شکاف در کاخ سفید بر سر ادامه جنگ با ایران
آیا کاخ سفید بر سر ادامه جنگ با ایران دچار شکاف شده است؟
بر اساس این گزارش، دونالد ترامپ پس از سفر به چین، بدون دستاورد جدی برای پایان جنگ با ایران بازگشته و اکنون میان دیپلماسی و حملات بیشتر مردد است. بسته ماندن تنگه هرمز، افزایش قیمت نفت و بنزین، فشار تورمی و نگرانی جمهوریخواهان از پیامدهای انتخاباتی، فوریت خروج از بحران را بیشتر کرده است. با وجود تأکید ترامپ بر جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای، اختلاف در دولت آمریکا و پافشاری تهران بر شروط خود، مسیر توافق را دشوار کرده است.
فرارو– آلاینا ترین، خبرنگار کاخ سفید در شبکه سیانان
به گزارش فرارو به نقل از شبکه سی.ان.ان، در حالی که دونالد ترامپ بیش از پیش از تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ با ایران سرخورده میشد، مقامهای دولت او با دقت چشم به سفر رئیسجمهور به چین دوخته بودند؛ کشوری که روابط نزدیکی با تهران دارد و از نگاه واشنگتن میتوانست شاید مسیر یک گشایش مهم را هموار کند.
اما ترامپ روز جمعه به آمریکا بازگشت، بیآنکه ظاهراً پیشرفت قابلتوجهی برای گزارش دادن داشته باشد. رئیسجمهور آمریکا در گفتوگو با خبرنگاران، در مسیر بازگشت به واشنگتن، مدعی شد شی جینپینگ، رهبر چین گفته است مایل است تنگه هرمز دوباره باز شود و با این دیدگاه موافق است که ایران نباید سلاح هستهای تولید کند. با این حال، این مواضع چیز تازهای نبود؛ چین پیشتر نیز همین دیدگاهها را اعلام کرده بود.
کاخ سفید در دو راهی فشار نظامی و مذاکره با تهران
دونالد ترامپ در مصاحبهای با برت بایر از شبکه فاکسنیوز که قرار بود روز جمعه پخش شود، درباره همتای چینی خود گفت: «او دوست دارد این جنگ پایان یابد. دوست دارد کمک کند. اگر بخواهد کمک کند، عالی است. اما ما به کمک نیاز نداریم.» چند مقام دولت گفتهاند که پیش از تعیین مسیر بعدی در قبال ایران، میخواستند ببینند گفتوگوهای ترامپ و شی جینپینگ چگونه پیش میرود. اما اکنون رئیسجمهور آمریکا باید تصمیم بگیرد که آیا انجام حملات بیشتر علیه ایران، بهترین گزینه او برای پایان دادن به درگیریای است که بسیار فراتر از شش هفتهای که در ابتدا پیشبینی کرده بود، ادامه یافته است؛ جنگی که قیمت بنزین را بالا برده و از محبوبیت اقتصادی او کاسته است. ترامپ صبح جمعه در پستی در شبکه تروث سوشال نوشت که کارزار نظامیاش علیه ایران «ادامه خواهد داشت!»
به گفته منابع آگاه از گفتوگوها، در داخل دولت درباره مسیر ادامه کار اختلافنظرهایی وجود دارد. برخی، از جمله مقامهایی در پنتاگون، از رویکردی تهاجمیتر دفاع کردهاند؛ رویکردی که حملات هدفمند را در بر میگیرد و حامیان آن امیدوارند با افزایش فشار بر ایران، تهران را به پذیرش مصالحه وادار کنند. با این حال، گروهی دیگر همچنان بر ضرورت تمرکز بر دیپلماسی تأکید دارند. خود ترامپ نیز در هفتههای اخیر بیشتر به همین مسیر متمایل بوده است؛ با این امید که ترکیبی از مذاکرات مستقیم و فشار اقتصادی بتواند ایران را به پذیرش توافق سوق دهد.
اما تهران از زمانی که ترامپ در ماه آوریل آتشبس را اعلام کرد، تغییر چندانی در شروط خود برای توافق ایجاد نکرده است. ترامپ روز جمعه، در هواپیمای ایر فورس وان، درباره تازهترین پیشنهاد ایران به خبرنگاران گفت: «خب، نگاهش کردم و اگر از جمله اولش خوشم نیاید، همانجا میاندازمش دور.»
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، اوایل این هفته با لحنی مطمئن در برابر خبرنگاران ظاهر شد و گفت: «امروز صبح زمان قابلتوجهی را تلفنی با جرد کوشنر و استیو ویتکاف و شماری از دوستانمان در جهان عرب، صحبت کردم.» ونس در ادامه گفت: «ببینید، فکر میکنم ما در حال پیشرفت هستیم. پرسش اساسی این است: آیا آنقدر پیشرفت میکنیم که خط قرمز رئیسجمهور را برآورده کنیم؟» او تاکید کرد: «رئیسجمهور فعلاً ما را در مسیر دیپلماتیک قرار داده و تمرکز من هم روی همین است.»
بنبست ترامپ میان فشار ایران و نگرانیهای انتخاباتی
اما با توجه به اینکه ایران هیچ نشانهای از آمادگی برای عقبنشینی از مواضع سختگیرانه خود نشان نمیدهد، بیتابی ترامپ بیش از پیش افزایش یافته است. به گفته منابع، دو موضوع بهطور خاص رئیسجمهور آمریکا را آزرده کرده است: ادامه بسته ماندن تنگه هرمز؛ عاملی که قیمت نفت و بنزین را بهشدت بالا برده و برداشت او از وجود شکافهایی در رهبری ایران؛ شکافهایی که از نگاه واشنگتن، روند مذاکرات را پیچیدهتر کردهاند.
پاسخ تازه ایران به پیشنهاد آمریکا و لحن تهران در روزهای اخیر، بسیاری از مقامهای آمریکایی را به این پرسش رسانده است که آیا ایران واقعاً به دستیابی به توافقی جدی متعهد است یا نه. آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، در اظهاراتی در مصاحبه با سیانان گفت: «رئیسجمهور ترامپ همه گزینهها را در اختیار دارد. با این حال، ترجیح او همیشه دیپلماسی است. ایالات متحده حداکثر اهرم فشار را بر این نظام دارد و رئیسجمهور فقط توافقی را خواهد پذیرفت که از امنیت ملی کشور ما محافظت کند.»
ایوو دالدر، سفیر پیشین آمریکا در ناتو، در توصیف وضعیت ترامپ گفت: «او لافزنی را امتحان کرده، جواب نداده است. مذاکره را امتحان کرده، آن هم جواب نداده است. حالا تلاش میکند راهی پیدا کند تا از این بنبست بیرون بیاید.» در حلقه نزدیکان ترامپ نیز، با نزدیک شدن زمان انتخابات میاندورهای، فوریت برای یافتن راهی جهت خروج از این درگیری افزایش یافته است. جنگ، فشار قابلتوجهی بر میزان محبوبیت رئیسجمهور وارد کرده است؛ زیرا رأیدهندگان پیامدهای اقتصادی آن را در زندگی روزمره خود احساس میکنند و جمهوریخواهان نگراناند که در ماه نوامبر هزینه سیاسی آن را بپردازند.
میانگین قیمت بنزین در آمریکا از ۴.۵۰ دلار برای هر گالن عبور کرده و با ادامه کنترل ایران بر تنگه هرمز احتمالاً باز هم افزایش خواهد یافت. تورم نیز با شتابی نگرانکننده رو به افزایش است و در ماه آوریل، برای نخستین بار در سه سال گذشته، از رشد دستمزدهای آمریکاییها پیشی گرفته است. هرچند بازار سهام در سطح کلان تا حد زیادی توانسته دستاوردهای خود را حفظ کند، اما رهبران شرکتها در پشت پرده با فشار بیشتری از ترامپ و مشاورانش میخواهند برای پایان دادن به این بحران راهحلی پیدا کنند. یکی از مشاوران ترامپ که اخیراً با مدیران والاستریت گفتوگو کرده، گفت: «آنها فقط میخواهند جنگ تمام شود.» او پیام کلی آنان را چنین خلاصه کرد: «فقط زودتر تمامش کنید.»
دونالد ترامپ بارها تلاش کرده است تأثیر داخلی جنگ را کماهمیت جلوه دهد و تأکید کرده که انتظار داشته اوضاع بسیار بدتر از وضعیت فعلی باشد. او اوایل این هفته نیز نگرانیهای اقتصادی را نادیده گرفت و سپس بر همان موضع پافشاری کرد. وقتی از رئیسجمهور آمریکا پرسیده شد نگرانیهای اقتصادی شهروندان این کشور تا چه اندازه در تلاش او برای دستیابی به توافق صلح نقش دارد، به خبرنگاران گفت: «من به وضعیت مالی آمریکاییها فکر نمیکنم. به هیچکس فکر نمیکنم. فقط به یک چیز فکر میکنم: ما نباید اجازه دهیم ایران سلاح هستهای داشته باشد. همین. این تنها چیزی است که به من انگیزه میدهد.»
وقتی در مصاحبه با برت بایر از شبکه فاکسنیوز، درباره همین اظهارنظر از ترامپ پرسیده شد، او گفت: «این جمله کاملاً درست است. دوباره هم آن را میگویم.» با این حال، ترامپ و تیمش بهخوبی میدانند که در چه موقعیت شکنندهای قرار گرفتهاند؛ موقعیتی که آنان را ناچار میکند میان جستوجوی پیروزی در ایران و جدول زمانی سیاسیای که بهسرعت کوتاهتر میشود، توازن برقرار کنند. یکی از مشاوران ترامپ با اذعان به همین نگرانی گفت: «وقتی در خیابان رانندگی میکنم و بنزین ۵ دلاری میبینم، واقعاً وحشت میکنم.» او تاکید کرد: «آنها در صدد هستند راهی پیدا کنند، اما این وضعیت خیلی بیشتر از این ادامه نخواهد یافت. به هر شکل ممکن، تنگه را باز خواهند کرد؛ آنها ناچارند آن را باز کنند.»
