طبل توخالي فوتبال
علاقمندان به ورزش اين روزها در برابر تناقضي آشكار و رفتاري دوگانه از سوي مديران ورزشي و سازمان صداوسيما به عنوان مهمترين رسانه در زمينه پخش تصاوير رقابتهاي ورزشي قرار دارند.
از يكسو فوتبال همچنان سوار بر امواج به سوي گيرندههاي خانگي سرازير شده و پخش مستقيم آن در ميان برنامههاي سيما يكهتازي ميكند در حاليكه ورزشگاهها عموما تماشاگر اندكي را به خود ميبينند اما از سوي ديگر پيگيري جالب توجه و حتي غيرمنتظره مردم در تماشاي رقابتهاي جام جهاني واليبال در ساعات اوليه صبح حاكي از آن است كه فرضيه «فوتبال پرطرفدارترين ورزش ايران است» حسابي ترك برداشته و چندان قابل اثبات نيست.
در شرايطي كه فوتبال به عنوان ورزش اول ايران در جلب و جذب مخاطب، ناكارآمد جلوه ميكند درخشش وزنهبرداران و واليباليستهاي شايسته ايران در عرصههاي جهاني فرصتي به وجود آورده كه فضاي تازهاي از اقبال عمومي در ورزش به وجود آيد.
با وجود گردش مالي خيرهكننده و حجيمي كه در دهه اخير حيات فوتبال ايران ديده ميشود هنوز هم هواداران آن نگاهي حسرتبار به دو نسل طلايي در دهه 1360 و 1370 دارند و ظاهرا چندان به درخشش تيمهاي امروز دلبسته و اميدوار نيستند. فوتبالي كه نه ورزشگاه درست و حسابي و نه باشگاه استاندارد و باثباتي دارد اما در همين روزها هم بيشتر از سوي مديران ارشد ورزش و تلويزيون مورد توجه قرار مي گيرد و ردپاي اين توجه را ميتوان در درآمدهاي جانبي از پخش مسابقات باشگاهي و ملي جستوجو كرد.
براي تماشاگر و بيينده نگونبخت كه شانس قابلتوجهي جز تماشاي رقابتهاي بي كيفيت ليگ برتر ايران ندارد اما تماشا و تجربه هيجاني بينالمللي چون بازيهاي جام جهاني واليبال و يا رقابتهاي كشتي و وزنهبرداري آزموني متفاوت و در عين حال دلپذير است.
در شرايطي كه وضعيت عمومي ورزش ايران تحت تاثير آگهيدهندگان تلويزيوني قرار گرفته و فوتبال ظرف مناسبي براي حجم عظيمي از مراودات مالي است، اين همه ذوقزدگي و پيگيري در كشف استعدادهاي تازه ورزشي ايران چون پوريا فياضي در واليبال يا كيانوش رستمي در وزنهبرداري براي طرفداران پرشمار ورزش در ايران نشان ميدهد كه بايد سمت و سوي مديريت كلان در ورزش و رسانه ملي تغيير كند. حالا كه تماشاي فوتبال چون شنيدن صداي دهل از دور خوش است مجال مناسبي براي وزارت ورزش و صدا و سيما به وجود آمده كه سرمايهگذاري تازهاي بر روي رشتههاي ورزشي ديگر نيز انجام دهند و غيرفوتبالي ها را نيز جديتر بگيرند.
بعد از اين همه هشدار و انذار، سرانجام تهديد كنفدراسيون آسيايي فوتبال عملي شد و سهميه فوتبال باشگاهي ايران از چهار تيم به دو تيم كاهش يافت تا شايد مديران ورزشي و رسانهاي به خود بيايند و به قدر لياقت به اين طبل توخالي بها بدهند. حتي اگر چون سالهاي گذشته، ذهن مديران ارشد ورزش مبتني بر «نتيجهگرايي» باشد باز هم بايد ناكارآمدي فوتبال در پاسخ به مطالبات مردم را باور كرد و به كارآمدي رشتههايي چون بسكتبال، دو و ميداني، واليبال، كشتي و يا تكواندو امتياز بيشتري داد. بر خلاف تصور مديران و تصميمگيران ورزش و صدا وسيما، توجه به فوتبال بيش از آنكه در گرو علاقه عمومي باشد معطوف به روش نادرست و حجم نامتناسب گردش پول در اين بازي است. نارساييهاي فرهنگي در فوتبال ايران نيز خود گواهي بر اين مدعاست.