آسیب به ۲۸ اثر تاریخی اصفهان در پی حملات اخیر

معاون اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفهان گفت: سه بافت تاریخی مهم اصفهان شامل حریم «میدان نقش جهان»، «مجموعه دولتخانه صفوی» و «تخت فولاد» در جنگ تحمیلی اخیر آسیب دید.

به گزارش ایرنا، سید روح‌الله سیدالعسگری، معاون اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان اصفها،  روز چهارشنبه در نشست تخصصی میراث فرهنگی اصفهان در جنگ تحمیلی به مناسبت روز جهانی بناها و محوطه‌های تاریخی در عمارت پیشه و هنر اصفهان افزود: اینکه گفته می‌شود مختصات سایت‌های جهانی اعلام نشده بود، صحیح نیست چراکه بسیاری از این آثار، از جمله میدان نقش جهان جزو فهرست‌های میراثی بوده‌اند و اطلاع‌رسانی در این زمینه نیازی به اعلام مختصات ندارد.

سیدالعسگری گفت: تنها استانداری که در کل کشور مورد حمله قرار گرفت، استانداری اصفهان بود و این بنا در حریم یک اثر جهانی قرار داشت و این موضوع نشان دهنده آگاهی کامل مهاجمان از موقعیت‌ها و اهمیت این بناهاست.

وی اظهار داشت: بر اثر انفجارهایی که طی هفته‌های اخیر در اصفهان و برخی شهرستان‌های استان رخ داد، ۲۸ اثر تاریخی دچار آسیب‌دیدگی شد.

سیدالعسگری افزود: یکی از مهم‌ترین آسیب‌ها زمانی رخ داد که ساختمان استانداری اصفهان که در قلب دولتخانه صفوی و در حلقه‌ای از آثار شاخص تاریخی قرار دارد مورد اصابت قرار گرفت و موج انفجار ناشی از این حادثه، باعث ایجاد ترک‌ها و آسیب‌های متعدد در بناهای تاریخی اطراف شد.

سیدالعسگری با اشاره به حضور فوری نیروهای فنی میراث فرهنگی در محل حادثه گفت: همکاران ما همان روز در محل حاضر شدند و بررسی‌های اولیه نشان داد برخی آسیب‌ها جزئی است اما لرزش‌های ناشی از انفجار ممکن است در بلندمدت موجب تشدید فرونشست‌ها یا ریزش‌های احتمالی شود.

وی با اشاره به آسیب‌های ناشی از بمباران در حریم چهل‌ستون نیز گفت: یک پنجره بسیار نفیس با گچ و شیشه‌کاری ظریف در این مجموعه قرار دارد که خوشبختانه چند روز پیش از حادثه حفاظت لایه‌به‌لایه روی آن اجرا شده بود؛ با این حال موج انفجار شیشه‌های اطراف را شکسته و تا عمق محوطه پرتاب کرده است.

معاون میراث فرهنگی اصفهان با اشاره به اقدامات حفاظتی پیش از حادثه افزود: اشیای قابل انتقال چهل‌ستون بسته‌بندی و منتقل شده بود اما برخی آثار ثابت امکان جابه‌جایی نداشتند اما تدابیر همکاران ما باعث شد بخش مهمی از این آثار از آسیب جدی مصون بماند.

مجموعه تاریخی تخت فولاد اصفهان به دلیل بمباران‌های متعدد هوانیروز آسیب دید

معاون سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان نیز گفت: مجموعه تاریخی و مذهبی تخت فولاد اصفهان یکی از قبرستان‌های معتبر شیعه در جهان محسوب می‌شود که در طول جنگ متحمل خسارات قابل توجهی شده است.

سید مهدی موسوی موحد افزود: تخت فولاد در طول ایام حملات ائتلاف آمریکایی صهیونیستی و بمباران هوانیروز آسیب‌های جدی دید اما در خبرها مغفول واقع شد.

وی گفت: مجموعه تخت فولاد با وسعت ۷۵ هکتار، در سال ۱۳۷۵ در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده و شامل بناهایی از دوره‌های مختلف تاریخی از جمله ایلخانی، صفوی، قاجاری و معاصر است.

به گفته وی و بر اساس گزارش‌ها، بناهایی مانند بقعه میرزا رفیعا، تکیه خوانساری و تکیه کازرونی ها در خیابان سعادت‌آباد، آسیب‌های قابل توجهی دیده‌اند.

موسوی موحد اظهار داشت: مرمت ۲۳ بنای تاریخی این مجموعه در سال ۱۴۰۱ آغاز و در سال ۱۴۰۳ با حضور وزیر میراث فرهنگی به بهره‌برداری رسید اما با توجه به تداوم آسیب‌ها، این اقدامات کافی نبوده است.

وی با اشاره به ارزش‌های میراثی ملموس و ناملموس تخت فولاد، شامل بناهای تاریخی، تکایا، مساجد و آب‌انبارها، بر لزوم توجه بیشتر به این مجموعه تأکید کرد و افزود: بناهای ارزشمند صفوی در مجموعه دولتخانه صفوی بیشتر مورد توجه اخبار قرار گرفت اما تکیه کازرونی و بناهای دیگر تخت فولاد نیز آسیب جدی دیدند که این موضوع نگرانی‌هایی را در خصوص بقای این میراث گران‌بها به همراه دارد.

وی بیان کرد: این در حالی است که بخشی از محدوده تخت فولاد در حریم پایگاه هوانیروز قرار گرفته و امکان بازدید و حفاظت از آن وجود ندارد که این وضعیت، حفاظت از میراث فرهنگی و تاریخی این منطقه را با چالش‌های جدی مواجه ساخته است.

این مقام سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان گفت: با توجه به آسیب‌های وارد شده، نیاز به اقدامات فوری و برنامه‌ریزی شده برای مرمت و بازسازی این مجموعه تاریخی احساس می‌شود.

به گزارش ایرنا، در حملات و بمباران روز ۱۷ اسفند به خیابان پاسداران در نزدیکی میدان نقش جهان، کاشی‌های ایوان‌های شمالی و غربی مسجد جامع عباسی در برخی نقاط دچار ریزش شد.

مسجد جامع عباسی در مجموعه ثبت جهانی میدان نقش‌جهان قرار دارد که از موج انفجارها و حملات دشمن دچار آسیب شده است.

با این وصف در حالی که بناهای مجموعه ثبت جهانی میدان نقش جهان از آسیب‌های حملات ۱۷ اسفند مصون نماند، مجددا بمباران استانداری اصفهان در عرصه دولت خانه صفوی ( بخشی از محور تاریخی فرهنگی اصفهان که در فهرست آثار ملی قرار دارد) حریم درجه ۲ میدان نقش‌جهان و همچنین حریم درجه یک کاخ چهل‌ستون، آسیب‌های گسترده‌ای را به این یادمان‌های تاریخی شهر موزه اصفهان وارد کرد.

«کاخ موزه چهلستون»، «تالار اشراف»، «تالار تیموری»، «عمارت جبه خانه» (موزه هنرهای تزیینی اصفهان)، «عمارت رکیب خانه» (موزه هنرهای معاصر اصفهان) و همچنین «کاخ عالی قاپو» از جمله آثار شاخص دولتخانه صفوی هستند که در جریان حملات و موج انفجارهای حمله به استانداری اصفهان، دچار آسیب‌های زیادی شدند.

به واقع این حملات در حریم مهمترین اثر میراث جهانی اصفهان یعنی «میدان نقش جهان» و همچنین حریم درجه یک کاخ موزه ثبت جهانی چهل‌ستون رخ داد؛ جایی که مطابق هشدارهای یونسکو باید از حملات مصون می‌ماند.

به گفته مقامات اداره کل میراث فرهنگی استان اصفهان ۲۸ بنای تاریخی این خطه در بمباران و حملات ائتلاف آمریکایی- صهیونیستی دچار آسیب‌ شدند.

مجموعه جهانی کاخ‌موزه چهلستون، مجموعه جهانی نقش‌جهان، مسجد جامع عباسی و کاخ عالی‌قاپو،تالار اشرف، عمارت رکیب‌خانه، عمارت جبه‌خانه،عمارت توحیدخانه،عمارت پیشه و هنر(اداره کل میراث فرهنگی استان)، خانه امین‌التجار، کاخ هشت‌بهشت، خانه جبارزاده، خانه مشکی، خانه صیفور قاسمی، حمام جارچی باشی، تکیه میرزا رفیعا نایینی، بقعه بابا رکن‌الدین، تکیه مادر شاهزاده و تکیه کازرونی در تخت فولاد، مدرسه تاریخی سعدی، کاخ سردار اعظم(ساختمان وزارت خارجه) آثار تاریخی آسیب دیده بر اثر موج انفجارهای بمباران‌های اخیر شهر اصفهان در جریان حملات ائتلاف آمریکایی صهیونیستی بوده‌اند.

همچنین خانه تاریخی کریمی در شهرضا ( اداره میراث‌فرهنگی شهرستان)، کاروانسرا و بازار تاریخی شهر کوهپایه، مسجد جامع خوانسار، خانه تاریخی ابهری خوانسار، مسجد رئیسان خوانسار، مدرسه مریم بیگم خوانسار و همچنین کارخانه تاریخی ریسندگی نوین شهرضا از جمله دیگر بناهای آسیب‌دیده بر اثر موج انفجار بمباران‌ها در سایر شهرستان‌های استان اصفهان اعلام شده‌اند.

 در حالی که تهران وارد مذاکرات جدی با واشنگتن شده بود، صبح ۹ اسفند گذشته، آمریکا و رژیم صهیونیستی مانند دوره گذشته بدون توجه به مذاکرات، به خاک ایران تجاوز و به چندین نقطه در شهرهای مختلف حمله کردند.

‌در حالی که جمهوری اسلامی ایران مذاکرات با آمریکا را گامی برای ایجاد شفافیت درباره صلح آمیز بودن فعالیت های هسته ای کشورمان برداشته بود، تجاوز دوباره آمریکا و رژیم صهیونیستی، روندی تکراری و در عین حال فریبنده را در عرصه روابط بین‌الملل به تصویر کشید.

حملات دشمن از شنبه ۹ اسفند در پایتخت و دیگر شهرهای کشور از جمله اصفهان تا اعلام آتش بس ۲ هفته‌ای در بامداد ۱۹ فروردین انجام شد و استان اصفهان پس از تهران، هدف بیشترین آماج حملات دشمنان قرار گرفت.