسخ، پایگاههای آمریکا و زیرساختهای نفتی در کویت، عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی را با موشک و پهپاد هدف قرار داد و دامنه بحران را از میدان نظامی به بازار جهانی انرژی کشاند.
اما مهمترین سلاح راهبردی تهران، انسداد کامل تنگه هرمز بود؛ گذرگاهی که حدود یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند. این اقدام، بهای بنزین در آمریکا را ۵۰ درصد افزایش داد و خطر رکود جهانی را دوباره زنده کرد.
به نوشته گاردین، ادامه این محاصره ششهفتهای در نهایت ترامپ و بنیامین نتانیاهو را وادار کرد تا در ۸ آوریل با آتشبس موافقت کنند.
بر اساس پیشنویس توافق کنونی، تمرکز اصلی مذاکرات نه بر پرونده هستهای، بلکه بر بازگشایی تنگه هرمز، رفع محاصره بنادر ایران و آزادسازی ۱۲ میلیارد دلار از داراییهای بلوکهشده تهران قرار دارد؛ موضوعی که از نگاه گاردین، نشاندهنده واگذاری امتیازات مهم به ایران است.
سقوط استراتژیک واشنگتن
گاردین در بخش دیگری از گزارش خود به ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا اشاره میکند و مینویسد گزارش محرمانه و تحلیلی سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، سیا، نشان میدهد ایران پس از شش هفته بمباران سنگین، همچنان حدود ۷۰ درصد از توان موشکی و ۷۵ درصد از پرتابگرهای متحرک خود را حفظ کرده است.
این ارزیابی، از نگاه گاردین، نشان میدهد تهران نهتنها در برابر حملات گسترده تابآوری بالایی از خود نشان داده، بلکه توانسته ظرفیت بازدارندگی خود را تا حد زیادی حفظ کند.
در مقابل، ترامپ ناچار شده مسائل بنیادینی همچون برنامه غنیسازی اورانیوم، توان موشکی بالستیک و حمایت ایران از شبکههای منطقهای از جمله حماس، حزبالله لبنان و حوثیهای یمن را به مراحل بعدی مذاکرات موکول کند.
به نوشته این روزنامه، این الگو عملاً یادآور مدل ناکام آتشبس غزه است؛ توافقی که مسائل اصلی را حل نمیکند، بلکه آنها را به آیندهای نامعلوم منتقل میسازد.
اگرچه ترامپ مدعی است برای رسیدن به توافق عجلهای ندارد و تنها به دنبال یک معامله کامل و بینقص است، اما گاردین تأکید میکند که دکترین تغییر رژیم عملاً شکست خورده و تهران اکنون در موقعیتی قرار دارد که میتواند شروط خود را با قدرت بیشتری مطرح کند.
به بیان این گزارش، «استاد معامله» با آغاز جنگی بیسرانجام، نهتنها به هدف اصلی خود نرسید، بلکه اهرمهای راهبردی و اقتصادی تازهای در اختیار ایران قرار داد؛ اهرمهایی که اکنون تهران میتواند از آنها برای گرفتن امتیازات بیشتر از واشنگتن استفاده کند.
