چرا بازگشت نفتکشهای خالی ایران به تنگه هرمز مهم است؟
شرایط تولید، ذخیرهسازی و انتقال نفت با توجه به وضعیت تحریمها و پیچیدگیهای فروش نفت، باید از سوی ایران مدیریت شود. اخیراً تانکر ترکرز گزارش داد که ایران ۱۹ نفتکش خالی و آماده بارگیری در منطقه دارد اما نفتکش بازنشسته و تحت تحریم ناشا را هم فعال کرده است.
فرارو- ادامه بحران در تنگه هرمز، توجهها را به موضوع ظرفیت ذخیرهسازی نفت تولیدی ایران نیز جلب کرده. ترامپ چند روز قبل در یکی از اظهاراتش به نزدیک شدن زمان تکمیل ظرفیت مخازن ایران اشاره و از عبارت منفجر شدن آنها استفاده کرد. عبارتی که البته دقیق نیست و بیشتر استعاری به نظر میرسید. موضوع ظرفیت ذخیرهسازی نفت در این صنعت یک موضوع جدی محسوب میشود. چرا که جریان تولید نفت و انتقال آن نمیتواند متوقف شود و در صورت اجبار به بستن چاهها، از لحاظ فنی مشکلاتی جدی برای استخراج دوباره به وجود خواهد آمد.
به گزارش فرارو، امروز بلومبرگ در گزارشی مدعی شد که ایران میزان تولید خود را ۷۰ درصد کاهش داده است. با توجه به درگیر بودن جمهوری اسلامی با تحریمهای سنگین نفتی طی سالهای گذشته، ایران شرایط خاصی برای انتقال و فروش نفت دارد. با توجه به محاصره دریایی ایران و آنچه در تنگه هرمز میگذرد، این روزها در اخبار و تحلیل عبارت «نفتکشهای خالی» شنیده میشود.
اخیراً یکی از نمایندگان عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس نیز به این موضوع اشاره کرد که امکانات ذخیرهسازی ایران صرفاً مربوط به مخازن ساحلی و نفتکشها نیست و تمهیداتی برای این موضوع نیز در نظر گرفته شده است.
ذخایر روی آب
شرایط تولید، ذخیرهسازی و انتقال نفت با توجه به وضعیت تحریمها و پیچیدگیهای فروش نفت، باید از سوی ایران مدیریت شود. اخیراً تانکر ترکرز گزارش داد که ایران ۱۹ نفتکش خالی و آماده بارگیری در منطقه دارد اما ابرنفتکش بازنشسته و تحت تحریم ناشا را هم فعال کرده است. این نفتکش ظرفیت ذخیره ۲ میلیون بشکه نفت را دارد.
با توجه به مهم بودن نفتکشها برای ذخیرهسازی نفت ایران، گزارشها حاکی از آن است که آمریکاییها به همین دلیل جلوی ورود نفتکشهای خالی به سمت بنادر ایران را میگیرند. آخرین اخبار درباره ورود نفتکشهای مربوط به ایران به منطقه خلیج فارس، به آخرین روزهای فروردین ماه برمیگردد.
![]()
ابرنفتکش ناشا، سال ۱۹۹۶ ساخته شد و سالهاست که دوران بازنشستگیاش را سپری میکند
ایران برای صادرات نفت خود از دو ترمینال در خلیج فارس و دریای عمان استفاده میکند. اما بار اصلی ذخیرهسازی و صادرات، بر دوش تاسیسات نفتی خارک در خلیج فارس است. بلومبرگ میگوید ۹۰ درصد صادرات ایران از خارک انجام میشود و ظرفیت این جزیره هم از حدود ۲۸ تا ۳۲ میلیون بشکه اعلام شده است.
خارک از دهه ۱۹۶۰ ترمینال اصلی صادرات نفت ایران است اما جاسک پروژهای جدید محسوب میشود که هنوز اعداد و ارقام دقیقی درباره میزان ظرفیتهای بهرهبرداری شده در آن وجود ندارد. اندیشکده امریکن انترپرایز در یکی از گزارشهای اخیر خود تخمین زد که ظرفیت مخازن نفتی مستقر در خشکی (onshore) ایران، تا روز چهارشنبه تکمیل میشود. این همان زمانی است که ترامپ نیز به آن استناد کرد. اما موسسه اچ اف آی ریسرچ که دادههای نفت و گاز را به طور تخصصی بررسی میکند، در بررسی دیگری اعلام کرد: «با استناد به دادههای تانکر ترکرز، ۲۰ فروند نفتکش VLCC به اضافه ظرفیت ذخیرهسازی خشکی که معادل ۵۰ میلیون بشکه است، تقریباً برای ۵۳ روز با حجم صادرات ۱.۷ میلیون بشکه در روز کافی است.»
چند روز قبل در یکی از برنامههای صداوسیما به این مسئله اشاره شد
ایران با توجه به محدودیتهایی که برای فروش نفت دارد، از نفتکشها نیز به عنوان امکان ذخیرهسازی استفاده میکند. نفتکشهایی که پس از بارگیری، حرکت میکنند و از منطقه خارج میشوند و با تغییر اسناد، پرچم و یا انتقال نفت به صورت نفتکش به نفتکش در آبهای بینالمللی، محمولههای خود را به فروش میرسانند. گاهی نیز نفتکشها روی آب میمانند. گاهی در بازههای زمانی که احتمال بحران بالا میرود، میتوان در اخبار دید میزان خروج نفتکشها نیز بیشتر میشود. ضمن این که ایران علاوه بر تحریمهای نفتی، با تحریم کشتیهای نفتکش نیز مواجه است که آن خود موضوعی دیگر محسوب میشود.
ایران همچنان ذخایر نفتی شناور روی آب دارد که به فروش نرسیدهاند. خبرگزاری فارس، روز ۶ فروردین در گزارشی به ظرفیت ۱۲۰ میلیون بشکه ذخایر شناور ایران اشاره کرد و بر این موضوع تاکید داشت که ایران در شدیدترین محاصره، حداقل ظرفیت یک ماه ذخیرهسازی مداوم را دارد. یک کارشناس بازار انرژی در گفتگویی با نیویورک پست، تخمین زد که اگر ایران مجبور به بستن چاههای نفت شود، خسارتهای ناشی از آن میتواند ظرفیت تولید ایران را تا نیم میلیون بشکه در روز کاهش دهد.