فرش قرمز شی در آستانه سفر ترامپ: تحریم های آمریکا غیرقابل اجرا می شود
برخی ممکن است استدلال کنند که اقدام اخیر پکن، اقدام کوچکی است و چهار پالایشگاه از پنج پالایشگاه نامبرده، کوچک و بیاهمیت هستند. اما این اقدامی بسیار جدی و مهم است.
استقبال چین از ترامپ با از کار انداختن کارت های برنده آمریکا درباره تحریم های یکجانبه علیه ایران، صورت می گیرد.
استیو هانکه" استاد برجسته اقتصاد در آمریکا و "جفری ونگ" جامعه شناس سیاسی و تاریخی متخصص در سیاست های چین و روابط آن با آمریکا با تایوان، در مقاله ای مشترک در "فورچون" اقدام اخیر وزارت بازرگانی دولت "شی جین پینگ" در ممنوع اعلام کردن اجرای تحریم های یکجانبه آمریکا علیه ایران، را نوعی تغییر موازنه بازی و خوشامدگویی شی به ترامپ در آستانه سفر 9 روز دیگر ترامپ به پکن دانسته است.
در این مقاله آمده است: چین برای ترامپ یک فرش خوشامدگویی آماده کرده و قوانین مربوط به تحریمهای یکجانبه ایالات متحده را از نو نوشت.
رئیس جمهور ترامپ در 14 و 15 مه در پکن با "شی جین پینگ" همتای چینی خود دیدار خواهد کرد. در آستانه این دیدار، شی جین پینگ همه کارتهای بالا را در دست دارد و او این را میداند. چین اطمینان حاصل کرده که ترامپ نیز این را میداند.
در 2 مه، (3 روز پیش) وزارت بازرگانی چین (MOFCOM) اطلاعیه شماره 21 را منتشر کرد. زبان عملیاتی این اطلاعیه بر اساس 3 نکته منفی واضح است که نحوه برخورد طرفهای چینی با تحریمهای ایالات متحده را تعیین میکند: "نباید آنها را به رسمیت بشناسد"، "نباید آنها را اجرا کند" و "نباید از آنها پیروی کند."
در این اطلاعیه به هر شهروند، شرکت و سازمان چینی دستور داده شده است که این 3 ممنوعیت را در مورد دستور اجرایی 13902 ترامپ در 10 ژانویه 2020 و دستور اجرایی 13846 او در 6 آگوست 2018 اعمال کند، که هر فرد یا شرکتی را که با ایران تجارت کند، تحریم میکند.
وزارت خزانهداری ایالات متحده در 24 آوریل امسال با استناد به این دستورات، پنج پالایشگاه چینی - شرکت پتروشیمی هنگلی (دالیان) و چهار تولیدکننده کوچکتر در شاندونگ و هبی - را به دلیل خرید نفت خام ایران تحریم کرد. با اطلاعیه شماره 21، پکن اعلام کرد که این تحریمها در خاک چین غیرقابل اجرا هستند.
دو نکته قابل توجه است: کاری که چین انجام داد و زمان انجام آن.
انتخاب ابزار اولین چیزی است که باید درک شود - و بیسابقه است. وزارت بازرگانی چین در 9 ژانویه 2021، قوانین مقابله با اعمال فراسرزمینی ناموجه قوانین خارجی را منتشر کرد. بیش از پنج سال، این قوانین بلااستفاده بودند. با اطلاعیه شماره 21، پکن برای اولین بار به این قوانین استناد کرده تا پروندهای را مطرح کند و عملا یک قانون مدتها مسکوت را از نو مطرح کند. اکنون که این قانون فعال شده است، بعید است که این ممنوعیت یک ابزار یکبار مصرف باقی بماند.
برخی ممکن است استدلال کنند که اقدام اخیر پکن، اقدام کوچکی است و چهار پالایشگاه از پنج پالایشگاه نامبرده، کوچک و بیاهمیت هستند. اما این اقدامی بسیار جدی و مهم است.
تا آخر هفته گذشته، قوانین پکن مانند ببر کاغذی بودند. با صدور اطلاعیه شماره 21، این وضعیت تغییر کرد. این دستور، برای اولین بار، حق اقدام خصوصی را فعال میکند. پیامدهای آن بسیار گسترده است.
مکانیسم این اقدام به این صورت است: اگر یک بانک، تاجر، بیمهگر یا کشتیرانی آمریکایی یا خارجی، برای رعایت تحریمهای ایالات متحده، یکی از پنج پالایشگاه نامبرده را قطع کند، پالایشگاه میتواند در دادگاه چین درخواست خسارت کند.
جنبه دوم حمله متقابل پکن، زمانبندی آن است. این اعلامیه فوری و مقدمهای آگاهانه برای اجلاس پکن بین شی و ترامپ بود. چینیها دقیقا میدانند چه کارت های بازی را در دست دارند - و دقیقا ترامپ فاقد چه کارت های بازی است. اطلاعیه شماره 21 "مقدمهای" برای ورود ترامپ به پکن است. پیام به هیات آمریکایی غیرقابل انکار است: قوانین در حال بازنویسی هستند و این بازنویسی در پکن انجام میشود.
پیامدهای این امر فراتر از پکن است. چین رهبری سازمان "بریکس" را بر عهده دارد و بریکس از الگوی پکن پیروی خواهد کرد. برای دههها، واشنگتن معماری تحریمهای خود را بر این فرض بنا کرده بود که هیچ طرف مقابل اصلی با یک اقدام متقابل مقابله به مثل نخواهد کرد. این فرض در دوم ماه مه منقضی شد.
ما مدتهاست استدلال کردهایم که تحریمها کارتهایی هستند که بازندهها بازی میکنند. سابقه تاریخی بدون ابهام است: تحریمها به ندرت به اهداف مطلوب خود میرسند و اغلب منجر به حمله متقابل میشوند. اطلاعیه شماره 21 وزارت بازرگانی چین دقیقا همین است.
این "فرش خوشامدگویی" پکن برای ترامپ است - و اولین ضربه آن، آخرین ضربه آن نخواهد بود.